Geleceğin meslekleriyle birlikte gençlerin tercihleri de değişiyor
Teknolojinin gelişmesi, küresel salgınlar ve sürdürülebilir kalkınma gibi faktörler iş dünyasını yeniden şekillendiriyor. Bu değişimle birlikte mesleklerin geleceği değişirken gençlerin de meslek tercihleri yeniden şekilleniyor. Bu değişim, üniversite mezuniyet algısında da bir farklılaşmaya yol açıyor. Üst düzey liderlik danışmanlık hizmetleri firması Egon Zehnder’in Kıdemli Ortağı Murat Yeşildere, üniversite tercih başvuruları konusunda yaptığı değerlendirmede Z kuşağı ile birlikte yeniden şekillenen iş dünyasında öngörülmesi gereken yeni trendler olacağını vurguluyor…
Mesleklerin geleceğini tahmin etmeye çalışmak ve geleceğin trendlerini öngörmeye çalışmanın daha anlamlı bir çaba olacağını söyleyen Murat Yeşildere: “İklim krizi, küresel salgınlar, sürdürülebilir kalkınma, yapay zeka ve dijital dönüşüm gibi konular ve bu konulara dokunan her meslek öncelik kazanacak. Teknolojinin gelişmesi, internet ve mobil kapsama alanlarının büyümesi bilgiye ulaşımı kolaylaştırıyor, ulaşım maliyetini düşürüyor.
Bu sebeple başta Yapay Zeka (AI), Mobil uygulamalar (App), Veri Bilimi, Robotlar, 3-D Yazıcılar, Web Tasarımı, Giyilebilir Teknoloji, Network Yönetimi, Cloud (Bulut), Biyomedikal ve Bilgi Güvenliği önümüzdeki dönemde bilgi, tecrübe ve yetkinlik talebi artacak alanlar.
Yeni çalışma alanlarında çalışanların uzmanlıklarını derinleştirmesi mesleki bilgi ve beceri gelişimi açısından büyük değer taşıyacak. Bu çerçevede de sadece sınıf eğitimleri ya da kitaplar değil, etkileşimi giderek artan online eğitimler büyük fayda sağlayacaktır. Bunların yanında yakın geleceğe baktığımızda Tıp, Hukuk ve Teknolojiyi içinde barındıran her türlü Mühendislik dalına yönelik talebin de devam edeceğini görüyoruz” diyor.
Mesleki eğitim önem kazanıyor
Ülkemizdeki genel üniversite mezuniyeti ve diploma elde etmeyle ilgili arzunun değişmesinin önemli olacağını belirten Yeşildere: “Bu alanda toplumun beklentilerinin yönetilmesini şart görüyorum. Özellikle mesleki eğitiminin, yüksekokul ve mesleki liseler üzerinden yaygınlaşması da çok değerli olacaktır. Üniversite diplomasının değil de kaliteli eğitimin, bilgi ve yetkinliğin; iş, hatta daha da önemlisi umut anlamına geldiğini toplumun ve özellikle gençlerin anlaması çok değerli bir kazanım olacaktır.
Daha da ileri giderek gençlerin ne eğitimi aldıkları kadar, nerede eğitim aldıkları, yanlarında kimler olduğu, kimden öğrendikleri de büyük önem taşıyor. Unutmayalım ki, özellikle üniversiteler ve diğer birçok eğitim kurumu ‘öğrenmeyi öğrendiğimiz’ yerler. En az bilgi/fonksiyon gelişimine yönelik eğitimler kadar, dil eğitimine de önem verilmesi büyük fayda sağlayacaktır” diyen Yeşildere İngilizcenin yanı sıra özellikle Çince ve İspanyolca dillerine hakimiyetin geleceğin dünyasında büyük fayda sağlayacağının altını çiziyor.
Staj ile mesleği yerinde öğrenmenin de çok önemli olduğunu vurgulayan Murat Yeşildere, gelecek öngörüsünü de bunun üzerine kuruyor ve “Bir kurumun içinde çalışarak geçirilen staj dönemi, ileride kariyer yolculuğuna başlamak için önemli bir kriter olacak” diyor.
Üniversite algısı ve başvuruları değişiyor!
Her yıl, Amerika’da yaklaşık iki milyon öğrenci, 6 bine yakın farklı üniversitede lisans eğitimini tamamlayarak “hayata atılıyor” diyen Yeşildere: “Ancak 2010 yılından bu yana liseden mezun olup, üniversiteye kayıt olanların sayısı, istikrarlı bir biçimde her yıl azalmış; Covid sırasında ise çok daha keskin bir düşüş yaşanmış. Geçen sene (2022) lise mezunlarının sadece üçte ikisi (yüzde 62) üniversitelere kaydolmuşlar.
Bu azalışın arkasındaki sebep ise Gallup’un yaptığı bir araştırmanın sonuçlarında kendini fazlasıyla belli ediyor. Yaklaşık on yıl önce, 18-29 yaş grubundaki gençlerin yüzde 74’ü “üniversite lisans diplomasına sahip olmanın çok önemli olduğunu” dile getirirken, bugün bu oran yüzde 41’e düşmüş.
Gençlerin üniversite lisans eğitimine bakışlarını nesil farklılıkları ile açıklamaya çalışıp, diplomanın hayatlarına getirdiği katkının nasıl değiştiğini yorumlamak gerekli. Geçtiğimiz sene içinde Burning Glass Institute isimli araştırma kurumunun yaptığı çalışmalara göre orta seviye beceri isteyen işlerin yaklaşık yarısında (yüzde 46) üniversite eğitimi ve diplomasının gerekliliğinin kalmadığı ortaya çıkıyor; aynı çalışma yüksek beceri isteyen işlerin de üçte birinde (yüzde 31) üniversite derecesi gerekliliğinin anlamını yitirdiği sonucunu veriyor.
Bu verileri sadece bir araştırma kurumunun sonuçları olarak ‘etiketlemeden’ önce, aynı verilerin pratiğe dönüşmüş yansımalarını da göz önüne almak gerekli” diye vurguluyor.
