“İnfodemi”: Yanlış bilgi salgını
Dünya Sağlık Örgütü ve Birleşmiş Milletler tarafından koronavirüs sonrası panik ortamında ortaya çıkan bilgi kirliliğine “infodemi” ismi verildi. Pandemi döneminde neredeyse koronavirüsün yayılma hızına yakın bir hızla yayılan yanlış bilgiler karşısında herkes kendine güvenli bir liman bulup bilgi akışını oradan sağlamaya çalışsa da, yanlış bilgilerin yayılmasını engelleyebilmek çok da kolay olmadı. TRT Akademi tarafından infodemi üzerine dünyada ilk kez yapılan kamuoyu araştırmasında birçok kategoride düzenlenen anket sonuçlarına göre; dijital mecralar daha yaygın kullanılmasına rağmen pandemi döneminde geleneksel medyaya daha fazla güven duyuluyor.
Koronavirüs sürecinde DSÖ, BM, UNICEF gibi kurumların en çok dikkat çektiği konu olan “İnfodemi” alanında TRT Akademi tarafından online bir araştırma yapıldı. 65 ilde 18–55 yaş aralığında 5 bin kişi ile yapılan çevrimiçi araştırma ile Türkiye’deki infodemi konusuna ışık tutuldu. Koronavirüs salgını sürecinde; yanlış bilgi içeren haberlerin en çok hangi mecralardan topluma ulaştığını, insanların medya kanallarına güven düzeyini, kullanıcıların internet üzerinden kendilerine ulaşan bilgilerle ilgili teyit alışkanlıklarını ve bilgi paylaşım kanallarını içeren araştırmada dikkat çeken satır başları şöyle;
Pandemide en fazla takip edilen bilgi kaynağı televizyon haberleri
Yapılan araştırmada Türk halkının pandemi döneminde bilgiyi geleneksel medya organlarından almayı tercih ettiği ortaya çıkıyor. Koronavirüs sürecinde, bilgi kaynağı olarak araştırmaya katılan kişilerin yüzde 76’sının televizyon haberlerini takip ettiği görülürken, yüzde 42’lik dilimle internet haber siteleri ikinci sırada yer alıyor.
Dijitali kullanıyoruz, geleneksel medyaya güveniyoruz
Araştırma sonuçlarında dijital platformların daha yaygın kullanılmasına rağmen, Türk halkının koronavirüs sürecinde en fazla geleneksel medyaya güvendiği yer aldı. Medya kanallarına güven düzeyi anketinde, kullanıcıların yüzde 59’u televizyon haberlerine, yüzde 44’ü ise gazete ve radyo haberlerine güvendiğini söylüyor.
İnfodemi en çok sosyal medya üzerinden yayıldı
Ankete katılan kişiler yanlış haberlerin en fazla Facebook’ta yer aldığını, en çok da Whatsapp’tan paylaşıldığını ifade ediyor. Yoğunlukla yanlış̧ haber/bilgi karşılaşıldığı düşünülen kanal sorusunda, sosyal medya platformlarından Facebook yüzde 39 ile birinci, Instagram yüzde 29 ile ikinci sırada yer alıyor. Kullanıcıların yüzde 51’ininse edinilen habere güvenmeseler bile bu bilgileri Whatsapp’tan paylaştığı ortaya çıktı.
