Türkiye’de taraftarlığın anatomisi: Spor denince akla ilk gelen markalar hangileri?

Türkiye’de spor izleme ve taraftarlık, branşlara göre keskin biçimde ayrışan çok katmanlı bir yapı. Futbol hala kitlesel ilginin ve güçlü aidiyetin merkezinde yer alırken, basketbol daha seçici ve bireysel bir izleyici profiline, voleybol ise güven, temsil ve rol model algısıyla beslenen istikrarlı bir ilgi alanına karşılık geliyor. Twentify tarafından Ekim 2025’te gerçekleştirilen ve 1205 kişiyle yapılan Taraftarlık Araştırması; yaş, sosyoekonomik statü, marka hafızası ve kurumsal güven eksenlerinde Türkiye’de sporun artık yalnızca bir oyun değil, güçlü bir toplumsal kimlik alanı olduğunu gösteriyor…

Takip edilen ligler

Türkiye’de spor izleme alışkanlıklarının merkezinde Türkiye Futbol Süper Ligi yer alıyor. Basketbol ve voleybol ise yaklaşık yüzde 30 bandındaki izlenme seviyelerinde olmakla beraber AB SES grubu Türkiye Basketbol ve Voleybol liglerine daha çok ilgi gösteriyor. 45 yaş ve üzeri hem yerli hem de yabancı futbol liglerine mesafeli durmasıyla dikkat çekerken, aynı grubun basketbol ve voleybolda diğer yaşlarla benzer ilgi düzeyini koruması bu branşların daha “yaş bağımsız” bir çekiciliğe sahip olduğunu düşündürüyor.

DE grubunun tüm liglerde düşük ilgi göstermesine karşılık, AB grubunun farklı lig ve branşlara daha açık, çeşitlenen bir izleme repertuvarı bulunuyor. Taraftar dinamikleri de ilgi çekici: FB taraftarları basketbol liglerine güçlü bir biçimde yönelirken, GS taraftarlarının voleybola olan ilgisi belirgin bir şekilde ayrışıyor.

Adidas ve Nike açık farkla akla ilk gelen markalar

Futbol dendiğinde ilk akla gelen markaların zirvesinde Adidas ve Nike yer alıyor. Kulüp isimlerinin (Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş) üst sıralarda yer alması futbolun marka algısında takım kimliğinin de en az ticari markalar kadar güçlü olduğunu gösteriyor. Buna karşılık Ülker, Trendyol gibi sponsor markaların daha alt sıralarda kalması, sponsorluk görünürlüğünün futbol algısında sınırlı kaldığını; markanın oyunun doğal bir parçası olmadıkça ilk akla gelenler arasına girmekte zorlandığını düşündürüyor.

Her dört kişiden biri kendi takımının tüm maçlarını takip ediyor

Milli takım ve Avrupa kupaları maçlarının yüksek payı, ilginin yalnızca ligle sınırlı kalmadığını, başarı ve temsil duygusuyla güçlendiğini ortaya koyuyor. “Nadiren” ya da “neredeyse hiç” maç izlemeyen kayda değer bir kesim, futbolun herkes için sürekli bir tüketim alanı olmadığını hatırlatıyor.

Maçlar ağırlıklı olarak evde, televizyon üzerinden takip ediliyor; taraftarların yarısı ücretsiz kanalları tercih ederken, yüzde 35’i maçları ücretli platformlar aracılığıyla izliyor. Öte yandan statta maç izleyen kitlenin oldukça sadık olduğu görülüyor: Bu grubun yüzde 56’sı, kendi sahasıyla sınırlı kalmayıp deplasman maçlarına da gidiyor.

Futbolda takım tutmanın çok güçlü ve erken şekillenen bir aidiyet olduğu görülüyor

Katılımcıların yüzde 86’sı bir futbol takımı tuttuğunu söylüyor. Takım seçiminde aile etkisi yüzde 42 ile açık ara öne çıkarken, başarı ve arkadaş çevresi ikincil faktörler olarak kalıyor. Takım dağılımında Galatasaray lider konumdayken, Fenerbahçe ve Beşiktaş onu takip ediyor ve ana akım rekabet hala üç büyükler etrafında dönüyor.

Buna karşın taraftar topluluğu üyeliği daha sınırlı; çoğunluk resmi bir yapıya dahil olmasa da duygusal bağlılığını bireysel düzeyde yaşıyor. Futbol, Türkiye’de kurumsal üyelikten çok gündelik hayatın ve kimliğin doğal bir parçası olarak deneyimleniyor.

Taraftarlık duygusal ve kalıcı bağ üzerinden kuruluyor

Takımı art arda başarısız olsa bile katılımcıların yüzde 73’ü ilgisinin azalmadığını belirtirken, yüzde 87 gibi çok yüksek bir oran hayatında hiç takım değiştirmediğini söylüyor. Bu tablo, Türkiye’de taraftar sadakatinin son derece güçlü ve kuşaklar arası aktarılan bir kimlik alanı olduğunu düşündürüyor.

