“AI ruleti” bitti, şimdi sistematik dönüşüm zamanı!

KPMG, 27 ülkeden 2 bin 500 teknoloji liderinin katılımıyla hazırlanan “Global Teknoloji Raporu 2026 – Zeka Çağında Liderlik: Bugünden Yarına Stratejik Yolculuk” başlıklı çalışmasını yayımladı. Rapor, kurumların “AI ruleti” olarak tanımlanan erken deneme aşamasını büyük ölçüde geride bıraktığını; yapay zekayı iş akışlarına, ürünlere ve değer zincirlerine daha temkinli ancak daha sistematik biçimde entegre etmeye başladığını gösteriyor. Ancak bu geçiş süreci sanıldığı kadar pürüzsüz ilerlemiyor. Teknik borç, organizasyonel silolar ve yetkinlik eksiklikleri, küresel ölçekte olduğu gibi Türkiye’de de dönüşümün önündeki temel engeller arasında yer alıyor…

Hedef büyük, gerçeklik mesafeli

Rapora göre teknoloji liderlerinin yüzde 50’si, 2026 yılına kadar en üst teknoloji olgunluk seviyesine ulaşmayı hedefliyor. Buna karşın bugün bu seviyede olduğunu belirten kurumların oranı yalnızca yüzde 11. Bu tablo, strateji ile uygulama arasındaki kopukluğa işaret ediyor.

Türkiye’de de sıklıkla gözlemlendiği üzere, teknoloji yatırımları hızla hayata geçirilse dahi; yönetişim, veri altyapısı ve organizasyonel uyum sağlanmadığında beklenen değer üretilemiyor. Yapay zeka yatırımları artarken, bu yatırımların iş sonuçlarına dönüşmesi hala önemli bir soru işareti olmaya devam ediyor.

Kurumların yarıdan fazlası yetenek açığıyla karşı karşıya

Araştırmanın öne çıkan bulgularından biri, kurumların yüzde 53’ünün dijital dönüşüm planlarını hayata geçirmek için gerekli yeteneklere sahip olmadığını belirtmesi oldu. Bununla birlikte teknoloji yöneticilerinin yüzde 69’u, hızlı ilerleme baskısı altında güvenlik, ölçeklenebilirlik ve veri standardizasyonu gibi kritik alanlarda ödün verildiğini ifade ediyor.

Raporda dikkat çeken bir diğer nokta ise teknik borç algısı. Teknik borcu gidermenin maliyetinin kendilerini yeni teknoloji yatırımlarından alıkoyduğunu belirten kurumlar, bunu hiç ya da neredeyse hiç yaşamadığını söyleyenlere kıyasla, önümüzdeki 12 ayda teknoloji olgunluğunda daha büyük sıçramalar yapmayı bekliyor. Bu durum, bazı kurumların teknik borç riskini olduğundan düşük değerlendirdiğine işaret ediyor.

Teknoloji planları daha hayata geçmeden eskiyor

Hızla değişen teknoloji ortamı, stratejilerin de kısa sürede geçerliliğini yitirmesine neden oluyor. Katılımcıların yüzde 58’i, teknoloji planlarının hayata geçirilmeden eskidiğini belirtirken; yüksek performans gösteren kurumların yalnızca yüzde 16’sı bu görüşü paylaşıyor. Bu fark, söz konusu kurumların belirsizlik ortamına daha hazırlıklı olduğunu ortaya koyuyor.

Buna rağmen kurumların büyük bölümü, gelişmekte olan teknolojileri değerlendirirken hâlâ yerleşik ve katı süreçlere dayanıyor. Katılımcıların yüzde 78’i, dönüşüm süreçlerinde bu yaklaşımı sürdürdüklerini ifade ediyor.

