TÜİK açıkladı: Gelirin yarısı en zengin yüzde 20’lik kesime gidiyor
Türkiye’de gelir dağılımına ilişkin son tablo belli oldu. TÜİK’in 2025 Gelir Dağılımı İstatistikleri’ne göre en zengin yüzde 20’nin toplam gelirden aldığı pay küçük bir gerileme gösterirken, en düşük gelir grubunun payı sınırlı da olsa arttı. Gelir eşitsizliğinin önemli göstergesi kabul edilen Gini katsayısı ise 0,410’a düştü. Buna karşın hane halklarının yıllık ortalama kullanılabilir geliri yüzde 76,7 artışla 662 bin TL’yi aşarken, kişi başına düşen yıllık ortalama gelir 332 bin 882 TL’ye yükseldi.
Araştırma sonuçları, gelir dağılımında küçük çaplı bir iyileşmeye işaret ediyor. En yüksek gelire sahip yüzde 20’lik grubun toplam gelirden aldığı pay yüzde 48’e gerilerken, en düşük gelirli yüzde 20’lik kesimin payı yüzde 6,4’e çıktı. Böylece gelir dağılımı uçurumunu gösteren P80/P20 oranı 7,5’e düştü. En zengin yüzde 10 ile en yoksul yüzde 10 arasındaki farkı gösteren P90/P10 oranı da 12,9 olarak hesaplandı.
Gelirde en büyük pay maaş ve ücretten
Toplam gelir içinde en büyük payı yüzde 49,7 ile maaş ve ücret gelirleri aldı. Müteşebbis gelirinin payı yüzde 18,3’e gerilerken sosyal transferlerin payı yüzde 18,2’ye yükseldi. Emekli ve dul-yetim aylıkları sosyal transferlerin yüzde 89’unu oluşturdu.
Hizmet sektörü ve büyük şehirler öne çıktı
Yıllık ortalama esas iş gelirleri incelendiğinde en yüksek kazanç 426 bin TL ile hizmet sektöründe gerçekleşirken, en düşük gelir 237 bin TL ile tarım sektöründe kaydedildi. Eğitim seviyesi yükseldikçe gelir de artmaya devam ediyor. Yükseköğretim mezunlarının ortalama iş geliri 566 bin TL’ye ulaştı.
Türkiye genelinde kişi başına ortalama gelir 332 bin 882 TL olurken, gelir dağılımında şehirler arasında belirgin farklılıklar var. En yüksek kişi başına gelir 449 bin 618 TL ile Ankara’da ölçüldü. Ankara’yı İstanbul ve İzmir izledi. En düşük gelir ise 172 bin 552 TL ile Van-Muş-Bitlis-Hakkari bölgesinde gerçekleşti.
Eşitsizlik en yüksek İç Anadolu’da
Gelir eşitsizliğinin en düşük olduğu bölgeler arasında Malatya-Elazığ-Bingöl-Tunceli ve Kocaeli-Sakarya-Düzce-Bolu-Yalova öne çıkarken, gelir uçurumunun en belirgin olduğu bölge ise İç Anadolu’daki TR71 bölgesi oldu.
İstihdam tarafında da hareketlilik var
Araştırmanın panel verilerine göre 2024’te işsiz olanların yüzde 38,7’si 2025’te işgücüne dahil oldu. Çalışanların yüzde 90’ı iş hayatına devam ederken, işgücüne dahil olmayanların yüzde 10’u yeniden çalışma hayatına katıldı.
Sonuç olarak, veriler Türkiye’de gelir seviyelerinin genel olarak yükseldiğini, ancak gelir dağılımındaki eşitsizliğin hala güçlü biçimde varlığını sürdürdüğünü gösteriyor. Buna rağmen özellikle alt gelir grubunun payındaki sınırlı artış ve Gini katsayısındaki düşüş, tabloya temkinli bir iyileşme notu düşüyor. İlerleyen dönemde ekonomik politikaların bu iyileşmeyi kalıcı hale getirip getiremeyeceği ise yakından takip edilecek.
Kaynak: Dünya gazetesi