Maç izlerken totem yapan yüzde 29’luk kesim ise, bu bağlılığın yalnızca rasyonel değil, ritüeller ve sembollerle de beslendiğini ortaya koyuyor. Taraftar memnuniyeti yalnızca sahadaki performansa değil, istikrar ve karar alma süreçlerine duyulan güvenle de güçlü biçimde ilişkili

İstikrar ve güçlü algıda Galatasaray önde

Galatasaray, mevcut yönetim, teknik direktör ve transfer memnuniyetinde yüzde 80’in üzerindeki oranlarla en istikrarlı ve güçlü algıya sahip kulüp olarak öne çıkıyor. Bu tablo sportif başarıyla kurumsal güvenin örtüştüğünü düşündürüyor. Fenerbahçe’de memnuniyet oranları daha sınırlı ve dalgalı, özellikle önceki yönetim ve teknik direktör algısındaki düşüklük taraftarın daha eleştirel bir pozisyonda durduğunu gösteriyor. Beşiktaş ise teknik direktör memnuniyetinde görece güçlü bir noktada dururken, yönetim ve transfer algısında orta seviyede konumlanıyor.

Markaların görünürlüğe ihtiyacı var

Taraftar, kulüp markasını temsil eden unsurlara kolay bağlanıyor; sponsor markaların bu bağa girebilmesi için daha güçlü anlam ve görünürlük yaratması gerekiyor. Takım forması taraftarın takımıyla kurduğu bağda güçlü bir temas noktası. Sezon formaları yüksek bir beğeniyle (yüzde 81) kulüp markasının en net sembolü konumunda. Buna karşılık takım sponsorlarına yönelik algı daha sınırlı; her iki taraftardan biri sponsor markalara sempati duyarken, kayda değer bir kesim nötr kalıyor ya da etkilenmediğini söylüyor. Benzer bir durum milli takım sponsorlarında da görülüyor; sempati oranı görece dengeli olsa da güçlü bir duygusal bağ henüz oluşmuş değil.

Türk futbolunda hakem performansına yönelik algı oldukça kutuplu

Hakem performansını “çok kötü” olarak değerlendirenlerin oranı (yüzde 38), “çok iyi” olarak değerlendirenlerin (yüzde 29) üzerinde. Takım kırılımlarında Galatasaray taraftarları hakem performansını daha olumlu değerlendirirken, Fenerbahçe ve özellikle Beşiktaş taraftarların da olumsuz algı belirginleşiyor. Daha iyi hakem performansı için öne çıkan beklentiler tarafsızlık, eğitim ve adalet başlıklarında yoğunlaşıyor; sorun daha çok niyet ve yapı üzerinden okunuyor Hakem tartışması teknik hatalardan ziyade güven ve eşitlik algısı etrafında şekilleniyor.

Osimhen en etkili bulunan aktif futbolcu

Süper Lig’de etki algısı açık biçimde Victor Osimhen etrafında yoğunlaşıyor; tek başına yüzde 31 ile rakiplerinin önünde. Onu Mauro Icardi ve Kerem Aktürkoğlu takip ederken, üst sıraların büyük ölçüde Galatasaray ve Fenerbahçe oyuncularından oluşması etki algısının zirve rekabet ekseninde şekillendiğine işaret ediyor. Daha alt sıralardaki isimlerin düşük oranları ise ligin geri kalanında bireysel etkinin daha parçalı ve sınırlı algılandığını düşündürüyor.

Adidas ve Nike basketbol denince de akla ilk gelen markalar

Basketbol denince Nike ve adidas’ın öne çıktığı ancak futboldaki kadar baskın ve tekil bir marka sahipliği oluşturamadığı görülüyor. Anadolu Efes gibi bir kulüp, markaların ve ekipman markalarının birlikte anılması, basketbol algısının daha parçalı ve çok kaynaklı olduğunu düşündürüyor. “Hiçbir marka gelmiyor” diyenlerin oranının neredeyse her beş katılımcıdan biri olması ise, basketbolda marka çağrışımının futbola kıyasla daha zayıf kaldığına işaret ediyor.

10 kişiden biri Türkiye Basketbol Milli Takımı maçlarını izliyor

Basketbol izleme alışkanlığı futbola kıyasla çok daha sınırlı ve seçici. En yüksek oran milli takım ve Avrupa maçlarında görülürken, kulüp bazlı düzenli takip oranları düşük seviyede kalıyor. Buna karşılık katılımcıların üçte birinden fazlası basketbolu nadiren ya da neredeyse hiç izlemediğini söylüyor; bu durum basketbolun hala geniş kitleler için ikincil bir ilgi alanı olduğunu düşündürüyor. Genel tablo, basketbol izleyicisinin az ama daha spesifik maçlara odaklanan bir profile sahip olduğuna işaret ediyor.

