UNDP: İnsani gelişme 1990’dan bu yana ilk kez gerileme eşiğinde
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), dünyada eğitim, sağlık ve yaşam standartlarının bileşkesi olarak ölçülen küresel insani gelişmenin, bu kavramın ortaya atıldığı 1990 yılından bu yana ilk kez bu yıl gerileyebileceği uyarısında bulundu.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Dünyada eğitim, sağlık ve yaşam standartlarının bileşkesi olarak ölçülen küresel insani gelişmenin, bu kavramın ortaya atıldığı 1990 yılından bu yana ilk kez bu yıl gerileyebileceği uyarısını yaptı.
UNDP Başkanı Achim Steiner “Dünyamız son 30 yılda, 2007-09 Küresel Mali Krizi dahil, birçok kriz gördü. Her biri insani gelişmeye ağır darbe vurdu, ancak toplamda gelişme tüm dünyada her yıl arttı” dedi ve ekledi: “COVID-19, sağlık, eğitim ve gelire aynı anda darbe indirdiğinden, bu trendi değiştirebilir.”
İnsani gelişmenin temel alanlarında düşüşler, tüm bölgelerde, zengin veya yoksul olsun ülkelerin çoğunda hissediliyor. COVID-19 nedeniyle ölenlerin sayısı tüm dünyada 300 bini aştı; diğer yandan, bu yıl kişi başına küresel gelirin yüzde 4 azalması bekleniyor. UNDP’nin “fiilen eğitim dışı kalmış oran”a -İnternet erişimi olmayanları yansıtacak şekilde düzeltilmiş olarak, ilköğretim çağında olup eğitim dışı kalmış yüzde- ilişkin tahminleri, dünya çapında çocukların yüzde 60’ının eğitim görmediğini ortaya koyuyor; böyle bir düzey, 1980’lerden bu yana hiç görülmemişti. Bu şokların birleşik etkisi, insani gelişmenin rekor düzeyde gerileyeceğine işaret ediyor olabilir.
Bu tahminler, örneğin toplumsal cinsiyet eşitliği yönünde kaydedilen ilerleme üzerindeki diğer önemli etkileri hesaba katmıyor. Kadınlar ve kız çocukları üzerindeki olumsuz etkiler, ekonomik (yani daha az kazanma ve tasarruf etme, iş güvencesizliğinin daha yüksek oluşu), üreme sağlığı, ücretsiz bakım işleri ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddeti kapsıyor.
COVID-19: Eşitsizlik büyüteci
İnsani gelişmedeki gerilemenin, pandeminin sosyal ve ekonomik etkileriyle baş etme yetenekleri zengin ülkelerden daha düşük olan, gelişmekte olan ülkelerde çok daha fazla olması bekleniyor.
UNDP’nin eğitim alanı ile ilgili tahminlerine göre, okulların kapalı olması ve çevrim içi eğitime erişimde büyük farkların bulunması nedeniyle, düşük insani gelişme kategorisindeki ülkelerde, ilköğretim çağındaki çocukların yüzde 86’sı fiilen eğitim dışı kalmış durumda; öte yandan bu oran, çok yüksek insani gelişme kategorisindeki ülkelerde ise yalnız yüzde 20 düzeyinde.
İnternete erişimde eşitliğin artmasıyla, ki ülkelerin kendi gelişme gruplarında üst sıralarda olan ülkeler ile aralarındaki farkı kapamaları mümkündür, eğitimdeki mevcut uçurumlar kapanabilir.
Kararlı, eşitliğe odaklı müdahaleler, ekonomilerin ve toplumların yükselişe geçmesine, COVID-19 pandemisinin geniş kapsamlı etkilerinin hafifletilmesine katkıda bulunabilir.
“Bu kriz birçok insanın daha geri kalacağını gösteriyor”
UNDP İnsani Gelişme Raporu Ofisi Direktörü Pedro Conceição: “Bu kriz, politika araç setine eşitliği yerleştiremezsek, birçok insanın daha da geride kalacağını gösteriyor. Bunun yapılması, bizlerin uzaktan eğitim, uzaktan tıbbi hizmet ve evimizden çalışmadan yararlanmamızı sağlayan İnternete erişim gibi, 21. Yüzyılın “yeni gerekleri” için özellikle önemli” diyor.
Eşitliğe odaklı yaklaşımların uygulamaya konulması, makul maliyetli olacak. Örneğin, düşük ve orta gelirli ülkelerde İnternete erişim açığını kapatma maliyetinin, dünyanın bugüne kadar COVID-19 ile mücadeleye adadığı olağanüstü mali destek paketlerinin sadece yüzde 1’i düzeyinde olacağı tahmin ediliyor.
Eşitliğin önemi “Birleşmiş Milletler COVID-19 krizine kısa vadeli sosyo-ekonomik yanıt çerçevesi”nde vurgulanıyor; bu doküman, “yeni normal”i inşa etmek için yeşil, toplumsal cinsiyet eşitliğine ve iyi yönetişime dayalı başlangıç çizgisini ortaya koyuyor. Doküman, krizin karmaşık sorunlarını çözümlemek için öncelikli beş adım öneriyor: Sağlık sistemleri ve hizmetlerini korumak; sosyal korumayı artırmak; işleri, küçük ve orta ölçekli işletmeleri, kayıtdışı sektörde çalışanları korumak; makroekonomik politikaların herkese yarar getirmesini sağlamak; ve sosyal uyumu tesis etmek için barış, iyi yönetişim ve güveni desteklemek. UNDP, gelişmekte olan ülkelerin bu adımları izleme yeteneklerine derhal yatırım yapılması için uluslararası topluma çağrı yapıyor.