Otonom yapay zeka yeni normal olmaya hazırlanıyor

Raporda öne çıkan başlıca fırsatlardan biri ise otonom yapay zeka. Katılımcıların yüzde 88’i, otonom yapay zekayı sistemlerine entegre etmeye yönelik yatırımlara hâlihazırda başladıklarını belirtiyor. Yüzde 92’lik kesim ise yapay zeka ajanlarını yönetmenin önümüzdeki beş yıl içinde kritik bir yetkinlik haline geleceğini düşünüyor.

Öte yandan teknoloji liderleri, dijital asistanların önümüzdeki iki yıl içinde temel teknoloji ekiplerinin yüzde 38’ini oluşturacağını öngörüyor. Bu da yapay zekanın yalnızca destekleyici bir araç olmaktan çıkıp, organizasyonların merkezine yerleştiğini gösteriyor.

Gelecek için bugün atılması gereken 8 adım

Raporun sonuç bölümünde ise kurumlara yapay zekanın getireceği geleceğe hazırlanmaları için sekiz maddeden oluşan tavsiyeler veriliyor.

• Yeni rekabet avantajınızı inşa etmek için öğrenmeyi hızlandırın: Kurumsal bilgiyi stratejik bir para birimi olarak ele alarak, son derece hızlı tempoya hazırlıklı olun. Kurumsal öğrenmeyi hızlandırmak için hızlı öğrenme döngülerini ve paylaşılan bilgiyi kurumsallaştırın.
• Veri odaklı yatırımlarla değeri en üst düzeye çıkarın: Olgunluk değerlendirmelerine ve dış kıyaslamalara dayanan kanıta dayalı kararlar alın; performansı sürekli izleyin ve tahmin edin. KPI’ların, günümüz teknoloji ortamına uygun ve yeni yaklaşımlara olan ihtiyacı yansıtacak şekilde geliştiğinden emin olun.
• Çerçeveler ve kültür yoluyla uyarlanabilirliği inşa edin: Karar alma süreçlerini sadeleştirin ve araçlar bekleneni karşılamadığında yön değiştirin. Uyarlanabilir ekipler oluşturun ve bu yaklaşımı destekleyen yenilikçi bir kültür geliştirin.
• Geleceğe hazır, ajanlarla güçlendirilmiş bir iş gücü oluşturun: Yetenek stratejinizi yeniden tasarlayın; yetkinlik geliştirmeye, AI okuryazarlığına ve AI’yı etkin biçimde kullanabilen, yönetebilen ve ustalıkla yönlendirebilen yeni nesil liderleri yetiştirmeye odaklanın.
• Güven odaklı yapay zeka yaklaşımını benimseyin: Her tasarım ve karar sürecine AI-öncelikli bir yaklaşımla başlayın; güveni, şeffaflığı ve sorumluluğu tasarımın içine yerleştirin. Sorumlu AI’yı yalnızca bir uyum gerekliliği değil, rekabet avantajına dönüştürün.
• Veri temelini güçlendirin ve teknoloji yığınınızı modernize edin: AI ancak onu besleyen veri kadar güçlüdür. Veri ve teknoloji yığınınızı rasyonelleştirin; düşük değerli eski sistemleri devreden çıkarın ve hızlı yinelemeye ve AI-yerel uygulamalara hazır, modüler ve dinamik mimariler inşa edin.
• Ekosistem ortaklıklarını stratejik biçimde yönetin: Amaç odaklı ekosistem iş ortakları seçin. İşlemsel ilişkilerden stratejik birlikte üretime geçin; bu yaklaşım esnekliği artırır, birlikte çalışabilirliği güçlendirir, inovasyonu hızlandırır ve daha iyi müşteri çıktıları sağlar.
• Geleceği göz önünde bulundurun: Kuantum bilişim, Yapay Genel Zeka (AGI) ve Yapay Süperzeka (ASI)  düşündüğümüzden daha yakın olabilir. Bugünün ihtiyaçlarına odaklanırken, bir yandan da bir sonraki aşamaya hazırlanın.

Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.