Lüks tüketim, ekonomik belirsizliğe rağmen neden artıyor?

Dünyayı tesiri altına alan, üretim ve tüketim alışkanlıklarını yeniden şekillendiren enflasyon; sosyo-ekonomik sınıflar arasındaki uçurumu da giderek derinleştiriyor. Alt ve orta sınıf olarak tanımlanan kesim, gündelik ihtiyaçlar için dahi iki kere düşünüp hareket ederken, üst sınıf daha fazla lüks tüketim ürünü satın alıyor. Danışmanlık firması Bain & Co ve İtalyan lüks markalar temsilcisi Altagamma ortaklığında yapılan bir çalışmaya göre küresel lüks ürün pazarı 2022 yılında, son derece belirsiz ekonomik koşullara rağmen önceki yıla oranla yüzde 21 büyüdü.

Kasım 2022’de yayımlanan Bain & Co ve Altagamma raporuna göre lüks ürün pazarındaki büyüme eğilimi Z ve Alfa kuşaklarının lüks tüketime yapacağı katkıyla birlikte 2030 yılına kadar devam edecek. Analistler, bu kuşaktakilerin bir önceki Y kuşağına kıyasla lüks ürün tüketimine ortalama 3-5 yıl erken başladığını aktararak bu eğilimin devam edeceğini tahmin ediyor. Ayrıca, analistler, ABD lüks ürünler pazarının güçlü olmaya devam ettiğini, Avrupa pazarının ise son dönemde yaşanan ekonomik sarsıntılardan geri sıçrayarak yeniden canlandığını söylüyor.

NFT de lüks tüketime giriyor

BBC Türkçe’ye konuşan Fransa’nın İktisadi ve Ticari İlimler Enstitüsü (ESSEC) İşletme Fakültesi’nde küresel strateji profesörü olan Ashok Som’a göre arzu yaratan, statü kazandıran ve bu statü sayesinde belli bir toplulukla özdeşleşme isteği uyandıran ürünler “lüks ürün” olarak nitelendiriliyor. “Lüks” deyince akla saat, mücevher, parfüm ve kozmetik ve tekne gibi ürünlerin geldiğini söyleyen Som, günümüzde iPhone gibi teknolojik aletlerin, çeşitli seyahat ve tatil deneyimlerinin ve NFT gibi ürünlerin de bu kategoride yer alabildiğini belirtiyor.

BBC Türkçe’ye konuşan bir diğer uzman Cambridge Üniversitesi Ekonomi Bölümü’nden Dr. Toke Aidt’e göre ise yüzde 1’lik kesim gelirinin büyük bölümünü servet yönetiminden elde eden ve kendini enflasyondan korumak için çeşitli yatırım araçlarına sahip kişilerden oluşuyor. 2008 ekonomik krizinden, pandemiden ve enflasyon şoklarından etkilenmeyen bu kesimin hala alım gücü var, bu yüzden lüks ürün tüketim eğilimindeki artış çok normal” diyor ve sözlerine devam ediyor: “Gelir dağılımında çok daha aşağılarda olanlar ve bu tür krizlerden etkilenenler zaten lüks ürün pazarında yer almıyor. Avukatlar, şirket sahipleri, yöneticiler gibi kişilerin bulunduğu bu kesimdeki insanlar kendilerini enflasyondan tamamen izole edebilecek seviyede değiller ama harcamalarından kısmak zorunda kalmayacak kadar birikimleri var, hayatlarına az çok aynı şekilde devam edebiliyorlar.”