Dünya Kupası zengin işi! Gelir yükseldikçe organizasyona ilgi de artıyor…
ABD, Kanada ve Meksika’da gerçekleştirilecek Dünya Kupası’nın Türkiye açısından çok önemli bir özelliği bulunuyor.
Bu Dünya Kupası Türkiye’nin 1954 İsviçre ve 2002 Güney Kore-Japonya Dünya Kupaları’ndan sonra sahalara çıkacağı üçüncü Dünya Kupası olacak (1). Bundan 24 yıl önce katıldığımız Dünya Kupası’nda elde ettiğimiz üçüncülük Milli Takım’ın bugüne kadarki en büyük başarısı olarak zihinlere kazınmış durumda.
Yakın dönemde Sia Insight tarafından gerçekleştirilen 2026 Spor ve Espor Araştırması’na göre, futbol organizasyonlarıyla ilgilenmeyen dörtte birlik bir kesimin dışında toplumun yüzde 57’si (tüm araştırma evreninin yüzde 44’ü) Dünya Kupası organizasyonlarını düzenli olarak takip ediyor (2).
Aynı araştırmaya göre, Dünya Kupası, Şampiyonlar Ligi’nden sonra en yoğun izleyici çeken erkek futbol organizasyonu konumunda. Milli Takım maçlarını izleyenlerin oranının yüzde 71 düzeyinde olduğunu da dikkate aldığımızda, bu yılın Dünya Kupası organizasyonunun aradaki saat farkına rağmen çok daha geniş bir kitlenin ilgisini çekeceğini iddia etmek son derece mümkün.
Yüzde 40’ı Türkiye’nin üç büyük ilinde yaşıyor
Dünya Kupası’nı düzenli olarak takip eden kitlenin profiline baktığımızda, bu kitlenin yüzde 73’ünün erkeklerden, yüzde 27’sinin kadınlardan; yüzde 53’ünün 25-44 yaş grubundan ve geri kalanının da eşit oranlarda 15-24 ve 45-55 yaş gruplarından; yüzde 36’sının orta-üst ve üst sosyo-ekonomik sınıf mensuplarından ve geri kalan yüzde 64’ünün de orta ve orta-alt sosyo-ekonomik sınıftan oluştuğunu görüyoruz. Dünya Kupası’nı düzenli izleyen kitlenin yüzde 60’ı metropol illerinin dışında yaşarken, yüzde 40’ı da Türkiye’nin üç büyük ilinde yaşıyor.
Aynı veriye farklı bir açıdan baktığımızda ise genç ve yetişkin kadın nüfusu arasında Dünya Kupası’nı düzenli izleyenlerin oranının yüzde 37’ye yükseldiğini görüyoruz. Her ne kadar Dünya Kupası ağırlıklı olarak erkeklerin dünyasına sesleniyor gibi görünse de azımsanmayacak bir kadın kitlesinin de bu maçları takip ettiğini söylememiz mümkün. Gençler, genç yetişkinler ve yetişkinler arasında ise kupa maçlarının takip edilme oranları yüzde 60’lar düzeyinde birbirine yakın seyrediyor.
Dünya Kupası’nı düzenli izleyen kitlenin demografik profiline dair en ilginç verilerden biri izleyici kitlesinin gelir düzeyini ele aldığımızda karşımıza çıkıyor.
Dünya Kupası’nın düzenli takip edilmesi ile izleyicilerin gelir düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunuyor; kupanın düzenli takip edilmesi izleyici kitlenin gelirinin artmasına paralel olarak yükseliyor. Aylık ortalama hane halkı geliri iki asgari ücretten düşük olan kitlede Dünya Kupası’nın takip edilme oranı yüzde 50’ler düzeyinde iken, aylık hane halkı gelirinin üç asgari ücret düzeyine ulaşmasıyla birlikte organizasyonu takip eden kitlenin oranı yüzde 63’e ve gelirin beş asgari ücretin üzerine çıkmasıyla beraber Dünya Kupası’nı takip eden kitlenin oranı da yüzde 68’e ulaşıyor. Pek çok alanda olduğu gibi, futbolda da “tüketim” gelir ile doğru orantılı bir şekilde değişim gösteriyor; evet, futbol da sınıfsal.
Dünya Kupası’nı düzenli takip eden tüketici kitleleri
Sia Insight’ın 2026 Spor ve Espor Araştırması Dünya Kupası izleyicilerinin homojen bir kitle olmadığını farklı ihtiyaçlar ve davranışlar etrafında kümelenen farklı tüketici gruplarından oluştuğunu net bir şekilde gösteriyor. Kısaca tanımlayacak olursam, Dünya Kupası izleyicilerini 4 temel segmentte ele almamız mümkün görünüyor:
1. Ekosistem Yatırımcıları (Kitlenin yüzde 27’si):
Bu grubun harcama skoru ve harcama çeşitliliği (forma, dijital yayın abonelikleri, spor salonu üyeliği, maç bileti vb.) en yüksek seviyede. Grubun aylık spor harcamaları diğer tüm segmentlerin oldukça üzerinde.
