Ticaretin kuralları yeniden yazılıyor: Geleceğin modeli entegre ekosistem
Küresel ticaret, dijitalleşme, veri analitiği ve yapay zeka teknolojilerinin etkisiyle yeniden şekilleniyor. Bu dönüşüm, tüketici davranışlarından perakende ekosistemine kadar ticaretin tüm dinamiklerini değiştiriyor. NielsenIQ’nun “The Commerce Revolution: Where East Meets West” başlıklı küresel raporu; geleceğin ticaret modelinin veri, teknoloji ve müşteri deneyimini bütüncül biçimde bir araya getiren yeni bir ekosistem üzerine inşa edildiğine dikkat çekiyor.
Küresel ticaret dünyası; dijitalleşme, veri ve yapay zekanın etkisiyle daha önce benzeri görülmemiş, köklü bir dönüşüm sürecinden geçerken NielsenIQ, “The Commerce Revolution: Where East Meets West” başlıklı raporuyla ticaretin yeni haritasını gözler önüne seriyor. Rapor, Asya kaynaklı inovasyon dalgasının Batı’nın perakende medyası ve veri odaklı gelir modelleriyle kesiştiği noktada yepyeni bir ticaret ekosisteminin doğduğuna işaret ediyor.
NIQ (NielsenIQ + GfK) Türkiye Genel Müdürü Doğu Avrupa, Orta Doğu, Afrika & Hindistan E-Ticaret Bölge Başkan Yardımcısı Didem Şekerel Erdoğan, bu dönüşüme dikkat çekerek, ticaretin artık sadece bağımsız kanalların toplamı olmaktan çıkıp; veri, içerik, ödeme ve lojistiğin birleştiği entegre bir ekosistem haline geldiğini söyledi. Erdoğan, bu yeni düzende markaların ve perakendecilerin; teknoloji, medya ve veri şirketleri gibi hareket etmek zorunda olduğunu belirtti.
Raporun bulgularına göre, Türkiye’nin de yer aldığı Doğu Avrupa ve Orta Doğu & Afrika (MEA) bölgeleri bu değişimin tam ortasında konumlanıyor. Sosyal ticaret, hızlı ticaret, fintech çözümleri ve yapay zeka destekli alışveriş deneyimleri söz konusu bölgelerde hızla ana akım haline geliyor. Bölgesel büyüme rakamları da bu ivmeyi gözler önüne seriyor: Doğu Avrupa e-ticareti çift haneli büyümesini korurken, Suudi Arabistan’da e-ticaret büyümesi yüzde 55’e ulaştı. BAE ise yüzde 10’luk artışla güçlü seyrini sürdürüyor. Didem Şekerel Erdoğan, Mısır, Hindistan ve Türkiye’deki güçlü büyüme performansının yeni yatırımlar ve ticaret formatlarıyla birlikte bu dönüşümü daha da hızlandırdığının altını çizdi.
“Keşif odaklı ticaret” ana akım haline geliyor
NielsenIQ’nun raporu, canlı ticaret, sosyal ticaret ve hızlı ticaret kanallarının global dijital büyümenin temel itici güçleri haline geldiğini ortaya koyuyor. Rapor, ticarette büyümenin artık kanal sayısının artırılmasından ziyade farklı kanalların entegre bir şekilde yönetilmesinden geçtiğine işaret ediyor. Canlı ticaret, sosyal ticaret ve hızlı ticaret; ürün keşfi, satın alma ve teslimat süreçlerini bir araya getirerek tüketicilere bütünleşik bir alışveriş deneyimi sunuyor.
Tüketicilerin ürün keşfetme alışkanlıkları da köklü bir dönüşüm geçiriyor. Arama niyeti olmaksızın sosyal medya, kişiselleştirilmiş içerik ve algoritmik öneriler aracılığıyla gerçekleşen “keşif odaklı ticaret”, artık alışveriş davranışının merkezine taşınıyor. Didem Şekerel Erdoğan keşif odaklı ticaretin ana akım haline geldiğini belirterek “Asya Pasifik bölgesinde tüketicilerin yaklaşık yüzde 60’ı bu kanallar üzerinden alışveriş yaparken, Doğu Avrupa’da tüketicilerin yüzde 31’i ve Orta Doğu & Afrika’da yüzde 67’si dijital platformlar aracılığıyla düzenli olarak yeni ürün keşfediyor” dedi.
30 dakika artık yeterli değil; tüketici daha hızlısını istiyor
Hızlı ticaret, perakendenin kurallarını köklü biçimde yeniden yazıyor. NielsenIQ raporuna göre, Doğu Avrupa’daki tüketicilerin yüzde 47’si siparişlerinin 30 dakikanın altında teslim edilmesini beklerken, Orta Doğu & Afrika bölgesinde bu oran yüzde 80’e çıkıyor.
Öte yandan perakende medyası da büyümesini sürdürüyor: 2025 yılı itibarıyla 184 milyar dolara ulaşan bu pazar, 270’i aşkın aktif ağa ev sahipliği yapıyor. Didem Şekerel Erdoğan, Doğu Avrupa’nın mobil öncelikli tüketici davranışları, hızlı ve sosyal ticaretin yaygınlaşması ile gelişmiş fintech ve Perakende Medya Ağı (RMN) ekosistemlerinin etkisiyle, Doğu’nun dijital ticaret inovasyonları ile Batı’nın perakende ve reklam modellerinin kesişim noktasında öncü bir konumda yer aldığını ifade etti.
Perakende medyası ve yapay zeka destekli “otonom ticaret”
Rapor ayrıca, ödeme, teslimat ve pazar yeri hizmetlerini tek platformda birleştiren süper app’lerin ticaretin geleceğini şekillendirdiğini ortaya koyuyor. Asya Pasifik bölgesi global e-ticaretin yüzde 55’ini oluştururken, Orta Doğu & Afrika ve Doğu Avrupa’da ödeme, teslimat ve pazaryeri entegrasyonları hız kazanıyor.
Bununla birlikte, geleceğin ticaretini şekillendiren bir diğer büyük güç ise yapay zeka tabanlı otonom ticaret. Yapay zekanın tüketiciler adına ürün keşfi ve satın alma süreçlerini üstlendiği bu yeni modele olan tüketici açıklığı dikkat çekiyor. Doğu Avrupa’daki tüketicilerin yüzde 40’ı yapay zeka destekli alışverişe açık olduğunu belirtirken, MEA bölgesinde bu oran yaklaşık üçte ikiye ulaşıyor.
Didem Şekerel Erdoğan ise, ticaret ekosistemindeki bu dönüşümün markaların tüketicilere ulaşma biçimlerini yeniden şekillendirdiğine dikkat çekerek, “Tüketici artık düşündüğü anda keşfediyor, karar veriyor ve satın alıyor. Bu yeni dönemde asıl farkı yaratan, hangi kanalda olduğumuz değil; tüketiciyi doğru anda ve doğru sinyalle yakalayabilmek. Gelecek dönemde kazananlar, bu değişimleri sadece takip edenler değil, erken adapte edip entegre eden markalar olacaktır” dedi.
Yapay zeka hangi tur acentelerini ve araç kiralama şirketlerini öneriyor?
