Türkiye’de yapay zeka hangi iç giyim, çorap ve plaj giyim markalarını öneriyor?

Pazaryeri filtrelerini ve arama çubuğunu geride bırakan tüketiciler, artık doğrudan yapay zeka asistanlarına ne alacağını soruyor. Marketing Türkiye ve Herm.io iş birliğiyle beş farklı yapay zeka asistanına yönelik sorulan 1.117 yanıtın analiz edildiği AI Görünürlük Raporu; iç giyim, çorap ve plaj giyiminde hangi markaların dijital raflarda yer bulduğunu ve yerli-yabancı rekabetini gözler önüne seriyor.

Tüketicilerin alışveriş yolculuğunda geleneksel arama çubukları ve pazar yeri filtreleri giderek önemini yitirirken, karar alma süreçleri artık doğrudan yapay zeka asistanlarına emanet ediliyor. Yeni nesil alışveriş davranışlarına göre; ChatGPT, Gemini, Grok ve Claude gibi sohbet botları, saniyeler içinde sundukları marka önerileriyle e-ticaretteki yönlendirme gücünü ele alıyor. Her asistanın kendine has bir öneri algoritması bulunuyor: İç giyim tavsiyelerinde ChatGPT oldukça kendinden emin ve doğrudan bir profil çizerken, Gemini spesifik taleplerde (örneğin; Türk çorap markaları) derli toplu listeler sunuyor. Claude’un üç veya dört isimle sınırlı tuttuğu odaklı vitrini ise, Grok’a sorulduğunda 10 markalık geniş bir yelpazeye dönüşebiliyor.

“Göz hizası” artık yapay zekanın elinde

Yaşanan bu dönüşüm, e-ticaretteki “ürün keşfi” deneyiminin baştan aşağı değiştiğini ortaya koyuyor. Kullanıcının sayfalarca kaydırarak seçenekleri elediği arama motoru ve pazar yeri ızgaraları, yerini algoritmalar tarafından önceden seçilmiş ve sıralanmış tek bir yanıtın sunulduğu asistan arayüzlerine bırakıyor. Bu yeni dijital perakende mimarisinde kural oldukça net: Yapay zeka asistanının adını verdiği üç marka fiilen “göz hizasındaki ana rafa” yerleşirken, algoritmanın listesine giremeyen diğer tüm markalar ise adeta görünmez bir depoya itilmiş oluyor.

Neden dikkate değer?

Yapay zekanın vitrinini yeniden şekillendirdiği bu alan, aslında Türk imalat sanayisinin en büyük ve ihracat yükünü çeken kollarından birini temsil ediyor. Grand View Research verilerine göre, dünya genelinde iç çamaşırı pazarı tek başına 2025’te yaklaşık 98,7 milyar dolar değerindeydi ve yılda yaklaşık yüzde 7 büyümeye devam edeceği öngörülüyor. Türkiye’nin ağırlığının en net görüldüğü yer ise çorap. Türkiye, dünyanın en büyük ikinci çorap ihracatçısı ve 2024’ün ilk dokuz ayında yaklaşık 864 milyon dolarlık çorap ihraç etti. Bunun yüzde 22,4’ünü (193 milyon dolar) tek başına Almanya aldı. Kohan Textile Journal, Statista ve ihracat verilerine dayanarak, yurt içi Türk çorap pazarı ise 2025’te yaklaşık 223 milyon dolar, yani kişi başına yaklaşık 3,3 çift olarak verilere yansıyor. İç giyim, çorap ve plaj giyimi birlikte, bölgenin en büyük tekstil ve hazır giyim tabanlarından birinin üzerine oturuyor.

Tüm bunların keşfi giderek daha fazla yapay zeka aracılığıyla gerçekleşiyor. ABD’deki perakende sitelerine yapılan bir trilyondan fazla ziyareti izleyen Adobe; üretken yapay zeka kaynaklı trafiğin 2025 Temmuz’una kadar yıllık bazda yaklaşık yüzde 4 bin 700 arttığını, ankete katılan alışveriş yapanların yüzde 38’inin alışveriş için üretken yapay zeka kullandığını ve yüzde 52’sinin kullanmayı planladığını ortaya koydu. 2025 yılının tatil sezonunda yapay zeka yönlendirmeleri yıllık bazda neredeyse yedi kat arttı ve diğer trafiğe kıyasla yaklaşık yüzde 31 daha iyi dönüşüm sağladı. Adobe’a göre bu durum, asistanların yalnızca bir yenilik değil, keşif ve karşılaştırma arayüzleri haline geldiğinin bir işareti. Kişisel bakım ve giyim kategorileri tam da bu değişimin içinde.

