Türkiye’nin deprem gerçeğine vatandaşlar ne kadar hazır?
17 Ağustos 1999’da tüm Türkiye’yi yasa boğan Marmara Depremi’nin üzerinden tam 22 yıl geçti. Merkez üssü Kocaeli’nin Gölcük ilçesi olan ve yerel saatle 03.02’de gerçekleşen 7.4 şiddetindeki deprem resmi kayıtlara göre 17 bin 840 kişinin yaşamını yitirmesine neden oldu… Araştırma şirketi Areda Survey, hayatlarımızda derin izler bırakan Marmara Depremi’nin 22’inci yıldönümünde, vatandaşın deprem algısına ışık tutan çarpıcı bir araştırma yaptı. Sonuçlarsa ne yazık ki toplumca ders almadığımızı kanıtlar nitelikte. Türkiye genelini temsil eden 1100 kişinin katıldığı araştırmada, vatandaşların yüzde 71.3’ünün olası bir deprem durumuna hazır olmadığı gözler önüne serilirken, toplumun yüzde 87,5’inin halen deprem çantası olmaması da verilere yansıyor…
Konut tercihimizde deprem önceliğimiz yeniden azalıyor
Araştırmada yer alan, “Yaşadığınız konutu seçerken dikkate aldığınız en önemli faktör nedir” sorusuna katılımcıların yüzde 35.7’si “depreme dayanıklı olması” cevabı verdi. Bu cevap 2019 yılında yapılan araştırmada yüzde 40.5, 2018 yılında ise 7.4 oranıyla verilmişti…
Araştırmada önem verilen faktörler arasında depremin ardından yüzde 32.6 ile fiyat öne çıkarken, yüzde 8.3 akrabalarıma yakınlık, yüzde 7’si yeşil alan ve sosyal çevre, yüzde 6.6 evin büyüklüğüne öncelik verdiğini ifade ediyor.
Evlerimize güveniyoruz
“Oturduğunuz/yaşadığınız evin güvenli olduğunu düşünüyor musunuz” sorusuna katılımcıların yüzde 39.3’ü evet yanıtını verirken, bu oranın 2019 yılında 34.9, 2018’de ise yüzde 21.6 olması dikkat çekiyor. İlgili soruya hayır diyenlerin oranı 2018 yılında yüzde 35.8 iken, 2021 yılında bu oranın yüzde 27.3’e indiği gözlemleniyor.
“Yüzde 66 ev alırken, kiralarken deprem araştırması yapmıyor”
Araştırmada katılımcılara yöneltilen, “Evinizi alırken, kiralarken depreme dayanıklı olup olmadığını araştırdınız mı” sorusuna çok ilginç yanıtlar verildi. Vatandaşları yüzde 34’ü evet araştırdım derken, yüzde 66’sı ise deprem araştırması yapmadığını belirtiyor. Araştırma yaptığını ifade eden vatandaşlar, 2018’de yüzde 37.5, 2019’de yüzde 30 ve 2021’de yüzde 34 evet derken, hayır diyenlerin oranı 2018’de yüzde 62.5, 2019’da yüzde 70 ve 2021’de yüzde 66 olarak şekillendi.
Depreme hazır değiliz
“Kendinizi olası bir deprem durumu için ne kadar hazırlıklı hissediyorsunuz” sorusuna vatandaşların yüzde 71.3’ü hazırlıklı değilim, yüzde 28.7’si ise hazırlıklıyım cevabı verdi. Hazırlıklı değilim yanıtının yıllara göre dağılımı ise şöyle: “2018 yüzde 72.8, 2019 yüzde 78.4, 2021 yüzde 71.3”
Deprem çantası hazırlığı hala yok
“Deprem çantanız var mı” sorusuna, vatandaşları yüzde 87.5’i hayır derken, bu oranın 2019 yılında yapılan araştırmada yüzde 91.6 olması dikkat çekiyor. Aynı soruya 2018 yılında yüzde 94 oranında hayır cevabı verilmiş.
Kendinizi olası bir depreme hazır hissediyor musunuz sorusuna “hazırlıklıyım” diyenlerin yüzde 32.7’si deprem çantası hazırladığını belirtirken, daha önce deprem tecrübesi yaşayan katılımcıların yüzde 86’sının deprem çantasına sahip olmamaları ise ayrıca dikkat çekici veriler arasında yer alıyor…
Toplanma alanına hakim olanlar çoğunlukta
“Deprem esnasında toplanma alanı konusunda bilginiz var mı” şeklindeki soruya, vatandaşların yüzde 55.9’u evet derken, bu soruya 2019 yılında yüzde 54.9 oranında hayır cevabı verilmiş. Daha önce deprem tecrübesi yaşayanların yüzde 60.9’u toplanma konusunda bilgi sahibi olduğunu ifade ederken, depreme hazır olduğunu belirtenlerin yüzde 78.6’sı ise toplanma alanını bildiğini ifade ediyor.
Her ne kadar toplanma alanlarına dair bilgi sahibi olan vatandaşların çoğunlukta olması pozitif bir gelişme olsa da neredeyse her on kişiden dördünün bu konuda bilgilendirilmesi gerektiği de göz ardı edilemeyecek bir gerçeklik.
“Birincil sorumluluk merkezi hükümette”
Araştırmada yer alan “Depremle ilgili olarak birincil sorumluluk kime aittir” sorusuna vatandaşların yüzde 61.9’u merkezi hükümet cevabını verirken katılımcıların yüzde 38.1’i bu konuda yerel yönetimi birincil sorumlu olarak görüyor.
Araştırmada katılımcılara, “Muhtemel bir depremde aşağıdakilerden hangisinin size ilk olarak yardım edeceğini düşünüyorsunuz” sorusu da yöneltildi. İlgili soruya katılımcıların yüzde 56.5’i AFAD derken, STK diyenlerin oranı yüzde 20.3, Kızılay diyenlerin oranı yüzde 11.6, Belediye yanıtını verenler yüzde 8.8 ve valilik diyenlerin oranı ise yüzde 2.7 olarak verilere yansıyor.
Araştırmanın metodolojisi
Araştırma şirketi Areda Survey tarafından 10-12 Ağustos tarihleri arasında Türkiye genelini temsil eden 1100 kişinin katılımıyla gerçekleşen araştırma, kantitatif araştırma yöntemlerinden CAWI (Bilgisayar Destekli Web Anketi) ile gerçekleşti.
Vatandaşların yüzde 98’i İstanbul depreme hazır değil diyor
