Market alışverişinde sadakat, fiyat etiketinde yeniden şekilleniyor
Marketing Türkiye'yi Google kaynaklarınıza ekleyin.MindStation’ın “Zincir Market Alışveriş Alışkanlıkları – 2026” araştırması, tüketicinin market rafında içerikten birim fiyata, marka güveninden mağaza deneyimine kadar pek çok kriteri birlikte değerlendirdiğini ortaya koyuyor. Katılımcıların yüzde 19’u son bir yılda en sık alışveriş yaptığı marketi değiştirirken yüzde 61’i, rakip markanın büyük indirime girmesi durumunda alışkanlıklarını değiştirmeye açık olduğunu belirtiyor.
Ekonomik koşullar tüketiciyi alışveriş sepetindeki her ürünü yeniden değerlendirmeye yönlendirirken market ve marka tercihleri de bu değişimden payını alıyor. Artık yalnızca uygun fiyat sunmak yeterli değil; ürünün içeriği, kalitesi, güvenilirliği ve mağazada yaşanan deneyim de karar sürecinde belirleyici rol oynuyor. MindStation’ın “Zincir Market Alışveriş Alışkanlıkları – 2026” araştırması, tüketicinin değişen beklentilerini ve markalarla marketler için öne çıkan fırsat alanlarını ortaya koyuyor.
Market müşterilerini anlamak ve markalar için gelişim alanlarını belirlemek amacıyla hazırlanan rapor; içerik okuma alışkanlıklarından fiyat değerlendirmesine, marka sadakatinden sosyal medyanın etkisine ve mağaza deneyimine kadar alışveriş davranışlarını ele alıyor.
Tüketici üründe hem içeriği hem birim fiyatı inceliyor
Sağlıklı yaşama yönelik ilgi, market rafındaki seçimlerde de karşılık buluyor. Gıda alışverişinde katılımcıların yüzde 83’ü sağlık ve besleyicilik kriterlerine çok veya kısmen dikkat ettiğini belirtiyor. Bu ilgi, ambalajın arkasındaki içerik bilgilerini, kalori, şeker ve protein gibi değerleri incelemekten “şekersiz” veya “yüksek proteinli” ifadeleri taşıyan ürünlere öncelik vermeye kadar farklı biçimlerde kendini gösteriyor.
Tüketicinin dikkatli değerlendirmesi fiyat etiketinde de karşılık buluyor. Çoklu paketlerde katılımcıların yüzde 29’u adet başına düşen fiyatı kendisi hesaplıyor, yüzde 25’i etiketteki birim fiyata bakıyor. Marketler ve markalar açısından ürün içeriğini ve çoklu paketlerin sunduğu fiyat avantajını açık, anlaşılır biçimde göstermek önem taşıyor.
Her beş müşteriden biri marketini değiştirmiş
Araştırmaya katılanların yüzde 19’u son bir yılda en sık ve yoğun alışveriş yaptığı marketi değiştirdiğini söylüyor. Yüzde 75’i ise marketin isminden çok sattığı ürünlere ve sunduğu fiyatlara önem verdiğini belirtiyor. Bu “gezgin” alışverişçi profili, marketler için yeni müşteri kazanma fırsatının yanında mevcut müşteriyi elde tutmanın önemini de ortaya koyuyor.
Esneklik, ürün markası tercihlerinde de görülüyor. Katılımcıların yüzde 61’i genellikle aynı markayı aldığını, ancak rakip bir marka büyük indirime girerse onu deneyeceğini ifade ediyor. Sürekli tükettiği ve çok sevdiği bir ürüne yüzde 25 zam gelmesi durumunda, daha ucuz olan başka bir bilindik markaya geçeceğini söyleyenlerin oranı yüzde 54. Bulgular, markaların tüketiciyle kurduğu bağı fiyat ve kampanya kararlarıyla birlikte değerlendirmesi gerektiğine işaret ediyor.
Sosyal medyada keşfedilen ürün rafta aranıyor
Sosyal medya, market alışverişinde ürün keşfinin önemli bir parçası. Katılımcıların yüzde 26’sı, sosyal medyada gördüğü yeni bir içerik veya trend sonrasında markete gidip ilgili ürünü aradığını belirtiyor. Yüzde 48’i ise merak ettiğini, ancak satın almadan önce ürünün özelliklerine ve fiyatına baktığını söylüyor.
