Z Kuşağı Sosyal Medyada, Baby Boomer Arama Motorlarında Indirim Arıyor

Kaspersky’nin 7 bin 200 çevrim içi tüketiciyle gerçekleştirdiği araştırma, indirim döneminde kuşakların alışveriş alışkanlıkları arasındaki farkları ortaya koyuyor. Z kuşağının yüzde 48’i kampanyaları sosyal medya ve içerik üreticileri üzerinden takip ederken, Baby Boomer kuşağında arama motorları ve markaların resmi web siteleri öne çıkıyor. Ancak alışveriş kanalları değiştikçe dolandırıcılık yöntemleri de çeşitleniyor.

Tüketicilerin fırsatları takip ettiği kanallar kuşaklara göre farklılaşıyor. Genç tüketiciler sosyal medya ve içerik üreticilerinin önerilerine yönelirken ileri yaş grupları arama motorları ve markaların resmi internet sitelerini tercih ediyor. Kaspersky’nin Türkiye’nin de aralarında bulunduğu dünya genelindeki 7 bin 200 çevrim içi tüketiciyle gerçekleştirdiği araştırma, alışveriş alışkanlıklarındaki bu ayrışmanın siber dolandırıcılık risklerini de beraberinde getirdiğini gösteriyor.

Türkiye’de markaların web siteleri ilk sırada

Araştırmanın Türkiye sonuçlarına göre tüketicilerin indirim ve kampanyalardan haberdar olmak için en sık başvurduğu kanal, yüzde 39 ile markaların web siteleri ve mobil uygulamaları. Fiyat karşılaştırma siteleri yüzde 38 ile ikinci sırada yer alırken, çevrim içi pazaryerlerinde yayımlanan reklamlar yüzde 36 ile üçüncü sıraya yerleşiyor.

Arama motorlarını tercih edenlerin oranı yüzde 32 olurken arkadaş, aile ve iş çevresinden gelen tavsiyeler yüzde 31 seviyesinde. Çevrim içi mağaza bildirimleri yüzde 30, sosyal medya ve içerik üreticileri yüzde 29, e-postalar ve çevrim içi reklamlar ise yüzde 28’er pay alıyor. Yapay zekâ destekli öneriler aracılığıyla özel tekliflerden haberdar olan tüketicilerin oranı da yüzde 20’ye ulaşıyor.

Z kuşağı sosyal medyada, Baby Boomer arama motorlarında

Küresel araştırma sonuçları, kuşakların alışveriş kanalı tercihlerindeki farklılığı daha belirgin hale getiriyor. Z kuşağının yüzde 48’i, Y kuşağının ise yüzde 45’i indirim ve kampanyaları keşfetmek için sosyal medya ve içerik üreticilerinin önerilerinden yararlanıyor. Z kuşağında markaların resmi web siteleri ve çevrim içi reklamlar da yüzde 41’er oranla öne çıkıyor.

Genç tüketicilerin alışveriş yolculuğunda yapay zeka da kendine yer buluyor. Z kuşağının yüzde 19’u yapay zeka tarafından sunulan önerilerin, yüzde 20’si ise markaların mesajlaşma uygulamaları üzerinden gerçekleştirdiği iletişimin satın alma kararlarında etkili olduğunu belirtiyor.

61 yaş ve üzerindeki Baby Boomer kuşağında ise daha geleneksel dijital kanallar tercih ediliyor. Bu grubun yüzde 38’i indirim ve kampanyalara arama motorları üzerinden ulaşırken, yüzde 39’u doğrudan çevrim içi mağazaların web sitelerini ziyaret ediyor. Baby Boomer kuşağı aynı zamanda özel teklifleri araştırmaya en az ilgi gösteren grup olarak öne çıkıyor. Katılımcıların yüzde 11’i kampanya arayışıyla ilgilenmediğini ifade ediyor.

E-posta kampanyaları da kuşaklar arasındaki farklılıklara rağmen önemini koruyor. Y, X ve Baby Boomer kuşaklarındaki tüketicilerin yaklaşık yüzde 30’u kampanyaları takip etmek için e-postaları kullanırken, Z kuşağında bu oran yüzde 26’ya geriliyor. Öte yandan tüm kuşaklarda tüketicilerin yaklaşık yüzde 30’u aile, arkadaş ve iş çevresinin tavsiyelerine başvurmayı sürdürüyor.

Dolandırıcılar kuşakların alışkanlıklarına göre hareket ediyor

Alışveriş kanallarındaki kuşak farklılıkları, dolandırıcıların yöntemlerine de yansıyor. TikTok ve Instagram’da yapay zeka ve deepfake teknolojileriyle oluşturulan sahte ürün tanıtımları genç tüketicileri hedef alırken, e-posta ve sahte alışveriş siteleri üzerinden gerçekleştirilen kimlik avı saldırıları daha geleneksel kanalları kullanan tüketiciler için risk oluşturuyor. Özellikle sahte bağlantılar ve kimlik avı sayfaları üzerinden tüketicilerin kişisel ve finansal bilgileri ele geçirilmeye çalışılıyor.

Kaspersky, indirim döneminde tüketicilerin satıcı profillerini incelemesini, gerçek olamayacak kadar cazip tekliflere karşı temkinli yaklaşmasını ve web sitesi adreslerindeki yazım hatalarını kontrol etmesini öneriyor. Sosyal medyada karşılaşılan ürün tanıtımlarında yapay zeka üretimi içeriklerin işaretlerine dikkat edilmesi ve yorumların güvenilirliğinin değerlendirilmesi de önem taşıyor. Şirket ayrıca alışverişlerde doğrudan banka transferi yerine platformların sunduğu güvenli ödeme sistemlerinin kullanılmasını, internet alışverişleri için ayrı bir kart veya sanal kart tercih edilmesini ve kart işlemlerine ilişkin bildirimlerin etkinleştirilmesini tavsiye ediyor.

Kaspersky Tüketici İş Biriminden Sorumlu Başkan Yardımcısı Marina Titova, kuşakların alışveriş alışkanlıkları farklılaşsa da hiçbir yaş grubunun siber tehditlere karşı tamamen güvende olmadığını vurguluyor. Titova’ya göre dolandırıcılık yöntemleri kimi zaman yapay zeka destekli sahte ürün tanıtımları, kimi zaman ise kimlik avı amacıyla gönderilen e-postalar üzerinden tüketicilerin karşısına çıkıyor. Bu nedenle güvenli alışveriş, tercih edilen kanaldan bağımsız olarak dikkat ve çok katmanlı koruma gerektiriyor.

Araştırmanın metodolojisi: Araştırma, Kaspersky’nin şirket içi araştırma merkezi tarafından Ağustos 2026’da gerçekleştirildi. Brezilya, Çin, Kolombiya, Mısır, Fransa, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Malezya, Meksika, Rusya, Suudi Arabistan, İspanya, Güney Afrika, Tayland, Türkiye ve Vietnam olmak üzere 18 ülkeden toplam 7.200 kişi araştırmaya katıldı.

Alışverişte sigorta dayatmasına yeni düzenleme