Ebeveynler Harçlığı Nakit Veriyor, Harcamalara Sınır Koymak Istiyor

Hayat Finans iş birliğiyle Ipsos Türkiye’nin gerçekleştirdiği Aile Finansı Araştırması’na katılan ebeveynlerin yüzde 88’i çocuklarına harçlığı nakit olarak veriyor. Buna karşılık yüzde 87’si harcamalar için limit veya kategori sınırı belirleyebilmek istiyor. Bulgular, çocuklara para yönetiminde alan açarken harcamalarını takip etme ihtiyacını da ortaya koyuyor.

Okulların açılmasıyla harçlık, ailelerin gündelik bütçesinde yeniden öne çıkıyor. Hayat Finans iş birliğiyle Ipsos Türkiye tarafından gerçekleştirilen Aile Finansı Araştırması’na katılan ebeveynlerin yüzde 52’si çocuklarına haftalık harçlık verdiğini belirtiyor. Harçlık miktarını belirlerken dikkate alınan unsurların başında ise yüzde 40 ile okul ihtiyaçları geliyor.

Harçlığın ilk adresi okul

Ebeveynlerin verdiği bilgilere göre çocukların yüzde 80’i harçlığını okulda yeme içme ihtiyaçları için kullanıyor. Arkadaşlarıyla buluştuğunda yeme içme harcaması yapanların oranı yüzde 61, kitap ve kırtasiyeye harcayanların oranı yüzde 39. İnternetten oyun alışverişi için harçlık kullananların payı ise yüzde 14.

Harçlık yalnızca harcanmıyor, biriktiriliyor da. Araştırmaya katılan ebeveynlerin yüzde 79’u çocuklarını düzenli tasarrufa teşvik ettiğini söylüyor. Ebeveynlerin aktardığına göre çocukların yüzde 29’u harçlığının bir bölümünü düzenli olarak, yüzde 54’ü ise zaman zaman biriktiriyor.

Nakit alışkanlığı ile kontrol isteği yan yana

Araştırmanın dikkat çekici bulgusu, harçlığın veriliş biçiminde ortaya çıkıyor. Ebeveynlerin yüzde 88’i çocuklarına harçlığı nakit olarak verirken yüzde 87’si harcamalarda limit veya kategori kontrolü yapabilmek istiyor. Harcama sınırı belirleme, anlık bildirim alma ve harcamaları kategorilere göre yönetme, ebeveynlerin önem verdiği özellikler arasında yer alıyor.

Hayat Finans, bu ihtiyaca yanıt olarak konumlandırdığı Biz Kart ile aile üyeleri için uygulama üzerinden kart oluşturulmasına olanak tanıyor. 8 yaş ve üzerindeki bireylerin kullanabildiği kartta harcamalar anlık takip edilebiliyor; limit ve kategori bazlı kullanım sınırları belirlenebiliyor.

Hayat Finans’ın paylaştığı verilere göre Ocak 2026’da kullanıma sunulan Biz Kart’ların ilk sekiz ayda yaklaşık yarısı 8–17 yaş grubundaki çocuklar ve gençler için oluşturuldu. Bu gruba verilen kartların yüzde 53’ünün yoğun olarak kullanıldığı belirtiliyor.

“Finansal sağlık erken yaşta, aile rehberliğiyle inşa ediliyor”

Hayat Finans Kurumsal İletişim Direktörü Gülhan Cantürk, konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:

“Küresel ölçekte yapılan araştırmalar çocukların para yönetimini deneyimleyerek öğrendiğini gösteriyor. Harçlık; çocuk kendi bütçesi içinde seçim yaptığında, kararının sonucunu gördüğünde ve ebeveyn bu sürece rehberlik ettiğinde günlük bir finansal eğitim alanına dönüşüyor. ‘Aile içi finansal sosyalleşme’ olarak tanımlanan bu süreçte çocukların paraya ilişkin tutumları, harcama ve tasarruf alışkanlıkları gözlem, diyalog ve deneyim yoluyla şekilleniyor.

Ipsos ile gerçekleştirdiğimiz Aile Finansı Araştırması ise ülkemizde ailelerin sosyal finansallaşma için yeni araçlara ihtiyaç duyduğuna işaret ediyor. Araştırmamıza katılan ebeveynlerin %88’i çocuklarına harçlığı hâlâ nakit olarak verirken, %87’si harcamalarda limit veya kategori kontrolü yapmak istiyor. Yani aileler bir yandan çocuklarına kendi kararlarını verebilecekleri alanı açmak, diğer yandan bu sürece güvenli biçimde eşlik etmek istiyor.

Biz Kart’ı bu bakış açısıyla aile içinde finansal sorumluluğun adım adım paylaşılmasını sağlayan bir araç olarak tasarladık. Okulların açılmasıyla birlikte çocuklar harçlıklarını daha aktif kullanmaya başlıyor. Biz Kart ile bu önemli dönemde 8 yaşından itibaren tüm öğrencilerin yanındayız. Çocuklara güvenli sınırlar içinde kendi paralarını yönetme alanı açarken, ebeveynlerin de rehberlik eden bir rolle bu yolculuğa eşlik etmelerini destekliyoruz.”

Araştırmanın metodolojisi

Aile Finansı Araştırması’nın kantitatif aşaması online yöntemle, İstanbul (%50), İzmir (%25) ve Ankara (%25) olmak üzere toplam 200 katılımcıyla gerçekleştirildi. Temsili nitelik taşımayan araştırmanın örneklemini; aylık geliri 50 bin TL ile 200 bin TL arasında değişen, bireysel bankacılık ürünlerini ve online bankacılığı aktif olarak kullanan 25-55 yaş arası bireyler oluşturdu. Katılımcıların %50’si kadın, %50’si erkek; %73’ü çocuklu, %27’si çocuksuz bireylerden oluştu. Araştırmaya Hayat Pay ve Hayat Finans markalarını bilen/kullanan ve bilmeyen/kullanmayan katılımcılar dahil edildi.