Ambalajlı gıda tartışmaları yeniden alevleniyor
Ambalajlı ve açıkta satılan gıdalar sık sık birçok tartışmaya konu oluyor, kendi arasında ve birbiriyle kıyaslanıyor. Güven unsuru paketli gıdaları bir adım öne çıkarsa da, açıkta satılan gıdaların kimi zaman fiyatı kimi zamansa referansları durumu eşitleyebiliyor. Peki ambalajlı gıdalar mı daha sağlıklı, yoksa açıkta satılan gıdalar mı? Sorunun yanıtı “Gıda Hattı“ndan geliyor…
Ambalajlı gıdalar nasıl üretiliyor?
- Ambalajlı gıdalar başta ülkenin yasaları, mevzuat ve yönetmeliklerine uygun olarak, gıdanın doğasına uygun şekilde işlenen ve ambalajlanan, gıda güvenliği standartlarını karşılayan gıdaları ifade eder.
- Yasal olarak süpermarket ve benzer yerlerde satılabilmesi için ambalajlı paketli gıdalar, gerekli izinleri alarak, uygun standartlara göre üretilir. Ürünün üreticisi, üretildiği tesis ve markası bellidir.
- Ürün ve üretildiği tesis Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen kesintisiz denetimlere tabidir. Uygunsuzluk durumunda üreticilere ciddi yaptırımlar uygulanmakta ve tespit edilen ihlaller Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kamuoyu ile paylaşılmaktadır.
- Bunun yanında, firmalar sahip oldukları çeşitli kalite belgeleri için de dönemsel olarak denetimden geçerler. Bu denetimlerde ham maddeden ambalaja girene kadar tüm işlem ve süreçlerde ürün denetlenir. Ayrıca tesis hijyen ve daha birçok risk etmeni göz önünde bulundurularak sıkı bir denetime tabi tutulur. Personellere düzenli olarak eğitimler verilir.
- Başta bildiğiniz ve güvendiğiniz markalar olmak üzere, paketli gıda ürünlerini gönül rahatlığıyla tüketebilirsiniz.
Açıkta satılan gıdalar nasıl üretiliyor?
Açıkta veya markasız, ambalajsız, kayıtsız olarak satılan birçok gıda ürünü var. Bunların ortak noktası, kayıtlı ve izinli bir üretim yapılmadığı için ürünlerin denetlenmemesi. Gelin bu ürünlere tek tek bakalım.
Ev ortamında üretilen ürünler
İlk olarak, ev ortamında, bireysel ölçekte yapılan gıda ürünler var. Bunlar erişte, turşu, salça, reçel, yoğurt ve bunun gibi ürünler olabiliyor. Üreten kişiler bunları aile, akrabalar veya komşularıyla paylaşabildiği gibi, küçük ölçekte satış da yapabiliyorlar. Özellikle son dönemde bazı internet uygulamalarında bu tip ürünler satılması yaygınlaşmış durumda.
Ancak ev mutfağında bazen sınırlı imkanlar, gözden kaçan risk ve detaylar nedeniyle istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabiliyor. Bu şekilde üretilen ürünlerde en önemli kriter, üretimi yapan kişinin iyi niyetli ve bilgili olması, özenli çalışması. Ürün üretilirken hangi ham maddenin kullanıldığı, üretimin hangi ortamda, nasıl yapıldığı son derecede önemli.
Tanımadığınız kişilerin ev ortamında hazırladığı, nasıl üretildiğini bilmediğiniz ve açıkta satılan ürünleri satın almak ve tüketmek ise hem sağlık hem maddi anlamda risk almanıza yol açar. Aldığınız ürünlerin bozuk çıkması ürünleri kullanamadan atmanızla, fark etmeden bozuk ürünleri tüketmeniz ise gıda zehirlenmesi gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.
Tüm bunları göz önüne aldığında Gıda Hattı’nın önerisi yalnızca kendi yakınlarınızın, uygun şekilde hazırladığına emin olduğunuz ürünleri tüketmeniz yönünde oluyor…
Merdiven altı üretim
“Merdiven altı üretim” yapan bu imalathaneler, gerekli yasal izinleri almadan, gerekli prosedürleri yerine getirmeden açılıyor ve faaliyet gösteriyorlar. Kayıtlı olmadığından merdiven altı tesislerde denetim yapılmıyor. Ham madde, üretim koşulları, hijyen ve ekipman anlamında da belirli bir standartları yok. Bu şekilde üretim yapanlar yasalara ve standartlara uygun üretim yapan firmalar ile haksız bir rekabete girmeye çalışmakta, öte yandan vergi de vermiyorlar.
Kimi zaman alabilecekleri cezaları da göze alarak, kısa sürede kâr elde etmek amacıyla faaliyete giren bu tesisler, denetlenmemesinin de etkisiyle genellikle çok düşük standartlı üretim yapıyor. Bu koşullar altında üretilen ve açıkta satılan gıdaların tüketiciye hiçbir konuda güvence vermesi mümkün değil.
Kaçak ve kayıtsız ürünler
Bu başlık diğerlerinden daha farklı bir alan. Zaman zaman yurda kaçak yollardan sokulan, nasıl, nerede, kim tarafından üretildiği belli olmayan ürünlere pazarlarda, e-ticaret sitelerinde ve bazı diğer ortamlarda rastlanabiliyor.
Hakkında hiçbir şey bilinmeyen bu ürünleri tüketmek bir noktada sağlığınızla zar atmak demek…
Ambalajlı gıdalar mı daha sağlıklı, yoksa açıkta satılan gıdalar mı?
Yukarıda paylaştığımız bilgiler ışığında düşünüldüğünde aslında “Ambalajlı gıdalar mı daha sağlıklı, yoksa açıkta satılan gıdalar mı?” sorusunun cevabı oldukça net.
Yasalara, yönetmeliklere ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile uluslararası kuruluşların belirlediği standartlara uygun üretilen ambalajlı gıdaları sağlığınızı riske atmadan, gönül rahatlığıyla tüketebilirsiniz.
Açıkta satılan gıdalarınsa denetlenmediğini, ürünle ilgili çıkacak sorunlarda bir sorumlu bulunmadığını ve ürünlerin standardı belirsiz ortamlarda üretildiği düşünülünce risklerin göze alınamayacak boyutlarda olduğunu söylemek mümkün…
Kaynak: Gıda Hattı
