İklim aktivizmi adına sanat vandalizmi yapmak doğru mu?

Van Gogh tablosuna konserve çorba atmakla farkındalık sağlayıp, ne tür bir davranış değişikliği hedefleniyor? Her şeyden öte bunun hedef kitlesi kim? Greenwashing kavramına selam göndererek, buna da greenactivism desek yanlış olur mu?

PRWeek’de bu aktivist hareketlerle ilgili şöyle bir yorum vardı: “Cesaretinizle insanları etkilemek ile sinir bozucu ya da aptalca görünmek arasında ince bir çizgi var. Sinir bozucu bir eylemle farkındalık sağlarken en azından doğru mesajla, doğru insanları kızdırdığınızdan emin olun.”

Doğru bir yorum değil mi? Konuyu biraz daha ince görürsek, günümüzün temel insani ve ahlaki sorunları için eğer sanat üzerinden bir aktivizm (ya da vandalizm) hareketi yapılacaksa, örneğin eserlerin de buna göre seçilmesi en azından mesajın iletimi açısından daha doğru olmaz mı? (Mesleki deformasyon ile etki ve geri dönüş meselesi…)

Observer’da “sanat eseri yaratıcısından ayrılır mı” diye bir yazı yayımlandı. Biz, tüm büyük sanatlara saygı duyulması gerektiği fikriyle yetiştirildik. Peki, kötü insanların yaptığı harika sanat eserleri için ne düşünmemiz gerekiyor? Paul Gauguin, reşit olmayan Tahiti kızlarını seks kölesi olarak alan bir sübyancıydı. Dahi ve katil Caravaggio, şiddeti güzelleştiren sanat üretti. Salvador Dalí’nin şiddetli narsisizmi ve hayvanlara ve insanlara karşı zulmü, sanatına derinden işlenmişti.

Ahlaksız sanat olur mu?

Peki, bu sanatçıların eserleri için ne düşünmeliyiz? Yaratıcısından dolayı, “ahlaksız sanat” diye bir kavram olabilir mi? Bir insan hakları aktivistinin, örneğin Gauguin eserlerini çorbaya bulayıp, en azından yaratıcısının kimliği üzerinden savunduğu değerlerle ilgili farkındalık sağlaması daha etkili olmaz mı?

Günümüzde her konu çok kırılgan ve hassas. Fayda amaçlı aktivizm geniş kitlelerde negatif sonuçlara yol açabilir. Çok önemli konuların “bazı gençlerin şuursuz eylemleri” olarak lanse (ve manipüle) edilerek geçiştirilmesine zemin de yaratabilir. Bu da ihtiyaç duyduğumuz kolektif bilincin oluşmasını ve böylece dönüşüm için toplumsal eylemin gerçekleşmesini engelleyebilir. Dolayısıyla, iyi niyetli de olsa, aktivist hareketin vandalizm olarak akıllarda etiketlenmesi, yapılış amacını yerle bir edebilir.

Neydi bilinen en büyük yanlış? “Reklamın iyisi kötüsü olmaz!”
Hayır, olur! Her gün manşetlere çıkmanız sizi amacınıza ulaştıracak ilgi ve itibara ulaştırmaz. İçerik ve bağlam esas kritik olandır…

Makale: Arda Öztaşkın…