E-ticarette mikro işletmeler çoğunlukta ama pastayı büyükler yiyor!
iyzico, Dogma Alares ve Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) iş birliğiyle hazırlanan Türkiye E-Ticaret Ekosistemi 2024 Raporu, sektörün dönüşüm dinamiklerini gözler önüne seriyor. Raporda, e-ticaretin büyümesini sürdüren bir mecra olmanın ötesine geçerek; ödeme alışkanlıklarından tüketici beklentilerine, teknolojik dönüşümden e-ihracat fırsatlarına uzanan kapsamlı bir dönüşümün içinde olduğu vurgulanıyor. Raporun öne çıkan verilerini gelin birlikte inceleyelim…
Kart hâlâ lider ama dijital cüzdanlar ivme kazanıyor
Rapora göre, Türkiye’de e-ticaret hacmi 2024 yılında yüzde 61,7 artarak 3 trilyon TL’ye ulaştı. Bu hacim, ülkenin Gayri Safi Yurt İçi Hasılası’nın yüzde 6,5’ine denk geliyor. Alışverişlerde kredi kartları hâlâ en çok tercih edilen ödeme yöntemi olsa da, dijital cüzdanlar dikkat çekici bir yükseliş içinde. iyzico verileri, 6,5 milyon dijital cüzdan kullanıcısının davranışlarını analiz ederek bu yeni dönemin ipuçlarını sunuyor.
Tüketici davranışı, teknolojiyle yeniden yazılıyor
Raporda, ödeme teknolojilerindeki dönüşümün sadece alışveriş yöntemlerini değil, tüketici beklentilerini de köklü biçimde değiştirdiği vurgulanıyor. iyzico Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Şebnem Dağ Güven, artık sadece güvenli değil, aynı zamanda kesintisiz ve kişiselleştirilmiş bir ödeme deneyiminin de standart haline geldiğini belirtiyor. Güven’e göre bu dönüşüm, sektörün geleceğini şekillendirecek yeni nesil ödeme çözümlerinin kapısını aralıyor.
En yoğun işlem Temmuz’da, en yüksek sepet Kasım’da
iyzico’nun işlem hacmine dair veriler, Türkiye e-ticaretinin belirgin bir sezonsallık gösterdiğini ortaya koyuyor. 2024’te işlem bazında en yüksek pay Temmuz ayında gerçekleşirken, sepet büyüklüğünde zirve Kasım Fırsatları döneminde yaşandı. Ortalama sepet tutarı bu dönemde 1.137 TL’ye ulaştı. Aralık, 984 TL ile ikinci sırada yer aldı.
Alışverişin yükselen yıldızları: Turizm, yiyecek ve kültür-sanat
Kategori bazlı analizlerde, turizm ve seyahat Eylül ayında ulaştıkları 7 bin 137 TL’lik sepet büyüklüğüyle dikkat çekerken; elektronik ve teknoloji harcamaları Kasım ayında 3 bin 797 TL’ye ulaştı.
Moda ve kozmetik kategorileri yılın son çeyreğinde hareketliliğini korurken, yiyecek ve içecek sektörü yüzde 106’lık büyümeyle pazar liderliğine yükseldi. Hemen ardından kültür-sanat, hobi ve oyun kategorisi yüzde 105’lik artışla öne çıktı.
Mikro işletmeler çoğunlukta, ancak hacmi büyükler yönetiyor
Raporda yer alan bir diğer dikkat çekici veri ise satıcı profili… Türkiye e-ticaret ekosisteminde mikro ölçekli işletmeler satıcıların yüzde 90,9’unu oluştururken, bu grubun toplam satış hacminden aldığı pay yalnızca yüzde 2,7 oldu. Öte yandan büyük ölçekli işletmeler, hacmin yüzde 81,7’sini tek başına domine ederek rekabetin yönünü belirledi.
Coğrafi dağılıma bakıldığında ise İstanbul’un yüzde 51,9’luk satıcı payıyla açık ara lider olduğu görülüyor. Onu Ankara (yüzde 8,2) ve İzmir (yüzde 6,8) takip ediyor.
Sektörün yol haritası: Yapay zekâ, e-ihracat ve tüketici odaklı deneyim
Dogma Alares Kurucu Ortağı Erdal Güner, küresel ölçekte yapay zekâ, veri analitiği ve dinamik fiyatlandırma gibi teknolojilerin sektörün rekabet yapısını kökten değiştirdiğini vurgularken; ETİD Başkan Yardımcısı Emre Ekmekçi ise Türkiye’nin bölgesel bir e-ticaret üssü olma potansiyeline dikkat çekiyor. Ekmekçi’ye göre; Avrupa ve Orta Doğu gibi pazarlara yönelik stratejik açılımlar, Türkiye’yi küresel e-ticaret sahnesinde daha güçlü bir konuma taşıyabilir.
