1.124 yanıt, beş asistan, iki farklı pazar: Yapay zeka Türkiye’de hangi evcil hayvan markalarını öneriyor?

Marketing Türkiye'yi Google kaynaklarınıza ekleyin.

Tüketicilerin ürün araştırmasında yapay zeka asistanlarına yönelmesi, markalar için yeni bir görünürlük alanı yaratıyor. Marketing Türkiye ve Herm.io iş birliğiyle hazırlanan “Evcil Hayvan Markaları Yapay Zeka Görünürlük Raporu” kapsamında, beş farklı yapay zeka asistanına Türkiye’de evcil hayvan ürünleri kategorisine ilişkin 45 Türkçe soruyu beşer kez yöneltildi. Claude, Gemini, ChatGPT, Perplexity ve Grok’tan gelen toplam 1.124 yanıtı ve 5.713 marka bahsi analiz edildi.

Bir tüketici “en iyi kedi kumu hangisi?” diye arama motoruna yazdığında karşısına onlarca sonuç çıkıyor ve nihai kararı kendisi veriyor. Aynı soru bir yapay zeka asistanına yöneltildiğinde ise süreç değişiyor. Asistan, seçenekleri kendi yanıtının içinde sıralıyor ve tüketicinin karşısına çoğu zaman birkaç marka çıkarıyor. Böylece ürün keşfinin ilk aşamasında görünür olan markalar, karar sürecinde de daha avantajlı bir konuma yerleşiyor.

Evcil hayvan kategorisi büyüyor

Araştırmanın sonuçları, yapay zeka destekli ürün keşfinin Türkiye’de önemli bir tüketici kategorisinde nasıl şekillendiğine ışık tutuyor. Türkiye’de evcil hayvan pazarında kedilerin ağırlığı dikkat çekerken kategori de üretim ve e-ticaret tarafında büyümeye devam ediyor.

KONDA’nın Temmuz 2024 Türkiye Barometresi’ne göre katılımcıların yüzde 13’ü evinde kedi, yüzde 8’i ise köpek bulunduğunu belirtiyor. Avrupa Evcil Hayvan Maması Endüstrisi Federasyonu FEDIAF’in 2024 tahminlerinde ise Türkiye’de yaklaşık 4,9 milyon kedi ve 1,5 milyon köpek bulunuyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Temmuz 2024’te aktarılan PETVET kayıtlarında da yaklaşık 1,42 milyon kayıtlı kedi ve 950 bin köpek yer alıyor. Ölçümlerin kapsamı ve metodolojisi farklı olsa da veriler, kedi nüfusunun köpeklere kıyasla belirgin biçimde daha yüksek olduğuna işaret ediyor.

Üretim tarafındaki büyüme de dikkat çekiyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan kedi ve köpek maması üretim izni bulunan işletme sayısı 2020’de 46 iken 2024’te 114’e yükseldi. Bakanlığın 2025 listesinde ise 106 onaylı üretim tesisi bulunuyor.

İhracat tarafında da benzer bir tablo var. Bakanlık verilerine göre perakende kedi ve köpek maması ihracatı 2024’te 97.992 ton ve 145,2 milyon ABD doları seviyesine ulaştı. Ege İhracatçı Birlikleri verileri ise 2025’te ihracatın 112 ülkeye yaklaşık 150 milyon ABD dolarına ulaştığını gösteriyor.

E-ticaret de kategorinin büyümesinde önemli bir kanal olarak öne çıkıyor. Ticaret Bakanlığı’nın e-ticaret izleme verilerine göre pazaryerlerinde “Evcil Hayvan Ürünleri” kategorisinin cirosu Kasım 2025’te bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 49,3 arttı.

Yapay zeka ürün araştırmasında yeni bir kanal açıyor

Evcil hayvan kategorisindeki büyüme, tüketicilerin ürün araştırma alışkanlıklarındaki değişimle aynı döneme denk geliyor. TÜİK’in ilk kez gerçekleştirdiği üretken yapay zeka kullanım ölçümüne göre Türkiye’de 16-74 yaş grubundaki internet kullanıcılarının yüzde 19,2’si 2025’te üretken yapay zeka kullandı.

