Araştırma: İklim krizinde sorumluluk algısı bireyden kurumlara kayıyor

Dünya genelinde iklim değişikliği konusunda harekete geçme sorumluluğuna dair algı zayıflıyor. Ipsos’un 31 ülkede 23 bini aşkın kişiyle gerçekleştirdiği Global Advisor araştırması, bireylerin iklim krizi karşısında “tek başına çaba” yaklaşımından uzaklaştığını ve sorumluluğu giderek daha fazla şirketler ile hükümetlere yüklediğini ortaya koyuyor. Veriler, iklim değişikliğinin önemsenmediğine işaret etmiyor; aksine bireysel çabaların küresel ölçekteki sorun karşısında yetersiz kaldığı yönünde büyüyen bir kanaate işaret ediyor.

Araştırmaya göre 2021–2026 arasında incelenen 26 ülkenin tamamında, “bireylerin hemen harekete geçmesi gerektiğine” inananların oranında düşüş yaşandı. Küresel ortalama yüzde 61 seviyesinde kalırken, bazı ülkelerde sert gerilemeler dikkat çekiyor. Türkiye’de ise “Benim gibi bireyler şimdi harekete geçmezse gelecek nesillere karşı sorumluluğumuzu yerine getirmemiş oluruz” diyenlerin oranı son beş yılda 17 puan azalarak yüzde 64’e geriledi.

Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de “iklim eylemsizliği”. Ülkeler ortalamasında her dört kişiden biri, iklim değişikliğinin artık kontrol dışına çıktığını düşünüyor. Türkiye’de bu oran yüzde 30 ile küresel ortalamanın üzerine çıkıyor. Bu tablo, toplumdaki karamsarlığın ancak makro ölçekte atılacak somut adımlarla kırılabileceğine işaret ediyor.

İş dünyası açısından veriler güçlü bir mesaj barındırıyor. Türkiye’de katılımcıların yüzde 57’si, şirketlerin iklim değişikliğiyle mücadele için bugün adım atmaması halinde çalışanlarına ve müşterilerine karşı sorumluluklarını yerine getirmemiş olacağını düşünüyor. Küresel ortalama ile aynı seviyedeki bu oran, tüketici ve çalışan beklentilerinin şirketleri yalnızca ekonomik performansla değil, çevresel performansla da değerlendirdiğini gösteriyor.

Araştırma, küresel adaletsizlik algısına da ışık tutuyor. Tarihsel olarak iklim krizinde daha büyük paya sahip yüksek gelirli ülkelerde “ülkem daha fazlasını yapmalı” diyenlerin oranı yüzde 53’te kalırken, Türkiye’nin de yer aldığı orta gelirli ülkelerde bu oran yüzde 71’e yükseliyor. Bu fark, sorumluluk algısının coğrafi ve ekonomik düzleme göre değiştiğini ortaya koyuyor.

Araştırmanın, iklim kriziyle mücadelede toplumsal psikolojinin ve beklentilerin bir değişime uğradığını gösterdiğini söyleyen Ipsos’un Türkiye CCO’su Yasemin Özen Gürelli “Çalışmanın en çarpıcı çıktısı net: Bireyler artık iklim krizinin yükünü tek başlarına değil şirketlere ve hükümetlerle birlikte taşımak gerektiğini düşünüyor” diyor…

Araştırmanın Künyesi

Sonuçlar, Ipsos tarafından 23 Ocak Cuma ile 6 Şubat 2026 Cuma tarihleri arasında Global Advisor çevrimiçi platformu ve Hindistan’da IndiaBus platformu üzerinden gerçekleştirilen 31 ülkeli bir araştırmaya dayanmaktadır. Bu araştırma kapsamında Ipsos, Hindistan’da 18 yaş ve üzeri, Kanada, İrlanda Cumhuriyeti, Malezya, Güney Afrika, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri’nde 18-74 yaş arası, Tayland’da 20-74 yaş arası, Endonezya ve Singapur’da 21-74 yaş arası ve diğer tüm ülkelerde 16-74 yaş arası toplam 23.704 yetişkinle görüşmüştür.

Örneklem; Avustralya, Belçika, Brezilya, Kanada, Fransa, Almanya, Büyük Britanya, İtalya, Japonya, Meksika, Yeni Zelanda, İspanya ve ABD’de yaklaşık 1.000’er kişiden; Arjantin, Şili, Kolombiya, Macaristan, Endonezya, İrlanda, Malezya, Hollanda, Peru, Polonya, Singapur, Güney Afrika, Güney Kore, İsveç, İsviçre, Tayland ve Türkiye’de ise yaklaşık 500’er kişiden oluşmaktadır. Hindistan’daki örneklem yaklaşık 2.200 kişiden oluşmakta olup, bunların yaklaşık 1.800’ü yüz yüze, 400’ü ise çevrimiçi olarak görüşülmüştür.