Sosyal Medyada Sansür Devri Bitiyor Mu?

Surfshark’ın yayınladığı araştırmaya göre, sosyal medyadaki sansürler yüzde 35 düştü. 17 ülkede sansürler hala devam ederken Afrika, bu durumdan en çok etkilenen bölge oldu.

Bu yıl sosyal medyanın üzerindeki baskılar çoğunlukla azalırken; Çin, Uganda, Rusya ve İran gibi ülkelerde iletişim sekteye uğradı. Çoğunlukla politik nedenlerden kaynaklanan kısıtlamalar özellikle de WhatsApp, Telegram, Viber ve Messenger gibi uygulamaları etkiledi.

6 yıldır Surfshark’ın düzenlediği araştırmalar toplamda 71 ülkede sosyal medya kısıtlamaları yaşandığını ortaya koyuyor. Üstelik bu kısıtlamaların çoğu siyasi sebeplerden kaynaklanıyor:

7 defa gerçekleşen protestolar nedeniyle: Burkina Faso, Güney Sudan, Senegal, İran, Rusya, Küba, ve Kolombiya’ da,
4 defa gerçekleşen seçimler nedeniyle Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Uganda, Zambiya, ve Rusya’ da,
8 defa gerçekleşen genel karışıklıklar nedeniyle Çad, Etiyopya Nijerya, Sudan, Ermenistan, Bangladeş, İran, ve Myanmar’ da, etkili olmuştur.

Kısıtlamalar azalsa da Afrika kıtası sosyal medya yasaklarıyla boğuşmaya devam ediyor

Dünya genelinde kısıtlamalar giderek azalmaya başlasa da hala tamamen bitmiş değil. 2021 yılında, Asya’da yüzde 26, Avrupa’da yüzde 11 ve Amerika Kıtası’nda yüzde 11 oranında kısıtlama vakalarında azalma kaydedildi. Hala var olan kısıtlamaların sebepleri araştırıldığında, büyük çoğunlukla politik nedenler ana sebep olarak göze çarpıyor. En büyük değişim, kısıtlamaların yüzde 65’in üstünde azaldığı Asya’da gerçekleşti. İlginçtir ki, Avrupa’da bir yılda sadece 2 defa sosyal medya kısıtlaması yaşandı.

Afrika ise -Avrupa’nın aksine- hala bu konuyla ilgili ciddi sıkıntılarla ön plana çıkıyor. 2021 yılındaki vakaların yüzde 53’ünün Afrika’da yaşanmasıyla Afrika kıtası, sansürün en yüksek olduğu kıta oldu. Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Zambiya ve Uganda’daki seçim dönemlerinde sosyal medya büyük oranda kapatılmıştı. Bunun yanı sıra, Çad hükümetine karşı muhalif liderlerin evlerine yapılan baskının ardından, internet iki ay süreyle kapatıldı. Etiyopya’da ise bazı köylerin silahlı örgütler tarafından ele geçirilmesi sonrası sosyal medya tamamen askıya alındı.

Yasaklar bireyleri doğrudan etkiliyor

Bütün dünya tarafından kullanılan sosyal medyada bireylerin özgürce fikirlerini paylaşabilmeleri ve iletişim kurabilmeleri bügün bile tam olarak gerçekleşemiyor. İnternetteki baskılar nedeniyle pandemi döneminde yakınlarıyla haberleşmek isteyen pek çok kişi de bu durumdan olumsuz etkilendi. Yalnızca günlük konular değil, bunun yanında kişilerin sağlık durumlarını, eğitimlerini ve önemli konuları paylaşmaları da internet kısıtlamalarından etkilendi.

2021 yılında dünya genelindeki siyasi gerginlikler geçen yıla göre gelişim gösterse de ulaşması gereken ortamdan çok uzak görünüyor. Özellikle de Afrika ve Asya’ da sıkça yaşanan gösteriler ve çatışmalar hükümetlerin sosyal medyadaki kontrolünü artırmalarına neden oluyor. Her şeye rağmen bu yıl sosyal medya yasakları azalmış olsa da gelecek yıllarda hangi durumda olacağı belli değil.