AB’den ChatGPT için kritik karar: Artık “arama motoru” statüsünde
Avrupa Komisyonu, ChatGPT’yi Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında “Çok Büyük Çevrimiçi Arama Motoru” olarak sınıflandırdı. Kararla birlikte OpenAI’ın yapay zeka hizmeti, Avrupa Birliği’nde Google Arama ve Microsoft Bing ile aynı kategoride değerlendirilecek.
Yapay zekanın bilgiye erişimdeki rolü büyürken, Avrupa Birliği’nden ChatGPT’nin konumunu doğrudan etkileyen önemli bir karar geldi. Avrupa Komisyonu, OpenAI’ın ChatGPT hizmetini Dijital Hizmetler Yasası kapsamında “Çok Büyük Çevrimiçi Arama Motoru” (Very Large Online Search Engine – VLOSE) olarak tanımladı.
Bu kararla ChatGPT, AB mevzuatında Google Arama ve Microsoft Bing’in ardından bu statüye sahip üçüncü hizmet oldu. Komisyon aynı değerlendirme kapsamında Reddit ve Roblox’u ise “Çok Büyük Çevrimiçi Platform” kategorisine dahil etti.
ChatGPT artık yalnızca bir yapay zeka aracı değil
Kararın temelinde ChatGPT’nin kullanıcıların internette bilgi arama biçimindeki artan rolü bulunuyor. Geleneksel arama motorlarından farklı olarak ChatGPT, kullanıcıların sorgularına doğrudan yanıt üretirken web üzerindeki kaynaklardan da yararlanabiliyor. Bu nedenle Avrupa Komisyonu, hizmetin yalnızca bir sohbet robotu olarak değerlendirilmesinin yeterli olmadığı sonucuna vardı.
AB’nin DSA düzenlemesi kapsamında aylık ortalama 45 milyonun üzerinde AB kullanıcısına ulaşan dijital hizmetler “çok büyük” hizmet kategorisine girebiliyor. Bu statü, platformları daha kapsamlı şeffaflık, risk yönetimi ve kullanıcı güvenliği yükümlülükleriyle karşı karşıya bırakıyor.
OpenAI için yeni dönem başlıyor
Yeni sınıflandırmayla birlikte OpenAI’ın ChatGPT’nin Avrupa’daki faaliyetleri konusunda daha kapsamlı yükümlülükleri olacak. Bunlar arasında yasa dışı içeriklerle mücadele, kullanıcıların ve özellikle çocukların korunması, sistemik risklerin değerlendirilmesi ve algoritmik süreçlerde daha fazla şeffaflık gibi başlıklar bulunuyor.
DSA kapsamında getirilen yükümlülüklere uymayan şirketler, küresel yıllık cirolarının yüzde 6’sına kadar para cezasıyla karşılaşabiliyor. Yeni kuralların uygulanması için şirketlere yıl sonuna kadar süre tanınıyor.
Arama dünyasında dengeler değişiyor
Karar, yalnızca OpenAI açısından değil, internet arama ekosistemi açısından da dikkat çekici. ChatGPT’nin kullanıcıların bilgiye ulaşmak için kullandığı temel araçlardan biri haline gelmesi, yapay zeka destekli arama deneyiminin geleneksel arama motorlarıyla arasındaki sınırları giderek ortadan kaldırıyor.
Nitekim ChatGPT’nin web arama özelliği 2024’te kullanıma sunulmuş ve güncel haberler, spor sonuçları ve internet üzerindeki diğer bilgilere erişim konusunda Google gibi geleneksel arama motorlarına alternatif oluşturma hedefiyle konumlandırılmıştı.
Avrupa Komisyonu’nun son kararı ise bu dönüşümün yalnızca kullanıcı alışkanlıklarında değil, dijital düzenlemelerin tanımlarında da karşılık bulduğunu gösteriyor. ChatGPT artık Avrupa mevzuatında da arama davranışını şekillendiren büyük dijital hizmetlerden biri olarak kabul ediliyor.
