
Yapay zeka Türkiye’de hangi çanta ve ayakkabı markalarını öneriyor?
Marketing Türkiye ve Herm.io iş birliğiyle gerçekleştirilen Türkiye ayakkabı ve çanta pazarına yönelik yapay zeka görünürlük araştırmasının genel sıralamasında Skechers ilk sırada yer aldı. Böylece yapay zeka görünürlük araştırmalarında ilk kez genel sıralamanın zirvesine yabancı bir marka yerleşti. Toplam 1.125 yapay zeka yanıtının analiz edildiği araştırma, Türk markalarının “yerli marka” olarak arandığında öne çıktığını, bu ifade kullanılmadığında ise görünürlüğün yabancı markalara kaydığını ortaya koydu.
Yapay zeka asistanları tüketicilerin ürün keşfindeki rolünü giderek artırırken, markaların bu yeni kanallardaki görünürlüğü de rekabetin yeni başlıklarından biri haline geliyor. Herm.io’nun Türkiye ayakkabı ve çanta pazarına yönelik hazırladığı “Türkiye ayakkabı ve çanta pazarının ilk yapay zeka görünürlük fotoğrafı” araştırması yapay zeka asistanlarının tüketicilere marka önerirken hangi isimleri öne çıkardığını ortaya koydu.
Araştırma kapsamında Claude, Gemini, ChatGPT, Perplexity ve Grok’a 45 farklı Türkçe soru beşer kez soruldu. Böylece toplam 1.125 yanıt analiz edildi ve 424 marka takip edildi. Araştırmada markaların ne sıklıkta anıldığı, yanıt içerisinde ne kadar erken yer aldığı ve kaç farklı yapay zeka modeli tarafından önerildiği dikkate alınarak Yapay Zeka Görünürlük Puanı oluşturuldu.
Dolayısıyla yüksek görünürlük puanı; ürünün daha kaliteli, dayanıklı, uygun fiyatlı veya güvenilir olduğu anlamına gelmiyor. Araştırma daha çok markaların yapay zeka destekli yeni tüketici keşif kanalında ne kadar bulunabilir olduğunu gösteriyor.
Bir ilk yaşandı: Zirvenin sahibi Skechers
Araştırmanın genel sıralamasında Skechers 83,96 puanla ilk sırada yer aldı. Skechers, 1.125 yanıtın 204’ünde, yani yüzde 18,13’ünde anılırken beş yapay zeka modelinin tamamında görünürlük elde etti.
Skechers’ın ardından Forelli 81,22 puanla, Derimod 81,03 puanla, Desa 79,65 puanla ve Kinetix 76,80 puanla geldi.
Böylece yapay zeka araştırmaları içerisinde ilk kez genel sıralamanın zirvesine yabancı bir marka yerleşti. Araştırmada takip edilen 424 markanın 50’si yüzde 5’lik bahsedilme barajını aşarken, bu markaların 26’sı Türk, 24’ü yabancı oldu.
İlk on ise yedi Türk ve üç yabancı markadan oluşuyor:

“Yerli” kelimesi tabloyu değiştiriyor
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, tüketicinin sorusuna eklediği tek bir ifadenin marka görünürlüğünü önemli ölçüde değiştirmesi oldu.
“Türk marka” veya “yerli marka” aranan 22 soruda barajı geçen 32 markanın 31’i Türk markalarından oluştu. Bu sorulardaki toplam marka bahsedilmelerinin yüzde 93,9’unu yerli markalar aldı.
Yerli sıralama: Barajı geçen 32 marka (yalnızca Türk marka isteyen sorular):


Buna karşın herhangi bir köken şartının bulunmadığı 23 soruda tablo tersine döndü. Bu kesitte barajı geçen 70 markanın 46’sı yabancı markalardan oluşurken, yabancı markalar toplam bahsedilmelerin yüzde 70,2’sini aldı.
Üstelik köken kısıtlaması bulunmayan sorulardaki ilk altı markanın tamamı yabancı oldu: Skechers, New Balance, Nike, Samsonite, Adidas ve Asics. Bu kategoride en yüksek sıradaki Türk marka ise yedinci sıradaki Derimod oldu.
Ayakkabıda Skechers, çantada Manu Atelier
Araştırma ayakkabı ve çanta kategorilerinin yapay zeka gözünde birbirinden ayrıştığını ortaya koydu. İki kategoride birden yüzde 5’lik görünürlük barajını aşabilen marka sayısı yalnızca 7 oldu.
Derimod, Desa, Tergan, Hotiç, The North Face, Trendyol ve Hepsiburada iki segmentte birden barajı geçenler oldu. Bu yedinin ikisi pazaryeri, biri outdoor markası; geriye gerçekten iki kategoriye de uzanan dört Türk marka kalıyor: Derimod, Desa, Tergan ve Hotiç.
Ayakkabı kategorisinde 600 yanıtta barajı geçen marka sayısı 47 oldu. Ayakkabı kategorisinde Skechers 89,46 puanla zirvede yer alırken onu Forelli ve Kinetix takip etti.
Ayakkabı (24 soru, 600 yanıt, 47 marka):

Araştırmada çanta kategorisi de daha geniş bir marka havuzu oluşturdu. 525 yanıtta 56 marka görünürlük barajını aştı. Çanta kategorisinin lideri ise Manu Atelier oldu. Marka 91,79 puanla ilk sıraya yerleşirken, Desa ve Derimod takip eden markalar oldu.
Çantada bahsedilmelerin yüzde 56,8’i Türk markalara giderken ayakkabıda yüzde 49,8 oldu.
Çanta (21 soru, 525 yanıt, 56 marka):