Marketlerin indirim ve kampanyalarını kendi sosyal medya hesaplarında gördüğünü belirtenlerin oranı da yüzde 51. Bu tablo, markalar ve marketler için sosyal medyada oluşan ilgiyi raftaki bulunurluk, anlaşılır ürün bilgisi ve fiyat teklifiyle tamamlamanın önemini gösteriyor.
Market tercihinde güven ve kalite güçlü bir yere sahip
En sık alışveriş yapılan marketin tercih nedenleri arasında eve yakınlık yüzde 60, uygun fiyat yüzde 55 ile birlikte öne çıkıyor. Güvenilirlik yüzde 47, ürün kalitesi yüzde 45 ve marka çeşitliliği yüzde 44 oranında belirtiliyor. İndirim marketleri eve yakınlık konusunda Migros’a göre öne çıkarken, BİM için fiyat uygunluğu, diğer indirim marketlerine kıyasla anlamlı olarak daha yüksek bir oranda tercih sebebi oluyor. Migros; ürün kalitesi, marka çeşitliliği, sebze meyve reyonunun iyi olması ve sadakat
programlarıyla rakiplerinden daha çok ayrışıyor. Şok’un diğer indirim marketlerine göre tercih sebebi olarak en ayrışan noktası ise sadakat programları.
Kategoride her marka bilinirliği gücünde cüzdan payı elde edemiyor: A101, bilinirliği pazar payına çevirmede daha başarılı. Şok ise henüz bilindiği oranda cüzdanlardan pay alamıyor. File ise tüketicinin aklına gelen ilk markalardan biri olmasa da, cüzdan payında hızlı bir yükseliş beklentisi oluşturuyor.
Mağaza deneyiminde ise temizlik ve hijyen eksiklikleri, buzdolaplarının gerektiği gibi çalışmaması, sebze-meyve reyonunun zayıf olması ve samimi ya da gerçekçi bulunmayan indirim ve kampanyalar, tüketicileri en çok rahatsız eden konular arasında yer alıyor.
Marketlerin gelişim alanları arasında ferah ve iyi havalandırılan mağazalar, yardımsever personel, dolu raflar ve ürün çeşitliliği de bulunuyor. Tüketiciyi mağazaya çeken teklifin, alışveriş boyunca yaşanan deneyimle desteklenmesi gerekiyor.
Market markalı ürünlerde de fiyat kadar güven de önemli
Araştırmaya katılanların yüzde 93’ü market markalı ürünleri tercih ettiğini belirtiyor. Bu ürünleri tercih edenlerin yüzde 47’si, market markalı ürünleri tercih etmeyeceği herhangi bir kategori bulunmadığını, her kategoriden satın alım yapabileceğini söylüyor. Bu tablo, marketlerin kendi markalarının farklı farklı kategorilerde tüketicinin alışveriş seçenekleri arasında güçlü bir yer bulduğunu gösteriyor.
Market markalı ürünlerde fiyat-performansa verilen önem beş üzerinden 4,56, güvenilirliğe verilen önem 4,55, kaliteye verilen önem ise 4,48 puan. Market markalı ürünleri tercih edenlerin yüzde 68’inin ürünün asıl üreticisine bakması da uygun fiyat arayışına üreticiye duyulan güvenin eşlik ettiğini ortaya koyuyor.
Geri dönüşüm, market tercihine katkı sağlayabilecek bir hizmet
Ambalaj iade makineleri de marketler için dikkat çekici bir fırsat alanı. DOA’yı bilen veya bu makineleri gören katılımcıların yüzde 97’si, makineleri indirim marketlerinde de görmek istiyor. Aynı grubun yüzde 83’ü, bir indirim marketinde ambalaj iade makinesi bulunmasının o marketten daha fazla alışveriş yapmasını teşvik edeceğini belirtiyor.
Bu beklenti, tüketicinin geri dönüşüme katılımını kolaylaştıran uygulamaların market deneyiminin bir parçası olabileceğine işaret ediyor.
Tüketici, market çalışanı ile empati halinde
Araştırma, 21 Ağustos–8 Eylül 2026 tarihlerinde, 29 ilde yaşayan 18–60 yaş aralığındaki 1.000 kişiyle bilgisayar destekli web anketi yöntemiyle gerçekleştirildi. Katılımcılar, hanede market alışverişinden sorumlu ve karar verici olan, en az iki haftada bir market alışverişi yapan -zincir market müşterilerinden- kişilerden oluşuyor. Nicel araştırma öncesinde tüketicileri derinlemesine anlamak amacıyla nitel görüşmeler yapıldı.
