Porland ve Paşabahçe’nin “çay tabağı” davası 10 yıl sonra sonuçlandı! Zafer Paşabahçe’nin…
Porland Porselen yaklaşık 10 yıl önce kullanmakta olduğu çay tabağı tasarımını tescil etmek için Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvuruda bulundu. Başvurunun üzerine Paşabahçe; bu modelin kendisi tarafından kullanılan ve tescilli olan çay tabağı ile “aynı veya benzer olması, ayırt edici özelliğinin olmaması” gerekçesiyle itirazda bulundu. Dava 2018 yılında İstinaf Mahkemesi’ne 2020 yılında ise Anayasa Mahkemesi’ne taşındı. Anayasa Mahkemesi, Porland’ın başvurusunu kabul edilemez bularak Paşabahçe’ye açtığı hak ihlali davasını reddetti.
Süreç yaklaşık 10 yıl önce Porland AŞ’nin, kullandığı bir endüstriyel tasarımı tescil ettirmek için Türk Patent ve Marka Kurumu’na (TPMK) başvurmasıyla başladı. Ancak kurum, bu tasarımın Paşabahçe’nin tescilli çay tabağıyla benzer olduğu gerekçesiyle tescil işlemini iptal etti.
Paşabahçe, kararın ardından TPMK Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’na (YİDK) itiraz ederek, Porland’ın tasarımının “ayırt edici özelliği bulunmadığını” ve kendi tescilli ürünüyle karıştırılabileceğini savundu.
Porland, tescille ilgili red kararını 2018’de Yargıtay’a (istinaf) taşıdı, ancak buradan da olumsuz yanıt aldı. Şirket, 2020’de Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunarak, “mülkiyet hakkının ihlal edildiğini” öne sürdü.
AYM, 15 Nisan 2025’te Resmi Gazete‘de yayımlanan kararında, Porland’ın başvurusunu “esas yönünden incelenmeksizin kabul edilemez” buldu. Mahkeme, Paşabahçe’nin tescilli tasarımının korunması gerektiğini vurgulayarak, Porland’ın itirazını hukuki dayanaktan yoksun buldu.
AYM’nin bu kararı, benzer marka ve tasarım ihtilaflarında emsal teşkil edecek.
Porland’dan açıklama geldi
Konunun gündem olması üzerine Porland’dan bir açıklama yapıldı. Açıklamada, haber sitelerinde servis edilen görselin “Acem Ergonomi Çay Tabağı” olduğu ancak dava konusu olan ürünün bu olmadığına dikkat çekilerek şöyle denildi:
“16 Nisan 2025 tarihinde mecranızda yayınlanan “Anayasa Mahkemesi’nden ‘çay tabağı’ kararı” başlıklı haberinizin içeriğinde bazı yanlış bilgilere yer verilmiştir.
Haberde kullanılan görselin, iyi niyetli bir görsel tercihiyle kullanıldığını düşünüyor olmakla birlikte, doğru bilgilendirme açısından bu konuda kamuoyunu aydınlatmayı önemli buluyoruz. Haberde kullanılan görselin, söz konusu davaya konu olan çay tabağı tasarımıyla hiçbir ilgisi bulunmamaktadır. Bu nedenle kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi adına söz konusu yanlışlığı düzeltmek gereği doğmuştur.
Haberde yer alan çay tabağı görseli, tarafımızca “Acem Ergonomi Çay Tabağı” ismiyle üretilen, anonim bir çay tabağı modeline ait olup, yalnızca tek bir kişi tarafından tescil edilmesi mümkün olmayan ve herkesin kullanımına açık bir modeldir. Özellikle de belirtmek isteriz ki Porland Porselen olarak bu anonim tasarıma bazı özellikler ekleyerek geliştirmiş ve 2016/00353 numaralı tescil ile “faydalı model” tescili almış bulunmaktayız.
Söz konusu olan tasarım için doğru görseli size iletirken, Türk Patent Enstitüsü’nün 2015 yılında, başvurmuş olduğumuz çay tabağı tasarımının tesciline karar verip sonrasında yapılan yargılama sonucu kararın iptal olduğunu, Anayasa Mahkemesi‘nin verdiği kararı da saygıyla karşıladığımızı ve tüm süreç boyunca olduğu gibi, hukuk ve etik çerçevede hareket etmeye devam edeceğimizi kamuoyuna duyuruyoruz.
Porland Porselen olarak, özgün tasarımı, etik üretimi ve sektörel şeffaflığı her zaman önceliğimiz olarak görmeye devam edeceğimizi vurgulamak isteriz.”
İTÜ Çekirdek ve Marketing Türkiye’den güç birliği: Girişimcilere özel pazarlama koçluğu
