Reklamcılıkta kurallar değişiyor: 1 Ağustos’tan sonra markaları ne bekliyor?

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler, 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe giriyor. Düzenleme, hedefli reklamcılıktan yapay zeka kullanımına, influencer paylaşımlarından indirimli satışlara, çevresel beyanlardan tüketici yorumlarına kadar reklam sektörünün günlük işleyişine temas eden geniş bir alanı kapsıyor.

Hedefli reklamın neden gösterildiği açıklanacak

Yönetmelikte, satıcı ve sağlayıcılar ile bunlar adına mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcıların, tüketicilerin çevrimiçi davranışları, tercihlerine ilişkin geçmiş kayıtları, konum bilgileri, demografik verileri veya benzeri kişisel verileri analiz ederek belirli kişi ya da gruplara özel reklam içeriği sunması hedefli reklamcılık olarak kabul ediliyor.

Hedefli reklamlarda tüketiciye, reklamın hangi kriterler kullanılarak gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği konusunda doğrudan ve kolay ulaşılabilir bilgi verilmesi gerekecek. Böylece “Bu reklamı neden görüyorum?” sorusunun cevabı, genel bir gizlilik politikasının içinde kalan belirsiz açıklamalara bırakılamayacak. Bilgilendirmenin doğrudan, kolay erişilebilir ve anlaşılır olması gerekiyor.

Bu değişiklik, ajanslar ve medya ekipleri açısından hedefleme kurgusunu kampanyanın arka planında kalan teknik bir ayar olmaktan çıkarıyor. İlgi alanı, konum, yaş grubu veya geçmiş etkileşim gibi kriterlerle yürütülen kampanyalarda, bu kriterlerin tüketiciye nasıl açıklandığı ve reklam tercihlerinin hangi araçlarla değiştirilebildiği de sürecin bir parçası haline geliyor.

Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlarda, kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılamayacak. Bu hüküm, çocuklara ulaşma ihtimali bulunan kampanyalardaki hedef kitle kurgusunu ve platform ayarlarını doğrudan ilgilendiriyor.

Yapay zeka kullanılan reklamlarda hangi sınırlar geçerli?

Yapay zekanın reklamlarda kullanımına ilişkin somut kurallar Yönetmeliğe eklenmiş durumda. Düzenleme, gerçek bir insandan ayırt edilemeyen dijital karakterler ile gerçek kişilerin yapay zekayla oluşturulan dijital kopyalarını ayrı ayrı ele alıyor. Bazı kullanımlarda tüketicinin bilgilendirilmesi gerekirken, gerçeğe aykırı deneyim veya tavsiye izlenimi yaratan reklamlar doğrudan yasaklanıyor.

Yapay zeka veya başka bir yazılım, tüketicinin ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde etkileyecek şekilde kullanılıyorsa bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtilmesi gerekecek. Aynı yükümlülük, yapay zeka teknolojileriyle oluşturulan ve gerçek bir insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlerin yer aldığı reklamlar için de geçerli.

Gerçek kişilerin dijital kopyalarında ise açıklama yapılması yeterli değil. Bir kişinin dijital kopyası kullanılarak, gerçekte deneyimlemediği veya kullanmadığı bir ürün ya da hizmeti deneyimlemiş, kullanmış veya tavsiye etmiş gibi gösterilmesi yasaklanıyor. Bir oyuncunun dijital kopyası, oyuncunun hiç kullanmadığı bir ürünü öneriyormuş izlenimi yaratacak şekilde reklama konu edilemeyecek.

Kampanya ekiplerinin, kullanılan karakterin gerçek bir kişiye dayanıp dayanmadığını, reklamın tüketicide nasıl bir kanaat oluşturacağını ve gerekli açıklamanın nerede gösterileceğini yapım aşamasında belirlemesi oldukça önemli. Bazı kullanımlarda açıklama yeterli olacakken gerçeğe aykırı deneyim veya tavsiye izlenimi yaratan senaryolar yayımlanamayacak.

Tüketici değerlendirmelerinde doğrulama ve görünürlük

Satın alma kararlarını ve marka itibarını doğrudan etkileyen tüketici yorumları, yeni düzenlemeyle birlikte daha sıkı doğrulama ve yayımlama kurallarına bağlanıyor.

Değerlendirme yapma imkanı yalnızca ilgili ürün veya hizmeti satın alan tüketicilere tanınacak. Satın alma sürecinin doğrulanamadığı mecralardan alınan yorumlar yayımlanamayacak ve reklamlarda kullanılamayacak.

Markaların yorumları nasıl gösterdiği de önem kazanıyor. Ürün, teslimat, satıcı veya sağlayıcı hakkında ayrı başlıklarda toplanan değerlendirmelerin tamamına aynı alanda kolayca ulaşılabilmesi gerekecek. Olumlu ve olumsuz yorumlar arasında ayrım yapılamayacak ve değerlendirmeler en az bir yıl yayımlanacak. Yorumların sıralanmasında tarih, puan, satıcı veya sağlayıcı gibi objektif ölçütler kullanılacak.

Bir platformda yayımlanan yorumlar başka bir mecraya veya reklama taşındığında, değerlendirmelerin ve puanların genel görünümünün doğru biçimde yansıtılması gerekiyor. Birkaç olumlu yorum seçilerek tüketicilerde gerçekte bulunmayan bir genel memnuniyet izlenimi oluşturulamayacak.

Mevzuata aykırı sağlık beyanı içeren değerlendirmeler yayımlanamayacak. Tüketicinin mağduriyeti daha sonra giderilmişse bu gelişme, doğrulamanın ardından ilk değerlendirmeyle aynı yerde gösterilecek.

Satışları artırmak amacıyla gerçeğe aykırı değerlendirme yaptırılması, mal veya hizmeti onaylayan ifadelerin kullanılması için anlaşma yapılması ya da bu amaçla hizmet satın alınması açıkça yasaklanıyor. Şikayet platformlarında satıcı veya sağlayıcıya cevap vermesi için tanınan süre de 72 saatten 48 saate düşüyor. Süre içinde cevap verilmemesi hâlinde değerlendirme doğrudan yayımlanabilecek.

Data Privacy Türkiye’nin düzenleyeceği “Ticari reklamlarda yeni dönem: Yapay zeka, hedefli reklamcılık ve yeni uyum kuralları üzerine soru-cevap etkinliği” 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’ndeki değişiklikleri ele alacak. Daha fazla bilgi almak için buraya tıklayabilirsiniz.

Arif Candemir’in yazısının ikinci bölümü “Influencer paylaşımlarında reklam ilişkisi ilk bakışta anlaşılmalı“, yarın marketingturkiye.com.tr’de.

İndirim kampanyalarına düzenlenme: E-ticarette yeni dönem 1 Ağustos’ta başlıyor!