Bu kesimin sporla ilişkisine baktığımızda, bunların hem fanatizm skorlarının çok yüksek olduğunu hem kendi hayatlarında aktif olarak spor yaptıklarını görüyoruz. Spora heyecan, coşku, adrenalin gibi yüksek duygusal kodların yanı sıra sağlık ve form olarak da bakıyorlar.
Bu tüketici grubu orta-üst ve üst sosyo-ekonomik sınıfın en yoğun olduğu, 25-34 ve 45-55 yaş gruplarının başı çektiği ve kadın tüketici oranının nispeten yüksek olduğu bir segment olarak karşımızda duruyor.
Markaların en çok odaklanması gereken, premium spor ürün ve hizmetlerini satın alma potansiyeli en yüksek kitle bu kitledir.
2. Pragmatik Tutkunlar (Kitlenin yüzde 34’ü):
Pragmatik Tutkunlar, Dünya Kupası’nı izleyen kitle arasındaki en büyük grubu oluşturuyor. Bu grubun spor için harcama yapma seviyesi orta ve orta-alt seviyede. Bu tüketiciler, tuttukları takımın forma ve atkı gibi temel ürünlerine para harcar ancak alışveriş sepetleri Ekosistem Yatırımcıları kadar geniş değil.
Bu tüketici grubunun spora duyduğu tutku fiziksel olmaktan çok izleyicilik/taraftarlık bazında. Diğer gruplarla kıyaslandığında aktif spor yapma oranları görece daha düşük. Bununla birlikte, bu grubun da fanatizm skorları çok yüksek; tek bir takıma gönülden bağlıdırlar. Spor onların hayatında bir aidiyet ve tutku meselesi.
Bu gruptaki Dünya Kupası takipçileri ağırlıklı olarak 25-34 yaş grubundan ve büyük oranda orta ve orta-alt sosyo-ekonomik sınıf mensuplarından oluşuyor.
Çoğunluğu oluşturan bu kitleye ulaşmanın yolu uygun fiyatlı ürünlerden ve promosyonlardan geçiyor. Hızlı tüketim ürünlerinin başarılı kampanyalarının en çok ses getireceği iki kitleden biri bu gruptur.
3. Kanepede Heyecan Arayanlar (Kitlenin yüzde 27’si):
Dünya Kupası takipçileri arasında harcama skoru en düşük olan kitle bu segment. Bu grup spora ciddi bütçeler ayırmıyor ve spor adına yaptıkları en önemli yatırım bir TV aboneliği veya evde maç izlerken yapılan yiyecek-içecek masrafından ibaret.
Bu kesimin sporla aktif bir ilişkisi yok; kendi hayatlarında neredeyse hiç spor yapmıyorlar. Spora sağlık açısından bakmıyorlar; spor onlar için tamamen kaçış, stres atma ve heyecan vesilesi.
Bu kitle ağırlıklı olarak erkeklerden ve 35-44 yaş aralığındaki Dünya Kupası takipçilerinden oluşuyor.
“Maç keyfi” konseptinin en çok etki edeceği kitle bu kitle; ağırlıklı olarak televizyon başı atıştırmalıklarının, dijital platform üyeliklerinin, pizza/burger ürünlerinin ve e-ticaret platformlarının esas hedef kitlesi.
4. Çok Yönlü Sporseverler (Kitlenin yüzde 12’si):
Bu tüketici grubu spor için harcama miktarı ve çeşitliliği orta-üst düzeyde olan, buna karşın fanatizm skoru en düşük olan grup. Bu kesim bir tek takıma bağlanmak yerine farklı sporlarda farklı takımları ya da sporcuları destekliyor ve sporu spor olduğu için seviyor.
Bu tüketici grubu ağırlıklı olarak yeni nesil sporlardan (espor, kaykay, ekstrem sporlar) ya da inovatif spor markalarından hoşlanan, spora kendini geliştirmek amacıyla yakınlaşan niş bir kitle.
Dünya Kupası’nı takip eden gruplar arasında bu kesim aktif olarak spor yapan ve 18-24 ile 25-34 yaş gruplarının ağırlıkta olduğu bir kitle.
Diğer tüketici gruplarıyla kıyaslandığında daha vizyoner bir duruş sergileyen bu kitle klasik “erken benimseyenler” profiline yakın duruyor.
Sonsöz
Siz bu yazıyı okurken, Dünya Kupası’na sayılı günler kalmış olacak. Yaklaşık 40 gün sürecek devasa bir organizasyon ve uykusuz geceler bizi bekliyor. Dünya Kupası kadar sonrasında futbol dünyasında yaşanacak gelişmeler beni daha bugünden heyecanlandırıyor.
Millî Takım’a turnuvada başarılar diliyorum.
Kaynakça
- Türkiye, 1950 yılında Brezilya’da yapılan Dünya Kupası’na katılma hakkı elde etse de savaş sonrası dönemin ekonomik koşullarında bütçe yetersizliği nedeniyle turnuvaya katılamadı.
- Sia Insight, Sia Mood: 2026 Spor ve Espor Araştırması, A-B-C1-C2 sosyo-ekonomik sınıf mensubu 15-55 yaşlarındaki Türkiye kent nüfusunu temsil niteliğine sahip 2.000 tüketici ile online bilgi toplama yöntemi kullanılarak Ocak-Şubat 2026’da gerçekleştirilmiştir.
