YouTube Premium’un “ücretsiz deneme” kampanyasına Reklam Kurulu’ndan ceza…
T.C. Ticaret Bakanlığı’na bağlı Reklam Kurulu, YouTube Premium’un “1 ay boyunca 0 TL ödeyerek deneyin” başlığıyla sunulan abonelik teklifini mercek altına aldı. Yapılan incelemeler sonucunda Reklam Kurulu, ilgili kampanyanın tüketiciyi yanıltıcı ve karar verme özgürlüğünü kısıtlayıcı nitelikte olduğu kanaatine vararak, Google’a 863 bin 580 TL idari para cezası ile birlikte söz konusu reklamların yayından kaldırılmasına karar verdi.
“0 TL” söylemi ücretsiz beklentisi yaratıyor
Reklam Kurulu’nun 10 Eylül 2024 tarihli toplantısında daha önce durdurma kararı verilen kampanyanın, bu kez “1 ay boyunca 0 TL ödeyerek deneyin” şeklinde devam ettirildiği tespit edildi. İncelemelerde, kullanıcıların kredi/banka kartı bilgilerini paylaşmadan bu tekliften yararlanamadığı ve deneme süresi sonrasında hizmetin otomatik olarak ücretli şekilde devam ettiğinin açıkça belirtilmediği vurgulandı.
Kurul kararında, “0 TL” ifadesinin ortalama tüketicide tamamen ücretsiz bir hizmet beklentisi yarattığı, ancak sunulan hizmetin kredi kartı zorunluluğu ve otomatik yenileme gibi koşullarla bu beklentiyi karşılamadığı, dolayısıyla yanıltıcı nitelik taşıdığı belirtildi.
Önceden seçili teklifler ve “dark pattern” eleştirisi
Reklam Kurulu’nun dikkat çektiği bir diğer unsur ise, abonelik türlerinin sunulduğu arayüzde “Bireysel” seçeneğinin önceden işaretli olarak sunulması. Bu uygulamanın tüketici tercihlerini yönlendirdiği ifade edildi. Ayrıca mobil uygulama üzerinden sunulan “2 ay ücretsiz” teklifinde, kullanıcıların bu tekliften vazgeçmelerini sağlayan “çıkış” seçeneğinin yalnızca ekranın sağ üst köşesinde, küçük bir “X” işaretiyle sınırlı olması da kullanıcı deneyimini manipüle eden karanlık tasarım örneklerinden (dark pattern) biri olarak değerlendirildi.
Google’dan “küresel uyum” vurgusu
Google tarafından sunulan savunmada ise, Reklam Kurulu kararında belirtilen eksikliklerin giderilmesi için yoğun bir mühendislik ve yerelleştirme çalışmasının sürdüğü belirtildi. Şirket, böylesine geniş ölçekte hizmet veren bir platformda ülkelere özel çözümlerin dikkatli analiz, test ve uygulama süreçleri gerektirdiğini, gerekli değişikliklerin en kısa sürede hayata geçirileceğini ifade etti.
