
Bülent Gökdemir yazdı: COP31 vesilesiyle AB Rekabet Otoritesinin Public Power Corporation (PPC) Kararı

VALİS Danışmanlık Kurucusu
PPC, Yunanistan’ın en büyük enerji tedarikçisi. Hem üretim hem toptan satış ve perakende faaliyetleri mevcut. Yunanistan dışında bazı AB ülkelerinde de faaliyetler gösteriyor. Şirket Yunan devleti tarafından kontrol ediliyor.
AB Rekabet Otoritesi 2021 yılında hakkında inceleme başlatıyor. İddia, Yunan toptan satış piyasasında hakim durumda bulunan PPC’nin yıkıcı fiyatlama (maliyetin altında satış) yoluyla rakiplerini dışlaması.
AB, Şubat 2024’te PPC’ye söz konusu davranışları ile ilgili bir İtiraz Bildirimi (Statement of Objection) gönderiyor. Aradan iki yıldan fazla zaman geçtikten sonra, geçen hafta yeni bir (ek) İtiraz Bildirimi iletiyor. Süreç devam ediyor.
Buraya kadar dosya tipik bir dışlayıcı davranış dosyası gibi görünüyor.
Lakin AB’nin 2024 yılındaki kamuoyu duyurusu incelendiğinde ilginç bir husus dikkat çekiyor.
AB Rekabet Otoritesinin ön incelenmesine göre yıkıcı fiyatlamanın tüketici zararı iki noktada ortaya çıkıyor.
Birincisi, rakiplerin perakende faaliyetlerin dışlanması sonucunda perakende elektrik fiyatlarının artabileceği. (Burası ayrıntılı analize muhtaç kanımca).
İkincisi, dışlanan rakiplerin PPC’ye nazaran daha çevre dostu üretim kaynaklarına yatırım yapmaktan alıkoyacağı, böylece çevre kirliliğinin artabileceği. Yani, negatif çevre dışsallığı bir tüketici zararı olarak kabul edilmiş.
AB’nin yaklaşımı şu hususu imliyor, tüketici zararı sadece ilgili pazarda daha yüksek fiyat (ve daha düşük kalite) biçiminde ortaya çıkmayabilir. Çevre (ve belki kültür gibi) diğer negatif dışsallıklar da tüketici zararı olarak değerlendirilebilecektir.
Ara not:
Ortodoks rekabetçiler bu yaklaşımı sevmedi! Tarihsel örneklerle sabittir ki zaman içinde Ortodoks Yaklaşımla, Hetorodoks Yaklaşım yer değiştirebilir. Rolleri Zeitgeist belirler.
Kültür demişken aklıma Rekabet Kurumunun Spotify hakkında yürüttüğü inceleme geldi. Rekabet Kurumu Başkanı sosyal medya hesabından incelemeyle ilgili şu ifadeleri dile getirmişti:
“… Amacımız, müzik sektöründe adil rekabetin sağlanması, içerik üreticilerinin eşit koşullarda faaliyet gösterebilmesi ve kültürel çeşitliliğin dijital ortamda korunması. Çünkü rekabet, yalnızca ekonomik değil, sosyal adalet ve fırsat eşitliği bakımından da temel bir ilkedir.”
Rekabet hukuku, piyasa dışı dışsallıkları içselleştirecek mi, sorusu önümüzdeki dönemde daha yoğun tartışılacak gibi görünüyor.
Bülent Gökdemir hakkında…
1973 yılında Ankara’da dünyaya geldi. Hacettepe Üniversitesi İİBF İktisat Bölümünde lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamladı. Dundee Üniversitesinde uluslararası hukuk alanında yüksek lisans yaptı. Hacettepe Üniversitesi İİBF Maliye Bölümünde doktorasını tamamladı. 1999 yılında uzman yardımcısı olarak göreve başladığı Rekabet Kurumu’ndan 2025 yılında Başuzman kadrosundan emekli oldu. Bu süre içinde geçici görevlendirmeler ile TBMM ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programında danışman ve proje yöneticisi olarak görev yaptı, ODTÜ İİBF İktisat Bölümünde yarı zamanlı öğretim görevlisi sıfatıyla dersler verdi. Rekabet Kurumu’ndan 2025 yılında Başuzman olarak emekli olan Dr. Bülent Gökdemir kurucusu olduğu VALİS Danışmanlık şirketinde kariyerine devam ediyor.
Bülent Gökdemir yazdı: Google’ın AI özetleri, Rekabet Kurumu’nun radarında