Reflex beş asistanın tamamında yer aldı

Araştırmanın genel sonuçlarında en yüksek görünürlüğe sahip marka Reflex oldu. Marka, 1.124 yanıtın 287’sinde, başka bir ifadeyle yüzde 25,53’ünde yer aldı. Beş yapay zeka asistanının tamamında adı geçen Reflex, 87,92 Yapay Zeka Görünürlük Puanı ile genel sıralamanın da zirvesine yerleşti.

Ancak görünürlük markalar arasında eşit dağılmadı. Araştırmada takip edilen 225 marka, perakendeci ve pazaryeri arasında yalnızca 28 isim yüzde 5’in üzerinde bahsedilme oranına ulaşabildi. Bu tablo, yapay zeka yanıtlarında görünürlüğün sınırlı sayıdaki markada yoğunlaştığını gösteriyor.

Reflex’in kategorideki mevcut konumu da bu sonuç açısından dikkat çekiyor. Markanın üreticisi Lider Petfood, Mart 2026’da Türkiye’deki yerli kuru evcil hayvan maması pazarında yaklaşık yüzde 40 paya sahip olduğunu açıklamıştı. Söz konusu oran şirketin kendi tahmini niteliğinde bulunuyor.

Kedi kumu tarafında da benzer bir marka etkisi görülüyor. Lider Petfood grubunun kedi kumu markası Proline, Kum ve Bakım kategorisinde genel sıralamanın ikinci sırasında yer aldı.

Tek bir kelime yanıtı değiştirebiliyor

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de yapay zeka yanıtlarının yalnızca markaya değil, sorunun nasıl sorulduğuna da güçlü biçimde tepki vermesi oldu. Aynı kategoriyi hedefleyen sorularda kullanılan tek bir kelime, asistanların önerdiği marka setini değiştirebiliyor.

“En iyi”, “uygun”, “önerilen”, “ekonomik” ya da belirli bir ihtiyaca yönelik ifadeler, yapay zekanın değerlendirme kriterlerini ve dolayısıyla oluşturduğu marka listesini etkiliyor. Bu da yapay zeka görünürlüğünün yalnızca bir markanın kaç kez anıldığıyla değil, hangi kullanıcı niyetlerinde ve hangi soruların karşılığında anıldığıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Dolayısıyla bir markanın yapay zekadaki görünürlüğünü ölçmek, yalnızca “Beni biliyor mu?” sorusuna yanıt aramaktan ibaret değil. Asıl mesele, tüketicinin farklı ihtiyaçlarla sorduğu sorularda markanın hangi bağlamlarda karşısına çıktığı ve hangi rakiplerle birlikte değerlendirildiği.

Görünürlük kalite sıralaması anlamına gelmiyor

Araştırmanın ortaya koyduğu sıralama, markaların ürün kalitesini ya da tüketici memnuniyetini ölçmiyor. Yapay zeka görünürlüğünü ölçüyor. Bir markanın daha fazla anılması, diğer markalardan daha kaliteli olduğu anlamına gelmediği gibi daha az anılan markaların da daha düşük kaliteli olduğu sonucunu doğurmuyor.

Bununla birlikte yapay zeka asistanlarının ürün keşfindeki rolünün büyümesi, görünürlüğü başlı başına stratejik bir iletişim alanına dönüştürüyor. Kullanıcı henüz herhangi bir marka adı bilmiyorken bir yapay zekâ asistanına danışıyorsa, asistanın oluşturduğu ilk kısa liste markanın tüketiciyle kurduğu ilişkinin başlangıç noktalarından biri haline geliyor.

Araştırmadaki genel kesitte yüzde 5 bahsedilme eşiğini aşan 28 marka, bu yeni görünürlük alanında öne çıkan isimleri oluşturuyor. Sıralama, markaların yapay zeka tarafından hangi ölçüde hatırlandığını değil, tüketicinin sorularına verilen yanıtlarda ne sıklıkla karşısına çıkarıldığını gösteriyor.

Evcil Hayvan Ürünleri Markaları Yapay Zeka Görünürlük Sıralaması

Yapay zeka küçük ev aletlerinde hangi markaları öneriyor?