AVM’lerin fonksiyonları değişti!
Yakın zamana kadar alışverişin kalbi olarak gösterilen AVM’ler için pandemi ve sonrasında gelen kapanma süreci çok şeyi değiştirdi. E-ticaretin büyümesi ivme kazanırken daha önceleri sosyalleşmenin de merkezi olan AVM’ler birer korku figürüne dönüştü, ziyaret sıklıkları ciddi oranlarda azaldı. Marketing Türkiye için Akademetre’nin gerçekleştirdiği “AVM’lerin Değişen Fonksiyonları Araştırması” da ziyaret sıklığındaki bu düşüşü doğruluyor. Ancak araştırma sonuçlarına göre AVM’ler için yepyeni bir dönem var kapıda. Evet, belki eskisi kadar sık ziyaret edilmiyorlar ancak AVM artık planlı alışverişin ilk adresi konumunda.
Salgınla birlikte AVM’lerle tüketicilerin arasına mesafe girdi, alışveriş merkezleri ziyaretçilerinden uzunca bir süre mahrum kaldı. Bu öngörülemez dönem boyunca gündelik hayat pratiklerinde kapsamlı değişiklikler meydana gelirken AVM ziyaret motivasyonları da evrim geçirdi. Marketing Türkiye için Akademetre’nin gerçekleştirdiği “AVM’lerin Değişen Fonksiyonları Araştırması” da bu evrimi tüm yönleriyle gözler önüne seriyor. Peki, bu yeni dönemde öne çıkan eğilimler neler? Kimler AVM’lere neden gidiyor? Alışveriş merkezlerinin yeni yıldızları hangi mağazalar olacak? İşte yanıtlar…
Ziyaret sıklığı azaldı
Hayatı önemli ölçüde etkileyen koronavirüs salgını, bireylerin gündelik pratiklerini de belirgin biçimde değiştirdi. Bu değişim kendini AVM ziyaret sıklığında da gösteriyor. Araştırma sonuçlarına göre pandemi öncesinde her 10 kişiden 8’i AVM’leri ziyaret ederken bu durum pandemi döneminde her 10 kişide yaklaşık 7’ye gerilemiş görünüyor. Pandemi öncesinde 18-34 yaş grubu AVM’leri en çok ziyaret eden gruptu. Ancak bu grubun AVM ziyareti pandemiyle birlikte yarı yarıya azalmış görünüyor. Haftada 2 olan ziyaret sayısı bu dönemde 1’e düşmüş durumda. Ziyaret sıklığı en az düşen SES grubu ise C1-C2. İlginç bir şekilde DE SES grubunun ziyaret sıklığı ise artmış görünüyor.
Açık AVM’lere talep artıyor
Kapalı alanlara sınırlı insan alınması ve kalabalığın oluşabilme ihtimali, açık alanlara olan yönelimi artırıyor. Bu durum AVM’lerde de benzer bir süreci tetikliyor. Pandemi öncesine göre pandemi döneminde en sık ziyaret edilen AVM türünde “açık AVM”lerin oranında yaklaşık 2 kat artış tespit edildi. Buna karşılık kapalı AVM’leri ziyaret etme oranında ise düşüş yaşanıyor. 55 yaş ve üzeri bireylerin açık AVM’leri ziyaret etme oranı pandemi öncesinde yüzde 2,3’ken pandemi döneminde bu oran 5 kat artarak 11,4’e yükseldi.
AVM’lerde “hızlı alışveriş” zamanı!
Kuşkusuz “evde kal” çağrıları ve Covid-19’dan korunma zorunluluğu gezme, dışarı çıkma ve eğlenme gibi aktiviteleri de sınırlandırdı. Bireyler AVM’lerde geçirdiği süreyi minimalize ederken, alışveriş yapma alışkanlığında daha pratik bir tutum sergilemeye başladı. Bu kapsamda AVM’lerde geçirilen süre incelendiğinde pandemi öncesinde ortalama 2,1 saat vakit geçirilirken bu sürenin pandemi döneminde 1,4 saate kadar gerilediği görülüyor. Pandemi öncesinde alışveriş merkezlerinde ortalama 2,2 saat vakit geçiren 18-34 yaş grubunun pandemi döneminde AVM’lerde geçirdiği ortalama süre 1,5 saate geriledi.
Planlı alışveriş yapanlar artıyor
Araştırma yeni dönemde AVM’ye plansız bir şekilde gidenlerin ve plansız alışveriş yapanların oranının belirgin bir biçimde azaldığına işaret ediyor. Pandemiyle birlikte planlanarak yapılan alışverişler, bireyleri daha bilinçli tüketiciler haline getiriyor. Temel ihtiyaçlara odaklanarak yapılan alışverişler daha düzenli bir hayat standardı oluşturmaya da yardımcı oluyor. Pandemi öncesinde her 10 kişiden 5’i AVM’lerden plansız bir şekilde alışveriş yaptığını dile getirirken bu oran pandemi sonrasında 1 kişiye düşmüş görünüyor. İhtiyaç merkezli alışverişlerin oranı da artıyor. Pandemi öncesinde her 10 kişiden 6’sı ihtiyaç doğdukça alışveriş yaptığını belirtirken pandemi döneminde bu oran 9 kişiye çıkmış durumda. Ayrıca kampanya dönemleri gibi belli dönemlerde AVM’lerden alışveriş yapanların oranı pandemi öncesine göre yüzde 30’dan fazla artmış görünüyor.
Giyim alışverişinde düşüş var
Pandemi öncesinde AVM’lere gitme nedenlerinin başında giyim alışverişi ve yemek yemek geliyordu. Bugün de bu iki faktör ilk sırada ancak oranlarında ciddi düşüş var. Buna karşın AVM’lere hipermarket alışverişi yapmak için gidenlerin oranında anlamlı bir artış göze çarpıyor. Pandemi öncesinde her 10 kişiden 8’i AVM’lere fast food yemek için giderken pandemi döneminde bu oran her 7 kişiye düşmüş durumda. Her 10 kişiden 4’ü pandemi öncesinde AVM’lerde sinema ya da tiyatroya giderken bu oran 1 kişiye düşmüş görünüyor.
Araştırmanın metodolojisi
Marketing Türkiye için Akademetre’nin gerçekleştirdiği “AVM’lerin Değişen Fonksiyonları Araştırması” 18 yaş üzeri olan ve pandemi öncesinde 3 ayda 1 günden daha sık AVM’lere giden 200 kişiyle yüz yüze yapılmıştır. Araştırma 04.08.2021 – 13.08.2021 tarihleri arasında yürütülmüştür.
