Yerel basın eriyor: 13 yılda 349 gazete kapandı!
Türkiye’de yerel basın, Basın İlan Kurumu’nun (BİK) 2012’den bu yana uyguladığı “gazeteleri birleştirerek azaltma” politikalarıyla büyük bir dönüşümden geçiyor. Prof. Dr. Süleyman İrvan’ın aktardığına göre, 45 il merkezi ve 3 ilçede yerel gazetelerin sayısı, birleşmeler sonucu 467’den 118’e geriledi. Gazetecilik mesleğinin istihdam boyutu doğrudan etkilenirken, Afyonkarahisar’dan Bayburt’a pek çok şehirde tek gazeteye düşen yerel medya, halkın haber alma hakkı ve yerel demokrasinin çok sesliliği açısından alarm veriyor.
Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölüm Başkanı
Prof. Dr. Süleyman İrvan, Basın İlan Kurumu’nun (BİK) “birleşme” adı altında uyguladığı politikaların, 45 il merkezi ve 3 ilçede yayımlanan yerel gazete sayısında düşüşe neden olduğunu ifade ederek,
“Yerel medyanın dertlerine deva olması umuduyla Basın İlan Kurumu tarafından 2012 yılında uygulamaya konan gazeteleri birleştirerek azaltma politikası çerçevesinde bugüne kadar 45 il merkezi ile 3 ilçede gazeteler birleşti. Birleşme öncesinde 467 olan yerel gazete sayısı 118’e düştü.” dedi.
Ekonomik sıkıntılarla boğuşan yerel gazetelerin BİK’in birleşme dayatmasıyla karşı karşıya kaldığını hatırlatan Prof. Dr. İrvan, “Bu durum, gazeteci istihdamını olumsuz etkileyerek birçok gazetecinin işsiz kalmasına neden oldu.” ifadesinde bulundu.
“Gazetecilik mesleği yok olma ve tamamen bitme riskiyle karşı karşıya bulunmaktadır” diyen gazeteci Hüseyin Arslan’ın sözlerine atıfta bulunan Prof. Dr. İrvan, BİK’in ilan politikalarının “ihale gazeteciliği” adı altında ticari bir düzene dönüştüğüne dikkat çekti.
“Yerel demokrasinin çok sesliliği kısıtlandı”
İller bazında çarpıcı örnekler veren Prof. Dr. İrvan, Afyonkarahisar’da 21 olan gazete sayısının 2’ye, Amasya’da 5 gazetenin 1’e, Ardahan’da ise 15 gazetenin 2’ye düştüğünü aktardı. Özellikle Ankara, Antalya, Balıkesir gibi büyük şehirlerde dahi gazete sayılarının hızla azaldığını dile getiren İrvan, Bartın’da 5 gazetenin 1’e, Bayburt’ta 9 gazetenin 1’e, Bingöl’de ise 9 gazetenin yine 1’e düştüğünü, bu durumun yerel demokrasinin çok sesliliğini ve halkın haber alma hakkını kısıtladığını vurguladı.
Gazetelere “birleşin” çağrısı yapıldı
Basın İlan Kurumu’nun birleşme baskılarına da dikkat çeken Prof. Dr. İrvan, kurum yöneticilerinin “baskı” kelimesini kabul etmese de yerel medyadan gelen haberlerin tam tersini gösterdiğini ifade etti. Malatya’da bir gazete sahibinin, “Ölümü gösterip, sıtmaya razı gösterdiler. Bize aba altından sopa gösterdiler. Bize birleşmeyi dayattılar.” sözlerini aktaran Prof. Dr. İrvan, Edirne ve Adana gibi şehirlerde de gazetelere açıkça “birleşin” çağrısı yapıldığını hatırlattı.
“Halkın haber alma hakkı kısıtlandı”
Prof. Dr. Süleyman İrvan, Türkiye’deki yerel basının geleceği ve BİK’in politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiği çağrısını dile getirerek, sözlerini şöyle tamamladı:
“Gazeteleri birleşmeye zorlayarak sayıyı azaltmaya gitmenin doğru bir medya politikası olmadığını ne zaman göreceğiz? Gazeteleri birleştirme politikası birçok gazetenin yok olmasıyla sonuçlandı ama olumlu hiçbir sonuç da üretmedi ne gazete tirajları arttı ne de daha kaliteli gazeteler ortaya çıktı. Tam tersine, birçok gazeteci işsiz kaldı. Gazete çeşitliliğinin azalması aynı zamanda yerel demokrasinin aksak işlemesine ve halkın haber alma hakkının kısıtlanmasına da yol açıyor. Bir şehirde tek gazete kalması övünülecek bir şey olmasa gerek.”