İç giyim, çorap ve plaj giyimde “Yapay Zeka Görünürlük Skoru”

Araştırmada yüzde 5 anılma eşiğini geçen markalar, “Yapay Zeka Görünürlük Skoru”na göre sıralanıyor. Uzmanlar, bunun bir kalite değil salt bir görünürlük sıralaması olduğunun altını çiziyor. Ayrıca listede yer alan Trendyol ve Hepsiburada gibi isimler marka değil pazar yeri olarak konumlanırken; araştırmanın tam raporu yalnızca üretici markalara, “yalnızca yerli” liderlik tablosuna, Türk-yabancı pazar dağılımına ve alt kategori kazananlarına odaklanıyor.

Türk markalarının önderliğinde çekişmeli bir raf

En net bulgu, pazarın Türk markalarının önderliğinde şekillendiğini gösteriyor. Penti, beş asistanın tüm yanıtlarının genel sıralamalarının başında yer alırken tüm yanıtların yüzde 41’inde kendine yer buluyor. Ayyıldız ise net bir şekilde ikinci sırada yerini alıyor.

Ancak menşe belirtmeyen 22 soru (Türk ve yabancı markaları karşılaştırmanın tek adil zemini) ayrıldığında; anılmaların yüzde 59’u Türk, yüzde 41 yabancı markalar olarak bölünüyor. Bu durum herhangi bir dikeyde ölçülen en dengeli sonuç olarak rapora yansıyor.

Marks & Spencer, Intimissimi, Calzedonia ve Victoria’s Secret gibi yabancı markalar, özellikle iç çamaşırı ve premium plaj giyiminde kolayca hatırlanıyor. Yine de bir soru açıkça yerli markaları istediğinde, asistanlar neredeyse tamamen yerli isimlerle yanıt veriyor; bu kesitte nitelikleri karşılayan 36 markanın yalnızca 4’ü yabancı.

İkinci bir bulgu ise, tek bir markanın dikeyin tamamına hakim olmaması. Liderlik alt kategorilere göre net biçimde bölünüyor. Rapora göre Penti iç giyimde, Dündar Çorap çorapta, Ayyıldız ise mayo ve plaj giyiminde önde.

Liderlerin altında ise listeler hızla seyrekleşiyor: Raporda izlenen 189 markadan 28’i, ana pazarda sıralamaya girecek kadar sık anılıyor. Sonuçlar, algoritmik pazar payı söz konusu olduğunda “en çok önerilen” markanın her zaman “en iyi” ile aynı anlama gelmediğini, ancak görünürlüğün bu yeni düzende en kritik metrik olduğunu ortaya koyuyor.

Araştırmanın kapsamı ve metodolojisi

Tüm bu değişimler, perakende sektörü için kritik bir soruyu gündeme getiriyor: Tüketiciler ürün keşfi için yapay zeka asistanlarına yöneldiğinde; Türkiye pazarında iç giyim, çorap veya mayo kategorilerinde algoritmalar aslında hangi markaları vitrine çıkarıyor? Bu yeni nesil dijital rafın haritasını çıkarmak amacıyla objektif bir ölçümleme modeli tasarlandı. 19-20 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen araştırma kapsamında, pazarın önde gelen beş yapay zeka asistanı (GPT-4o-mini, Gemini, Claude, Perplexity ve Grok) teste tabi tutuldu. Çalışma sürecinde, hazırlanan 45 farklı Türkçe soru tek bir oturumda ve her bir asistana beşer kez olacak şekilde yöneltildi. Gerçekleştirilen bu kapsamlı sorgulama sonucunda; iç giyim, çorap ve plaj giyimi kategorileri genelinde analize uygun toplam 1.117 yanıt derlenerek veritabanına işlendi.

Türkiye’de yapay zeka hangi kozmetik markalarını öneriyor?