Türkiye’de 15 yaş altına sosyal medya yasağı yürürlüğe girdi
Marketing Türkiye'yi Google kaynaklarınıza ekleyin.Türkiye’de 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ hizmetlerinden yararlanmasını engelleyen yeni yönetmelik 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girdi. Düzenleme kapsamında platformlara yaş doğrulama zorunluluğu getirilirken, 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar için gizlilik, mesajlaşma ve içerik önerilerine yönelik yeni kısıtlamalar uygulanacak.
Türkiye’de çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni dönem başladı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 10 Ekim’de Resmi Gazete’de yayımlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”, 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girdi.
Yeni yönetmelikle birlikte sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunması yasaklandı. Türkiye’den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ platformlarını kapsayan düzenleme, yalnızca yeni hesap açılışlarını değil, mevcut kullanıcı hesaplarını da kapsıyor. Bu doğrultuda platformlar, kullanıcıların yaşını doğrulamak ve yaş gruplarına uygun hizmet sunmak için gerekli teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlü olacak.
Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak
Yeni düzenlemeye göre sosyal ağ platformları, hesap oluşturma aşamasında kullanıcıların yaşını doğrulamak zorunda olacak. Bu işlem, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak yaş doğrulama belirteci aracılığıyla gerçekleştirilecek. Kullanıcının kimlik bilgilerinin platformlarla paylaşılmasını gerektirmeyen sistemde yalnızca kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığı bilgisi yer alacak.
Platformlar, yaş doğrulamasını yalnızca hesap açılışıyla sınırlı tutmayacak. Kullanım sürecinde hesabın beyan edilen yaş grubuna uygun olmadığına ilişkin makul şüphe oluşması halinde hesap askıya alınabilecek ve yeniden doğrulama istenebilecek. 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen kullanıcıların yeni hesap açma talepleri reddedilecek.
Mevcut hesaplar içinse 31 Mart 2027’ye kadar geçiş süresi tanındı. Bu tarihe kadar en az bir kez yaş doğrulaması yapılması gerekecek. Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların hesapları kapatılacak. Hesaplara ait veriler ise itiraz süreci işletilmesi halinde bu sürecin tamamlanmasının ardından, itiraz edilmemesi durumunda gecikmeksizin silinecek.
15-18 yaş grubuna özel sosyal medya deneyimi
Yönetmelik, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar için de platformlara yeni yükümlülükler getiriyor. Bu yaş grubuna yönelik hesaplar, varsayılan olarak gizli olacak ve kamuya açık profil seçeneği sunulamayacak. Kullanıcıların takipçi ve takip ettikleri hesap bilgileri de yalnızca hesap sahibi tarafından görüntülenebilecek.
Mesajlaşma özellikleri de sınırlandırılacak. Çocuk hesaplarına yalnızca kullanıcının takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek ve mesajlarda “görüldü” bilgisine yer verilmeyecek. Ayrıca bu hesaplar üzerinden canlı yayın yapılmasına izin verilmeyecek.
Düzenleme, sosyal medya platformlarının kullanıcı etkileşimini artırmaya yönelik tasarım özelliklerini de kapsıyor. Bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmetlerin sunulması engellenirken, görsel içeriklerin kaydırma, dokunma veya benzeri hareketlerle ya da otomatik olarak art arda gösterilmesini sağlayan arayüz ve işlevlere de izin verilmeyecek.
Bunun yanı sıra 15-18 yaş grubundaki kullanıcıların hesapları davranışlarına göre özelleştirilemeyecek. Bu kullanıcıların kişisel verileri profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetlerinde kullanılamayacak. Çocukların profil fotoğrafları, paylaşımları ve görsellerinin başkaları tarafından ekran görüntüsü alınmasını önleyici teknik tedbirler de platformların sorumlulukları arasında yer alacak.
Platformlar ayrıca çocuk hesaplarını telefon rehberleriyle veya diğer uygulamalardaki kişi ve takipçi listeleriyle eşleştiremeyecek. Bu hesaplar başka kullanıcılara takip önerisi olarak sunulamayacak.
Ebeveynlere hesap ve ekran süresi kontrolü geliyor
Yeni yönetmelik kapsamında sosyal ağ sağlayıcılarının ebeveyn kontrol araçları sunması da zorunlu hale geldi. Türkçe dil seçeneğiyle sunulacak bu araçlar sayesinde ebeveynler çocuklarının hesap ve özellik ayarlarını yönetebilecek, uygulama içi satın alma ve ücretli üyelik gibi işlemleri onaya bağlayabilecek.
Ebeveynler ayrıca çocuklarının sosyal medya kullanım sürelerini takip edebilecek, günlük kullanım sınırları belirleyebilecek ve konum paylaşımını kontrol edebilecek. Yönetmelik, bu araçların kolay erişilebilir olmasını ve farklı cihaz ve işletim sistemlerinde çalışabilmesini de şart koşuyor.