Basketbol taraftarları daha seçici ve bireysel bir aidiyet kuruyor

Basketbolda takım tutma oranının futbola kıyasla daha sınırlı kaldığı görülüyor; katılımcıların sadece yüzde 40’ı bir basketbol takımı tuttuğunu belirtiyor. Takım tercihlerinde aile etkisi (yüzde 35) yine önemli olmakla birlikte, arkadaş çevresi ve kulüp kültürü de futbola göre daha belirleyici rol oynuyor. Takım dağılımında Fenerbahçe ve Galatasaray öne çıkarken, Anadolu Efes’in güçlü bir üçüncü marka olarak ayrışması basketbolun kulüp yapısındaki farklılığı yansıtıyor. Taraftar topluluğu üyeliği ise oldukça düşük; büyük çoğunluk resmi bir yapıya dâhil olmadan takip etmeyi tercih ediyor. Genel tablo, basketbol taraftarlığının daha seçici, şehirli ve bireysel bir aidiyet biçimi sunduğunu düşündürüyor.

Voleybolda marka hafızası parçalı, liderlik zayıf

Voleybolda marka çağrışımının oldukça dağınık olduğu; Nike’ın önde gelmesine rağmen güçlü bir baskınlık kuramadığı görülüyor. Vakıfbank, Eczacıbaşı ve Filenin Sultanları gibi kulüp ve milli takım markalarının öne çıkması, voleybolda kurumsal başarı ve temsil algısının önemli bir rol oynadığını düşündürüyor. “Hiçbir marka gelmiyor” diyenlerin yüzde 21’e ulaşması ise, voleybolun marka hafızasında futbola kıyasla daha zayıf ve parçalı bir yerde konumlandığını ortaya koyuyor.

Voleybol izleme alışkanlığı, büyük ölçüde milli takım ve Avrupa kupaları etrafında yoğunlaşıyor

Kulüp bazlı düzenli takip oranları düşük kalırken, izleyicinin önemli bir kısmı yalnızca seçili ve anlam yüklü maçlara yöneliyor. Buna karşılık katılımcıların üçte birinden fazlası voleybolu nadiren ya da neredeyse hiç izlemediğini belirtiyor. Voleybol, geniş kitleler için sürekli bir izleme rutini değil, dönemsel ve başarı odaklı bir ilgi alanı olarak görülüyor. Voleybol taraftarlığın futbol kadar yaygın olmasa da istikrarlı ve kurumsal kulüpler etrafında şekillenen bir yapı sunuyor. Katılımcıların yüzde 34’ü bir voleybol takımı tutuyor. Takım seçiminde aile etkisi (yüzde 37) yine başat rol oynarken, arkadaş çevresi ve kulüp kültürü de anlamlı belirleyiciler olarak öne çıkıyor. Takım dağılımında Fenerbahçe ve Galatasaray’ın yanı sıra Eczacıbaşı ve VakıfBank gibi voleybola özgü kulüplerin güçlü biçimde ayrışması dikkat çekiyor. Taraftar topluluğu üyeliği oranı düşük olsa da “düşünüyorum” diyen kayda değer bir kesim mevcut. Tuttuğu takım üst üste başarısız olsa bile katılımcıların yüzde 78’i ilgisinin azalmadığını belirtiyor.

Gençler için en güçlü rol model voleybolcular

Futbolda rol model algısı daha temkinli; her iki kişiden biri “iyi örnek” dese de önemli bir kesim kararsız kalıyor. Basketbolda tablo biraz daha olumlu, ancak asıl fark voleybolda ortaya çıkıyor: Voleybolcular hem daha güvenilir hem de daha öğretici figürler olarak görülüyor. Sporun Türkiye’nin yurtdışındaki imajına katkısı, branşa göre belirgin biçimde farklılaşıyor.

Futbol olumlu katkı sağlasa da (yüzde 59), basketbol (yüzde 70) ve özellikle voleybol (yüzde 72) çok daha güçlü ve net bir etki alanı yaratıyor. Basketbol ve voleyboldaki daha yüksek TB skorlar, bu branşların uluslararası arenada daha kararlı ve pozitif bir temsil sunduğunu düşündürüyor. Futbolda nötr ve olumsuz görüşlerin görece daha yüksek kalması ise algının daha dalgalı ve tartışmalı olduğunu işaret ediyor.

Katılımcıların neredeyse yarısı (yüzde 46), yerli ve yabancı kökenli oyuncular arasında duygusal bağ açısından fark görmediğini söylüyor. Buna karşılık yüzde 31’lik bir kesim yabancı kökenli sporculara bağının daha düşük olduğunu belirtirken, daha sınırlı bir grup (yüzde 23) tersini düşünüyor. Milli takım söz konusu olduğunda kökenin tek başına belirleyici olmazken, bağ daha çok performans ve temsil algısı üzerinden kuruluyor.

Araştırmanın metodolojisi

Twentify tarafından Ekim 2025’te gerçekleştirilen Taraftarlık araştırması, Türkiye temsili 1205 kişi ile 18-45+ yaş grupları ve AB, C1C2, DE SES gruplarından kişilerle gerçekleştirildi.

Ryanair’den saç ekimi başarısız olan Justin Bieber’a: Türkiye’ye gitmeliydin!