Influencer paylaşımlarında reklam ilişkisi ilk bakışta anlaşılmalı
Data Privacy Türkiye Kurucusu
Sosyal medya etkileyicileri üzerinden yapılan tanıtımlarda reklam ilişkisinin görünür olması uzun süredir Reklam Kurulunun gündeminde. Yeni düzenleme, hangi menfaatlerin reklam açıklaması gerektirdiğini ve açıklamanın nasıl yapılacağını ayrıntılı biçimde belirliyor.
Bir paylaşım karşılığında doğrudan ödeme yapılması şart değil. Ücretsiz veya indirimli ürün ve hizmet sağlanması, reklam verene yönlendirme yapılması, çekiliş ya da kampanya içeriği paylaşılması ve reklam verenin düzenlediği bir etkinliğe katılım karşılığında menfaat elde edilmesi de ticari ilişkinin açıklanmasını gerektirecek.
Paylaşımda “Reklam” veya “Tanıtım” ifadelerinden birine yer verilmesi gerekmekle birlikte reklam verenin adı veya ticaret unvanı ya da Yönetmelikte sayılan açıklamalardan biri de içerikte bulunmalı. “Ürünleri bana gönderdiği için [reklam verene] teşekkürler” gibi ifadeler bu amaçla kullanılabilecek.
Açıklamanın görünürlüğü, kullanılan kelime kadar önem taşıyor. Reklam ibaresi arka plandan, diğer etiketlerden ve paylaşımın geri kalanından ayırt edilebilmeli. Tüketici açıklamayı görmek için ekranı kaydırmak, açıklama alanını açmak veya başka bir sayfaya geçmek zorunda bırakılmamalı.
Birden fazla hikaye, gönderi veya video üzerinden devam eden çalışmalarda açıklamanın her paylaşımda yer alması şart. İçeriğin farklı platformlarda veya formatlarda yeniden kullanılması hâlinde reklam açıklaması da korunacak.
Podcast ve benzeri yalnızca sesli içeriklerde ise açıklama yayının başında ve reklam içeriğinden önce yapılacak.
İndirim kampanyalarında son on günlük fiyat geçmişi esas alınacak
İndirimli satış reklamlarında tüketicinin karşılaştırma yaptığı temel bilgi, indirimden önce uygulanan fiyat. Yeni düzenleme, bu fiyatın belirlenmesinde son on günlük dönemi esas alıyor.
Ürün satışlarında, indirimin başladığı tarihten önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyat referans alınacak. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan hemen önce uygulanan fiyat dikkate alınacak.
Aynı ürünün mağaza, internet sitesi ve mobil uygulama gibi farklı satış kanallarında farklı fiyatlarla sunulması durumunda referans fiyatın her kanal için ayrı hesaplanması gerekiyor. Fiziksel mağazada uygulanan fiyat, internet sitesindeki indirim reklamının dayanağı olarak kullanılamayacak.
Sadakat programları da belirli koşullarda indirimli satış hükümlerine tabi oluyor. Programın tüketiciler tarafından kolaylıkla erişilebilir veya kullanılabilir olması hâlinde, program kapsamında duyurulan avantajlar indirimli satış kuralları çerçevesinde değerlendirilecek.
“Çevre dostu” demek artık daha fazla açıklama gerektiriyor
Yönetmelik, çevresel beyan niteliğindeki genel kavram ve ifadelerin açıklama yapılmadan veya ürün, hizmet ya da üretim süreçlerinin çevreye etkileri konusunda tüketicide belirsizlik yaratacak biçimde kullanılmasını yasaklıyor.
Çevresel beyanın ürün veya hizmetin hangi bölümüne, parçasına ya da yaşam döngüsündeki hangi sürece ilişkin olduğunun reklamda açıkça belirtilmesi gerekiyor. Çevresel etkilerin ölçüm veya değerlendirme yöntemlerine ilişkin açıklayıcı bilginin de reklamın yayımlandığı alanda, internet sitesinde veya açılır ekranda yer alması gerekecek. Bu bilginin reklamda verilmediği durumlarda tüketici, bağlantı veya uyarı işareti aracılığıyla ayrıntılı bilgiye ulaşabileceği bir internet sitesine ya da açılır ekrana yönlendirilmeli.
Reklamda belirtilen çevresel sertifika ve onayların yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanmış olması da zorunlu.
Objektif ölçüte dayanmayan ödüller reklamlarda kullanılamayacak
Markaların reklamlarında kullandığı ödül ifadeleri de yeni kuralların kapsamında. Önceden ilan edilmiş objektif kriterlere dayanmayan ve bir menfaat karşılığında verilen ödüllere ilişkin bilgiler reklamlarda kullanılamayacak. Bu nedenle reklamda kullanılan ödülün önceden ilan edilen objektif kriterlere dayanması ve bir menfaat karşılığında verilmemiş olması gerekiyor.
Akademik unvanların gerçeğe aykırı veya tüketiciyi yanıltacak biçimde kullanılması da açıkça düzenleniyor. Bir kişinin sahip olmadığı bir unvanla tanıtılması ya da mevcut unvanının reklamda olduğundan farklı gösterilmesi yanıltıcı reklam kapsamında değerlendirilebilecek.
Son olarak, düzenleme takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi verecek şekilde tanıtılmasını yasaklıyor, yasa dışı bahis hükmünü yasa dışı şans oyunlarını da kapsayacak biçimde genişletiyor ve beşeri tıbbi ürünler, elektronik sigaralar, tütün mamulleri ile alkollü içkilere ilişkin reklam yasaklarını açıkça ortaya koyuyor.
Sonuç olarak, 1 Ağustos’ta yürürlüğe girecek değişikliklerin takip edilmesi, mevcut kampanya süreçlerinin gözden geçirilmesi ve Yönetmeliğe uyumlu hale getirilmesi önem taşıyor.
Data Privacy Türkiye’nin düzenleyeceği “Ticari reklamlarda yeni dönem: Yapay zeka, hedefli reklamcılık ve yeni uyum kuralları üzerine soru-cevap etkinliği” 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’ndeki değişiklikleri ele alacak. Daha fazla bilgi almak için buraya tıklayabilirsiniz.
