E-ticaretin yeni belası: İndirimli ürünleri botlar satın alıyor!
Black Friday bitti şimdi sırada Siber Pazartesi ve yılbaşı alışverişleri var… Fakat yeni bir ürün ya da tatil alışverişinde indirim isteyen müşteriler kârını “bot ordusuna” kaptırabilir. Tam bir indirim fırsatçısı olan bu botlar fiyatlarda dalgalanmalara sebep oluyor.
Sürekli çalışan yazılım programları olan botlar, yıllardır çevrimiçi perakendeciliğin önemli bir aktörü. Pandemi, birçok ürün için daha yüksek talep oluşturdu ve e-ticaret hacminde büyük bir yoğunluk yaşandı. Bu durum da botların kullanım alanını önemli ölçüde genişletti.
Perakende botları, bir ürün satışa çıktığı an dünyanın dört bir yanındaki web sitelerinin sayfalarını tarıyor ve sahiplerini uyarıyor. Hatta bazıları onu herhangi bir insanın alabileceğinden daha hızlı satın alabiliyor. Mesela stokta olmayan PlayStation 5’in eBay’de gerçek fiyatından yüzlerce pound daha fazlasına sunulması ve Xbox Series X’in çevrimiçi olarak 5.000 Euro’ya çıkmasının nedeni tamamen botlar…
“Lansmandan 1 saniye sonra tüm stoklar tükenmişti”
BBC’ye konuşan bot yönetim firması Netacea’dan Thomas Platt, “Bu sadece buzdağının görünen kısmı. Botlar, sevimli oyuncaklardan koleksiyon parçalarına kadar her şeyi stokluyor” diyor.
Salgınla beraber her şeyin çevrim içi olduğunu belirten Platt, “Üstelik botlar gerçekten hazır ve kullanımı kolay hale geliyor” açıklamasında bulundu.
BuildaPCSalesUK’un moderatörlerinden biri olan Nvidia’nın PC oyun grafik kartı olan 3080’in piyasaya sürülmesini örnek veren Platt, botları birbirlerine PC parçalarını bulmada yardımcı olan bir pazarlık avcısı olarak tanımlıyor.
Botların satın almaları sebebiyle lansmandan bir saniye sonra tüm stokların tükendiğini söyleyen Platt, olayı şöyle detaylandırıyor, “Muhtemelen botların yapabileceklerinin en uç noktasıydı. Perakende web sitelerindeki kullanıcılar ‘şimdi satın al’ düğmesini görmek yerine ‘tükendi’ yazısıyla karşılaştılar.”
Perakendeciler ikilemde kalıyor
Büyük uluslararası perakendeci GameStop’un eski Uluslararası E-ticaret Müdürü Rob Burke, botların her zaman bir sorun olduğunu söylüyor.
“Özellikle büyük lansmanlara giderken, trafiğimizin yüzde 60’ından fazlası botlardan oluşuyordu” diyen Burke, bunun perakendeciler için ciddi bir çelişki yarattığını belirterek ekledi, “Bir yandan, sadece ürünü değiştirmek istiyorsunuz, bot mu yoksa gerçek müşteri mi olduğunuzu anlayamıyorlar. Diğer taraftan, ürünü sizden alamayan gerçek müşterileriniz doğal olarak başka bir yere gidiyor.”
“Keskin nişancı” botlar, bir ürün stoğa girdiğinde kullanıcılara uyarı gönderiyor ve sahibinin onu herkesten önce satın almasını sağlıyor.
Perakendeciler en iyi teklifi yaptığından emin olmak istiyor
Tüm bunlar, talep edilen ürünlerin elde edilmesinin her zamankinden daha zor olmasını sağlıyor. Özellikle de düşük fiyata aldığı ürünü pahalıya satarak kar elde eden bir bot ordusu varken…
Kara Cuma gibi büyük satış günlerinde botların çoğalmasının bir avantaj da var. Çünkü botlar bazı durumlarda fiyatların daha da düşmesine neden olabiliyor. Bunun nedeni, fiyatları kontrol eden ancak hiçbir şey satın almayan botların aslında perakendeciler tarafından kullanılması. Büyük perakendecilerin çoğu, birbirlerinin web sitelerini tarayarak, satışlarda en iyi teklifi yaptıklarından emin olmak istiyor.
Botlara karşı akıllı çözümler
Teknik olarak, uygulamanın yasadışı bir tarafı yok. Birleşik Krallık, bu tür botların bilet satışları için kullanılmasını yasakladı ancak diğer perakende sektörlerinde bu yasalara aykırı değil.
Ancak, perakendeciler akıllı çözümlerle geliyor. Currys PC World, PS5 ve Xbox Series X satışa çıktığında müşterilerinin çoğunun kafası karıştı çünkü olması gerekenden 2.000 Euro daha fazla fiyatlandırılmıştı. Ön siparişleri olan gerçek müşterilere, manuel olarak girilmesi gereken 2005 Euro’luk bir indirim kodu gönderilerek, gerçek seviyelere geri getirildi.
