Bellek çipi krizi derinleşiyor: Teknoloji hisselerinde makas açılıyor
Teknoloji sektöründe bellek çipi (DRAM) fiyatlarındaki artış yüzde 600’ü aşarken bellek üreticilerinin hisseleri sert yükseldi. PC, akıllı telefon ve oyun konsolu üreticileri ise artan maliyetler ve tedarik riskleri nedeniyle değer kaybediyor. Analistler, krizin beklenenden uzun sürebileceği uyarısında bulunuyor.
DRAM fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, şirketler arasındaki dengeleri kökten değiştirdi. Bloomberg’in küresel tüketici elektroniği üreticilerini izleyen endeksi Eylül sonundan bu yana yaklaşık yüzde 10 gerilerken, Samsung Electronics’in de dahil olduğu bellek üreticilerinden oluşan sepet aynı dönemde yaklaşık yüzde 160 yükseldi. DRAM fiyatlarındaki artışın yüzde 600’ü aşması, değer zincirinin üst halkasındaki üreticileri öne çıkarırken, son ürün markaları üzerinde ciddi bir maliyet baskısı yarattı.
Oyun konsolu üreticisi Nintendo’dan büyük PC markalarına ve Apple’ın tedarik zincirindeki şirketlere kadar birçok firma, artan bellek maliyetleri nedeniyle kârlılık endişesi yaşıyor. Nintendo, tedarik sıkıntısının kâr marjları üzerinde baskı yaratabileceği uyarısının ardından Tokyo’da son 18 ayın en sert düşüşünü kaydetti. Akıllı telefon işlemci üreticisi Qualcomm’ın hisseleri ise bellek kısıtlamalarının telefon üretimini sınırlayabileceğine yönelik açıklamaların ardından bir günde yüzde 8’in üzerinde geriledi.
İsviçre merkezli yan bilgisayar ürünleri üreticisi Logitech International’ın hisseleri, yüksek çip fiyatlarının PC talebi görünümünü olumsuz etkilemesiyle Kasım ayındaki zirvesinden bu yana yaklaşık yüzde 30 değer kaybetti. Çinli elektrikli araç ve akıllı telefon üreticileri BYD ve Xiaomi de çip kıtlığına ilişkin endişeler nedeniyle dalgalı bir performans sergiliyor. Honda Motor ise bellek bileşenlerinde tedarik risklerinin ortaya çıktığını açıklayarak otomotiv sektörünün de bu baskıdan muaf olmadığını gösterdi.
Şirketler artıştan şikayetçi
Şirketler son dönemde açıkladıkları bilançolarda ve yatırımcı konferanslarında bellek çipi kıtlığına ve fiyat artışlarına daha sık atıfta bulunuyor. Para yöneticileri ve analistler ise hangi şirketlerin arzı güvence altına alarak, ürün fiyatlarını artırarak ya da daha düşük bellek kullanımıyla maliyetleri optimize ederek bu süreci daha az hasarla atlatabileceğini yakından izliyor.
Fidelity International’da fon yöneticisi Vivian Pai, mevcut piyasa değerlemelerinin aksaklığın bir ila iki çeyrek içinde normale döneceği varsayımına dayandığını belirterek, “Sektördeki daralmanın muhtemelen yılın geri kalanında da devam edeceğine inanıyoruz” değerlendirmesinde bulundu. Bu görüş, krizin beklenenden daha uzun sürebileceğine işaret ediyor.
Öte yandan bellek üreticileri teknoloji hisseleri arasında açık ara kazanan konumunda. Nvidia’nın tedarikçileri arasında yer alan SK Hynix’in hisseleri Eylül sonundan bu yana yüzde 150’den fazla yükseldi. Japonya merkezli Kioxia Holdings ve Tayvanlı Nanya Technology aynı dönemde yüzde 270’in üzerinde artış kaydederken, Sandisk New York’ta yüzde 400’ü aşan bir yükseliş yaşadı.
Analistler, ABD’de büyük ölçekli veri merkezlerinin yapay zeka altyapısına yönelik artan yatırımlarının bellek talebini daha da yukarı çekebileceğini ve arz tarafındaki sıkışıklığı derinleştirebileceğini belirtiyor. Bu durum, nihai ürün fiyatlarına yeni zamların yansıma ihtimalini gündemde tutuyor.
Teknoloji sektöründe yaşanan bu ayrışma, yalnızca kısa vadeli bir tedarik sorunu olarak değil, aynı zamanda stratejik bir yeniden konumlanma süreci olarak değerlendiriliyor. Bellek üreticileri güçlü fiyatlama ortamından faydalanırken, tüketici elektroniği markaları artan maliyetleri dengeleme ve talebi koruma arasında hassas bir denge kurmaya çalışıyor. Krizin süresi ve fiyatlara etkisi, önümüzdeki dönemde sektörün yönünü belirleyecek temel unsur olarak öne çıkıyor.
Kaynak: Oksijen
