Sepetler küçülse de market markalı ürünler büyümesini sürdürüyor
Enflasyonun doğal bir sonucu olarak toplumun alışveriş alışkanlıkları ve davranışları hızla değişmeye devam ediyor. IPSOS HANE PANELİ araştırma verileri gösteriyor ki ortalama olarak bir sepete ödenen tutar geçen yıla kıyasla yüzde 85 artarken sepetteki ürün sayısı azaldı… Üstelik sepetteki tek değişim bununla da kısıtlı değil, market markalı ürünlerin ulusal zincirlerdeki payı da kademeli olarak artmaya devam ediyor… Peki, 2022’de hanelerin Hızlı Tüketim Ürünleri (HTÜ) harcamaları geçen yıla kıyasla nasıl seyrediyor? Ortalama bir hane yaklaşık olarak kaç günde bir HTÜ alışverişi yapıyor? Önceki yıla oranla alışveriş sıklığı nasıl değişti? Yanıtlar IPSOS HANE PANELİ araştırmasında…
Hızlı tüketim ürünleri harcamaları artarken ana ürün gruplarında alışveriş sıklığı azaldı
2022’de hanelerin Hızlı Tüketim Ürünleri (HTÜ) harcamaları geçen yıla kıyasla yüzde 80 artış gösterdi. Ortalama bir hane yaklaşık olarak 2 günde bir kez HTÜ alışverişi yaptı.
Araştırma verileri gösteriyor ki geçen yıla kıyasla alışveriş sıklığı azaldı. Haneler Ocak-Kasım 2022 döneminde 204 kez alışverişe gidip her alışverişte ortalama 85 TL harcama yaptı. Ulusal zincirler ve indirim marketleri dışında tüm satış kanallarında ve ana ürün gruplarında alışveriş sıklığı azaldı.
Market markalı ürünlerin payı arttı
Ortalama bir hane her 100 TL’lik harcamasının yaklaşık 54 TL’sini markalı, 24 TL’sini açık, 22 TL’sini ise market markalı ürünlere ayırdı. Veriler geçen yılla kıyaslandığında market markalı ürünlerin payının arttığı gözlemleniyor.
Geçtiğimiz yıla göre indirim marketlerinin daha çok tercih edilmesinin de etkisiyle özellikle et, peynir, sıvı yağ gibi genel gıda ürünlerinde market markalı ürünlerin harcama payı artmış durumda. Market markalı ürünlerin ulusal zincirlerdeki payı da kademeli olarak artmaya devam ediyor; özellikle yumurta, toz şeker, makarna, un gibi genel gıda ürünlerinde, kişisel bakım ve temizlik ürünlerinde ulusal zincirlerdeki market markalarına yönelimin arttığı görülüyor.
Gıda ve içeceklerin sepetteki payı arttı
Ortalama bir hane her 100 TL’sinin 84’ünü “Gıda-İçecek”, 9’unu “Kişisel Bakım”, 7’sini ise “Ev Bakım Ürünleri” için harcadı.
Gıda ürünleri içerisinde süt ürünleri en yüksek alışveriş tutarını oluştururken onu genel gıda ve atıştırmalıklar takip ediyor.
İndirim marketleri ve e-ticaret yükselişte
Türkiye’de pandemi başladığından beri iki perakende kanalı gündemden düşmüyor: İndirim marketleri ve e-ticaret.
Değişen ekonomik koşullar bu trendi değiştirmese de, koşulların bazı başka değişiklikler getirdiğini söylemek mümkün. Hanelerin hesaplı ürün arayışı indirim marketlerinin büyüme hızını artırdı ve genel olarak haneye giren ürün sayısındaki düşüşe karşın indirim marketlerinden alınan ürün sayısı artış gösterdi (yüzde 4). Böylelikle indirim marketlerinin hane harcamalarındaki payı belirgin artış gösterdi. E-ticaret büyüme hızını korusa da bu kanaldaki trendlere de daha fazla indirim ve fiyat avantajı damga vurdu.
“Market markalı ürünlerin ulusal zincirlerdeki payı kademeli olarak artmaya devam ediyor”
2022 yılı, enflasyonun hızla yükseldiği ve maalesef 90’lı yıllar seviyesine döndüğü bir yıl olarak kayıtlara geçti. Vatandaşların bütçesindeki elektrik, ısınma, ulaşım, giyim gibi kalemler ile birlikte hane içindeki tüketim harcamaları da fiyatların hızla yükselmesinden etkilendi.
Pahalılık ile mücadele etmeye çalışan tüketicilerin başvurduğu çözümlerden biri indirim marketlerini daha fazla kullanmak oldu. İndirim marketlerinin hanelerin market harcamalarından aldıkları pay yüzde 3’ten fazla artış gösterdi. Haneye giren ürün adedinde azalma varken indirim marketlerinden yapılan alışverişlerde ürün adedi yüzde 4 arttı.
Geçtiğimiz yıla göre indirim marketlerinin daha çok tercih edilmesinin de etkisiyle özellikle et, peynir, sıvı yağ gibi genel gıda ürünlerinde market markalı ürünlerin harcama payı arttı. Market markalı ürünlerin ulusal zincirlerdeki payı da kademeli olarak artmaya devam ediyor; özellikle yumurta, toz şeker, makarna, un gibi genel gıda ürünlerinde, kişisel bakım ve temizlik ürünlerinde ulusal zincirlerdeki market markalarına yönelimin arttığı görülüyor.
Ortalama bir hane her 100 TL’sinin 84’ünü “Gıda-İçecek“, 9’unu “Kişisel Bakım“, 7’sini ise “Ev Bakım Ürünleri” için harcadı. Yönetilmesi zora giren hane bütçesinde öncelikli olmayan bazı ürünlerden tasarruf edilmesi nedeni ile gıda ve içeceklerin payı arttı.
Haneler Ocak-Kasım 2022 döneminde 204 kez alışverişe gidip her alışverişte ortalama 85 TL harcama yaptı. Enflasyonun etkisiyle bir sepete ödenen tutar geçen yıla kıyasla yüzde 85 artış gösterdi. Ulusal zincirler ve indirim marketleri dışında tüm satış kanallarında ve ana ürün gruplarında alışveriş sıklığı azaldı.
Yapılan alışverişlerde her dört sepetin üçünde 1 ile 3 arasında adette ürün oldu. Aralık ayında yaşanan ve Ocak’ta da devam edeceği beklenen enflasyon düşüşünün ve arkasından açıklanan asgari ücret artışının Şubat’tan itibaren hane harcamalarına nasıl bir etki yapacağını göreceğiz.
Araştırmanın Metodolojisi
Bu dosyada paylaşılan veri ve bulgular Ipsos tarafından gerçekleştirilen “IPSOS HANE PANELİ” çalışmasından derlenmiştir.
Ipsos Hane Paneli: Araştırma Türkiye’yi temsil edecek şekilde seçilmiş 14,000 haneden oluşan bir örneklem olup, hane içi satın alım verilerini içermektedir. Bu dosyadaki veriler Ocak – Kasım 2020, Ocak – Kasım 2021, Ocak – Kasım 2022 dönemi verilerini içermektedir.
