Plastiksiz bir gelecek mümkün mü?
Sürdürülebilir bir dünya hayali ve isteği toplumlarda yükselen bir sese dönüştükçe karar alıcılar ve markalar da aksiyonlarını hızlandırmak durumunda kalıyor. Nitekim geçtiğimiz haftalarda yer verdiğimiz WWF’in uluslararası düzeyde yayımladığı “Denizlerdeki Plastik Kirliliğinin Denizel Türler, Biyolojik Çeşitlilik ve Ekosistemler Üzerindeki Etkileri” raporu da hızla aksiyona geçmemiz gerektiğini verilerle ortaya koymuştu. Peki tüketiciler sürdürülebilir dünya hedefinde üzerine düşenleri ne denli yerine getiriyor? Plastik kullanımına yaklaşımları nasıl? Yanıtlar Ipsos’un, Plastic Free Vakfı için, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 28 ülkede 20 binden fazla kişinin katılımıyla gerçekleştirdiği ve WWF iş birliğiyle analiz edilen anketinden geliyor…
Tek kullanımlık plastiklere karşı tutumları ortaya koyan rapora göre, ankete katılanların yüzde 90’ı, plastik kirliliği krizini etkili bir şekilde ele almak için küresel bir plastik sözleşmesinin önemli olduğuna inanıyor; dörtte üçü tek kullanımlık plastiklerin en kısa sürede yasaklanması gerektiğini düşünüyor. Türkiye’de katılımcıların yüzde 89’u bu alanda “BM Sözleşmesi gerekli” diyor. Araştırmanın öne çıkan verilerine gelin birlikte bakalım.
Katılımcıların yüzde 90’ı “BM Sözleşmesi gerekli” diyor
Çarpıcı veriler içeren ve alanında bir ilk olan rapora göre;
- Ankete katılanların dörtte üçü tek kullanımlık plastiklerin en kısa sürede yasaklanması gerektiğini düşünüyor.
- Katılımcıların yüzde 85’i plastik ambalajların azaltılması, yeniden kullanılması ve geri dönüştürülmesinden üreticilerin ve perakendecilerin sorumlu olması gerektiği konusunda hemfikir.
- Ankete katılanların yüzde 82’si ise mümkün olduğunca az plastik ambalaj içeren ürünler satın almak istediğini belirtiyor. Satın alma alışkanlıklarına ilişkin bu soruya aynı cevabı verenlerin sayısında pandemi öncesine kıyasla yüzde 7’lik bir artış olduğu dikkat çekiyor.
- Ankete katılan her 10 kişiden dokuzu ise plastik kirliliği krizi ile etkili bir şekilde mücadele edebilmek için küresel bir Birleşmiş Milletler (BM) Sözleşmesi’nin önemli olduğu görüşünde. Yüzde 90’ı bulan düzeyindeki bu toplumsal talebin, yasal olarak bağlayıcı bir küresel anlaşmanın kabul edilmesiyle sonuçlanması bekleniyor.
“Anlaşma olmadan plastik kirliliğini çözmek mümkün değil”
Söz konusu araştırmanın gerçekleştirildiği 28 ülke arasında Arjantin, Avustralya, Belçika, Kanada, Fransa, Almanya, Macaristan, İtalya, Japonya, Hollanda, Polonya, Güney Kore, İspanya, İsveç, İngiltere, ABD, Brezilya, Şili, Kolombiya, Macaristan, Hindistan, Malezya, Peru, Polonya, Rusya, Suudi Arabistan, Güney Afrika ve Türkiye yer alıyor. Türkiye’de katılımcıların yüzde 89’u “BM Sözleşmesi gerekli” diyor.
WWF ve Plastic Free Vakfı, BM üye ülkelerini şubat sonunda düzenlenecek BM Çevre Asamblesi’nde plastik kirliliğine karşı halkın talebini yansıtan ve yasal olarak bağlayıcı bir küresel sözleşme için müzakereleri başlatmaya çağırıyor. BM’den plastiklerin yaşam döngüsünün tamamını kapsayan ve uygulama alanı geniş bir anlaşma kararı çıkmazsa, plastik kirliliği krizini kısa sürede çözmenin mümkün olmayacağı belirtiliyor.
“İddialı kurallar ve hedefler konmalı”
Plastic Free Vakfı Kurucusu ve İcra Direktörü Rebecca Prince-Ruiz de araştırmayı değerlendirerek “İnsanların büyüyen plastik kirliliği krizinden son derece kaygı duyduğunu biliyoruz. 2021’de tüm dünyada yaklaşık 140 milyon kişi “Plastiksiz Temmuz” hareketine katıldı. Ancak bireysel eylem yeterli değil. İnsan ve çevre sağlığının plastik kirliliği tehdidi altında olmaması için plastiklerle ilişkimizi yeniden çerçeveleyen net ve iddialı kurallar ve hedefler konması gerekir. Anket, dünyanın dört bir yanından pek çok insanın karar alıcılara eylem çağrısında bulunduğunu açıkça göstermiştir” dedi.
Araştırmanın metodolojisi
Küresel araştırma şirketi Ipsos’un Plastic Free Vakfı için aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 28 ülkede, 16 – 74 yaş arasında 20 bin 513 kişinin katılımıyla gerçekleştirdiği anketin sonuçları WWF iş birliğiyle analiz edilerek dünya kamuoyunun tek kullanımlık plastiğe ilişkin tutumu ortaya kondu.
