Türkiye’de her 9 şirketten yalnızca biri sürdürülebilir değer yaratıyor!

Bain & Company’nin “Sürdürülebilir Değer Yaratma 2026” araştırmasına göre şirketlerin yalnızca yüzde 39’u 2025’te hem sermaye maliyetinin üzerinde getiri üretebildi hem de gelirlerini enflasyonun üzerinde büyüttü. Türkiye’de ise bu iki kriteri aynı anda karşılayan şirketlerin oranı yüzde 11’de kaldı. Sürdürülebilir değer yaratan şirketler, son 10 yılda yatırımcılarına ortalama yüzde 16 yıllık hissedar getirisi sağlarken, diğer şirketlerde bu oran yüzde 8 oldu.

Küresel ekonomide büyüme, şirketlerin finansal başarısını ölçmek için tek başına yeterli olmaktan çıkıyor. Bain & Company’nin 2 bin halka açık şirketi kapsayan “Sürdürülebilir Değer Yaratma 2026” araştırması, uzun vadeli başarının büyümenin yanı sıra sermayenin etkin kullanılmasına da bağlı olduğunu ortaya koyuyor.

Araştırmada sürdürülebilir değer yaratma; şirketlerin istikrarlı biçimde sermaye maliyetinin üzerinde getiri üretmesi ve gelirlerini enflasyonun üzerinde büyütmesi üzerinden değerlendiriliyor. 2025 yılında küresel ölçekte şirketlerin yüzde 39’u bu iki kriteri aynı anda karşılayabildi. Ancak şirketlerin bu performansı uzun yıllar boyunca koruma oranı önemli ölçüde düşüyor. Araştırmaya göre son 10 yılın en az 8’inde söz konusu performansı sürdürebilen şirketlerin oranı yüzde 10 olurken, 10 yıl boyunca kesintisiz şekilde hem sermaye maliyetinin üzerinde getiri sağlayıp hem de reel büyüme kaydeden şirketlerin oranı yalnızca yüzde 0,4’te kaldı.

Sürdürülebilir performans yatırımcıya iki kat kazandırıyor

Araştırmanın yatırımcı getirileri açısından ortaya koyduğu tablo ise sürdürülebilir değer yaratmanın finansal karşılığını net biçimde gösteriyor. Uzun vadede istikrarlı şekilde değer yaratabilen şirketlerin son 10 yıldaki ortalama yıllık hissedar getirisi yüzde 16 olarak gerçekleşti. Bu kriterleri karşılayamayan şirketlerde ise yıllık ortalama hissedar getirisi yüzde 8’de kaldı.

Böylece sürdürülebilir değer yaratmayı başaran şirketler, yatırımcılarına diğer şirketlerin yaklaşık iki katı getiri sundu. Araştırma, sermaye piyasalarının büyümenin kalıcılığını ve sermaye verimliliğini de ödüllendirdiğine işaret ediyor.

Türkiye’de her 9 şirketten biri sürdürülebilir değer yaratıyor

Araştırmanın Türkiye sonuçları ise sürdürülebilir değer yaratmanın önündeki zorlukların devam ettiğini gösteriyor. Türkiye’de incelenen 140 halka açık şirketin yaklaşık yüzde 11’i, diğer bir ifadeyle her dokuz şirketten yalnızca biri, uzun vadeli ve sistematik değer yaratma kriterlerini karşılayabiliyor.

Türk şirketlerinin yüzde 39’u son 10 yılda sermaye maliyetinin üzerinde getiri sağlamayı başarırken, yüksek enflasyon ortamının etkisiyle yalnızca yüzde 24’ü reel büyüme kaydedebildi. Her iki kriteri aynı anda karşılayan şirketlerin oranı ise yüzde 11 seviyesinde kaldı.

Türkiye’nin yüzde 11’lik performansı Avrupa genelindeki yüzde 8’lik oranın üzerinde bulunuyor. Ancak Türkiye, sürdürülebilir değer yaratma konusunda Amerika kıtasındaki yüzde 14’lük oranın ve özellikle Orta ve Doğu Avrupa’daki yaklaşık yüzde 33’lük seviyenin gerisinde kalıyor.

“Hacimsel büyümeden sermaye verimliliğine odaklanılmalı”

Bain & Company Türkiye Yönetici Ortağı Onur Candar, araştırmanın Türkiye sonuçlarını değerlendirirken şirketlerin önümüzdeki dönemde büyüme kadar sermaye verimliliğine de odaklanması gerektiğine dikkat çekiyor.

Candar, Türk şirketlerinin küreseldeki sürdürülebilir değer yaratmayı başaran şirketlerde olduğu gibi yatırımcılarına dolar bazında ortalama yüzde 16 toplam hissedar getirisi sağlayabildiğini, değer yaratamayan şirketlerde ise bu oranın yüzde 8’de kaldığını belirtiyor.

Candar’a değerlendirmesinde “Önümüzdeki dönemde Türk şirketlerinin finansal performanslarını ve yatırımcı güvenini artırmaları için sadece hacimsel büyümeye değil, sermaye verimliliğine odaklanmaları gerekiyor. Küresel rekabetçilik adına önümüzdeki dönemde daha fazla Türk şirketinin bu kulvara girmesi stratejik bir zorunluluk olarak düşünülebilir” ifadelerine yer verdi.

Yapay zekayı etkili kullanan şirketlerde maaş da istihdam da daha hızlı artıyor!