Beyaz yakalılar için “kariyer tıkanması” riski yükselişte
Global iş dünyasında “career stall” olarak adlandırılan “kariyer tıkanması”, beyaz yakalı çalışanlar açısından giderek daha görünür bir risk alanına dönüşüyor. Özellikle 40 yaş civarındaki profesyonellerin uzun süre terfi ya da kayda değer ücret artışı olmadan aynı rolde kalması, kariyer ilerlemesinde yapısal bir yavaşlamaya işaret ediyor.
Burning Glass Institute ve New York University School of Professional Studies tarafından yapılan bir araştırmaya göre, ABD’de beyaz yakalı profesyonellerin yaklaşık dörtte biri 40 yaşından önce en az beş yıl boyunca anlamlı bir terfi veya maaş artışı yaşamadan kariyerinde duraksama dönemine giriyor. 1,3 milyon profesyonelin kariyer verilerinin analiz edildiği çalışma, sorunun yalnızca bireysel performansla değil, şirketlerin kariyer mimarisiyle de doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koyuyor.
Görünmeyen bir kariyer riski
Kariyer tıkanması, işsizlik gibi görünür bir kopuş yaratmadığı için çoğu zaman fark edilmiyor. Çalışan aynı pozisyonda istihdam edilmeye devam ederken, gelir artışının sınırlı kalması, terfi yolunun belirsizleşmesi ve görev tanımının gelişmemesi, zaman içinde önemli bir kariyer riskine dönüşüyor.
The Wall Street Journal analizlerine göre, kariyer duraksamasının ilk sinyalleri genellikle kariyerin ilk 10 yılında ortaya çıkıyor. Beceri gelişiminin sınırlı kalması, görev çeşitliliğinin artmaması ve doğru kariyer geçişleri sınırlı kalması ilerleyen yıllarda terfi ve gelir artışı potansiyelini doğrudan etkiliyor.
Bu çerçevede kariyer gelişimi, yalnızca dikey yükselişle değil; yatay geçişler, proje bazlı deneyimler, iç mobilite ve sürekli beceri güncellemeleriyle de tanımlanıyor.
Türkiye açısından orta kademe risk daha belirgin
Türkiye açısından bakıldığında bu tartışma özellikle orta kademe yöneticiler ve deneyimli beyaz yakalılar için önem taşıyor. Ekonomik belirsizlik, sınırlı terfi alanları ve ücret artışlarındaki baskı, çalışanların mevcut rollerinde daha uzun süre kalmasına neden olabiliyor.
İnsan kaynakları danışmanlık şirketi Gilda&Partners Consulting Kurucusu Jilda Bal, kariyer tıkanmasının yalnızca bireysel bir performans meselesi olmadığını, doğrudan şirketlerin yetenek yönetimi stratejileriyle bağlantılı olduğunu vurguluyor. Bal’a göre kurumların çalışanlara yalnızca terfi odaklı değil, daha esnek ve görünür gelişim yolları sunması gerekiyor. Yatay geçişler, farklı projelerde görev alma imkanları, mentorluk programları ve beceri geliştirme süreçleri, kariyer ilerlemesini destekleyen temel araçlar arasında yer alıyor.
Orta kademe yönetimde yaşanan duraksamanın aynı zamanda liderlik hattı açısından da risk oluşturduğuna dikkat çeken Bal, kurumların geleceğin liderlerini dışarıda aramadan önce, içerideki yeteneklerin nasıl geliştiğine ve hangi becerilerle yeniden hareket kazanabileceğine bakması gerektiğini ifade ediyor.
