Yapay zeka yarışı hızlandı, faturası çalışanlara çıktı: 140 bin kişi işten çıkarıldı
ABD’nin önde gelen teknoloji şirketleri, 2026’nın başından bu yana yaklaşık 140 bin çalışanla yollarını ayırdı. Maliyetleri düşürerek milyarlarca dolarlık yapay zeka altyapı yatırımlarına kaynak ayıran şirketler, bir yandan istihdamı azaltırken diğer yandan yapay zeka odaklı yatırımlarını sürdürüyor.
ABD’deki teknoloji devleri, yapay zeka alanındaki yatırımlarını rekor seviyelere taşırken, istihdam tarafında keskin bir dönüşüm yaşıyor.
Financial Times’ın şirket bildirimleri ve Challenger, Gray and Christmas’ın verilerine dayandırdığı analizine göre, 2026 yılının başından bu yana ABD’de yaklaşık 140 bin teknoloji çalışanı işini kaybetti. Böylece teknoloji sektörü, ülkede açıklanan toplam işten çıkarmaların üçte birinden fazlasını oluşturdu.
İşten çıkarmaların önemli bölümü sektörün en büyük oyuncularından geldi. Amazon, Oracle, Meta ve Microsoft’un toplamda yaklaşık 50 bin kişiyi işten çıkardığı belirtilirken, bu rakam söz konusu şirketlerin toplam çalışan sayısının yaklaşık yüzde 6’sına karşılık geliyor.
Oracle, 2026 mali yılını bir önceki yıla göre 21 bin daha az çalışanla tamamlarken Microsoft ise temmuz ayında çoğunluğu Xbox oyun biriminde olmak üzere 4 bin 800 çalışanıyla yollarını ayırdı.
Sektördeki işten çıkarmaların önemli bir bölümü, pandemi dönemindeki hızlı işe alımların ardından organizasyonların yeniden yapılandırılması olarak değerlendirilirken, şirketler tasarruf ettikleri kaynakları yapay zeka odaklı yatırımlara yönlendiriyor.
Yatırımda öncelik yapay zekanın
Teknoloji şirketlerinin son dönemde açıkladığı finansal sonuçlar, sermaye harcamalarının büyük bölümünün veri merkezleri, gelişmiş çipler ve yapay zeka altyapısına ayrıldığını gösteriyor. Şirketler, AI modellerini geliştirebilmek ve artan işlem gücü ihtiyacını karşılayabilmek için tarihlerindeki en yüksek yatırım dönemlerinden birini yaşıyor.
“Dört Büyük” hiper ölçekli şirket olarak bilinen Amazon, Alphabet, Meta ve Microsoft’; 2026 yılı boyunca veri merkezi altyapıları için toplam 725 milyar dolar sermaye harcaması yapmayı planlıyor. Oracle ise başta OpenAI olmak üzere müşterilerine hizmet verebilmek amacıyla veri merkezi yatırımlarına 70 milyar dolar ayırmayı hedefliyor.
RBC analisti Rishi Jaluria, teknoloji şirketlerinin geçmişteki aşırı işe alımları telafi etmek ve yapay zeka yatırımları için kaynak yaratmak amacıyla işten çıkarmalara yöneldiğini belirtiyor.
Yapay zeka işten çıkarmaların gerekçesi mi?
Bazı teknoloji şirketleri işten çıkarmaları yapay zekanın sağladığı verimlilik artışıyla ilişkilendiriyor. Challenger verilerine göre Mayıs 2023’ten bu yana dünya genelinde yaklaşık 170 bin kurumsal iş kaybı yapay zeka ile bağlantılı gerekçelerle açıklandı.
Mobil ödeme ve finans uygulaması Cash App’in sahibi olan finansal teknoloji şirketi Block’un CEO’su Jack Dorsey, mayıs ayında yaklaşık 10 bin kişilik şirket çalışanlarının neredeyse yarısını işten çıkarırken, çalışanlarına gönderdiği notta yapay zekanın iş gücü ihtiyacını değiştirdiğini belirtti.
Ancak akademisyenler bu gerekçeye temkinli yaklaşıyor. California Üniversitesi Berkeley Kampüsü Ekonomi Profesörü Enrico Moretti’ye göre birçok yönetici, geçmişteki aşırı işe alım kararlarını kabul etmek yerine yapay zekayı daha kolay açıklanabilir bir gerekçe olarak öne çıkarıyor.
Amazon ve Microsoft gibi bazı büyük teknoloji şirketleri ise son işten çıkarmalarında kararın doğrudan yapay zeka kullanımından kaynaklanmadığını özellikle vurguladı.
Aynı anda işten çıkarma ve yeni işe alım
Büyük teknoloji şirketleri çalışan sayılarını azaltırken, yapay zeka odaklı girişimler ise istihdamlarını hızla artırıyor. OpenAI ve Anthropic gibi şirketlerin yeni işe alımları, sektördeki toplam istihdam kaybının etkisini kısmen dengeliyor.
Berkeley’den Moretti’ye göre bugün teknoloji sektöründe büyüyen alan yapay zeka olurken, şirketlerin küçülttüğü bölümler ise yapay zeka dışındaki iş kolları olmaya devam ediyor.
OpenAI CEO’su Sam Altman: Yapay zeka çalışma saatlerini azaltmayacak
