Tüketici ne yediğini “şeffaf menü” ile bilecek
İstanbul Ticaret Borsası’nın, Güvenilir Ürün Platformu işbirliğiyle düzenlediği Borsa Meydanında Sektörler Konuşuyor toplantısında bu ay “Şeffaf Menü Uygulaması” konusu ele alındı. Toplantıda konuşan Tarım Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürü Dr. Ersin Dilber, Şeffaf Menü uygulamasıyla tüketicilerin sipariş vermeden önce yiyecek ve içeceklerin içeriği ile kalori bilgilerine ulaşabileceğini belirterek, “Özellikle alerji, diyabet ve benzeri sağlık hassasiyeti bulunan vatandaşlarımızın tükettiği ürünün içeriğini bilmesi en doğal hakkıdır. Amacımız, tüketicinin yanıltılmadan doğru bilgiye ulaşmasını ve sağlık durumuna uygun, bilinçli tercihler yapabilmesini sağlamak” dedi.
Çevrim içi olarak gerçekleştirilen ve açılış konuşmasını İstanbul Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap’ın, moderatörlüğünü ise gazeteci Celal Toprak’ın yaptığı toplantıya, Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürü Dr. Ersin Dilber, Tüm Gıda İşletmecileri Derneği Başkanı Yunus Emre Akkor, Ev Dışı Tüketim Gıda ve Gıda Dışı Tedarikçileri Derneği HORECA-DER Başkanı Murat Alıcılar ve İstanbul Ticaret Borsası Meclis Üyesi Süleyman Tarakçı konuşmacı olarak katıldı.
“Tüketicinin ne yediğini bilmesi temel hakkıdır”
Gıda söz konusu olduğunda, güvenin her şeyin başında geldiğine dikkat çeken İstanbul Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Bülent Kasap, “Tüketici artık yalnızca önüne gelen yemeğin lezzetine veya fiyatına bakmıyor. O ürünün hangi malzemelerle hazırlandığını, alerjen içerip içermediğini ve kalori miktarını da bilmek istiyor. Çünkü tükettiğimiz her ürün, sağlığımızı doğrudan etkiliyor. Tüketicinin ne yediğini bilmesi bir ayrıcalık değil, temel bir tüketici hakkıdır… Tarım ve Orman Bakanlığımız tarafından hayata geçirilen Şeffaf Menü uygulaması da bu anlayışla tüketicinin doğru ve açık bilgiye ulaşmasını sağlayan önemli bir adım. Türkiye’de hayata geçirilen sistem içerik bilgisi, alerjen bildirimi ve kalori değerini aynı çerçevede ele alan daha kapsamlı bir bilgilendirme yaklaşımı ortaya koyuyor. Bu konuda dünyadaki ilk örneklerden biri olabiliriz” dedi.
“Tüketici gıda denetiminin bir parçası haline geliyor”
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürü Dr. Ersin Dilber, tüketicinin yanıltılmadan doğru bilgiye ulaşmasını ve sağlıklı tercihler yapabilmesini amaçladıklarını belirterek, Türkiye genelinde yılda bir milyondan fazla gıda denetimi gerçekleştirdiklerini, taklit ve tağşiş yaptığı laboratuvar sonuçlarıyla kesinleşen firmaları ise kamuoyuyla paylaştıklarını söyledi. Gıda etiketlerinin ilk bakışta anlaşılabilmesi amacıyla Türk Gıda Kodeksi’nde düzenlemeler yapıldığını ve Şeffaf Menü uygulamasının ilk olarak zincir işletmelerde başlatıldığını ifade eden Dilber, “Tüketici artık yalnızca denetimin sonucunu öğrenen değil, karekod uygulamasıyla işletmenin son denetim tarihini görebilen ve karşılaştığı olumsuzluğu doğrudan bildirebilen aktif bir denetim paydaşı hâline geliyor. Özellikle alerji, diyabet ve benzeri sağlık hassasiyeti bulunan vatandaşlarımızın tükettiği ürünün içeriğini bilmesi en doğal hakkıdır. Amacımız, tüketicinin doğru bilgiye ulaşmasını ve güvenilir gıdayı bilinçli şekilde tercih etmesini sağlamaktır” dedi.
“Şeffaflık tarlada başlar”
Ev Dışı Tüketim Gıda ve Gıda Dışı Tedarikçileri Derneği HORECA-DER Başkanı Murat Alıcılar, restoran ve kafelerde binlerce farklı ürün ve hammaddenin kullanıldığına dikkat çekerek, “Şeffaf menü mutfakta başlamıyor; tarlada, üreticide ve tedarikçide başlıyor. Tedarik zincirinde izlenebilirlik ve denetlenebilirlik sağlanmadan menüde gerçek anlamda şeffaflıktan söz edemeyiz. Bu nedenle Türkiye’de onaylı tedarikçi sisteminin kurulması, hem insan sağlığının korunması hem de kurallara uygun çalışan işletmelerin desteklenmesi açısından büyük önem taşıyor. Güvenilir bir sistem, yerli tüketici kadar ülkemizi ziyaret eden turistlere de güven verecek ve Türkiye’nin gastronomi alanındaki marka değerini güçlendirecektir” ifadelerini kullandı.
“Katkı maddesinin adı da miktarı da açıklanmalı”
İstanbul Ticaret Borsası Meclis Üyesi Süleyman Tarakçı, şeffaflığın yalnızca ürünün temel bileşenlerinin açıklanmasıyla sağlanamayacağını belirterek, kullanılan katkı maddelerinin hangi üründe ve ne miktarda bulunduğunun da tüketiciyle açık biçimde paylaşılması gerektiğini söyledi. Tarakçı, “Sağlıklı ve güvenilir ürüne ulaşmanın giderek zorlaştığı bir dönemde, aynı ürün grubundaki büyük fiyat farklılıkları soru işaretlerine yol açıyor. Bu farkın yalnızca kaliteyle açıklanması her zaman mümkün değil. Tüketici ödediği bedelin karşılığında nasıl bir ürün aldığını, hangi hammaddelerin ve katkı maddelerinin kullanıldığını bilmelidir. Taklit ve tağşişli ürünlere yönelik denetimler hızlandırılmalı, sokak lezzetleri de dâhil olmak üzere tüketicinin sağlıklı ve güvenilir ürüne erişimi güvence altına alınmalıdır. Bunun yolu da daha fazla şeffaflıktan geçiyor” dedi.
“Soslar gizli kalırsa şeffaf menü yarım kalır”
Tüm Gıda İşletmecileri Derneği Başkanı Yunus Emre Akkor, bir yemekte kullanılan sosların, hazır pürelerin, tatlandırıcıların ve diğer tamamlayıcı ürünlerin çok sayıda katkı maddesi içerebildiğine dikkat çekerek, “Tüketici yalnızca ana malzemeyi değil, tabağın tamamını bilmek ister. Hamburgerde kullanılan etin ve ekmeğin yazılması önemlidir ancak sosların, glikoz türevlerinin, ‘E’ kodlu katkı maddelerinin ve tatlandırıcıların içeriği açıklanmazsa şeffaflık eksik kalır. Menü içeriğinin farkında olan tüketici, zamanla nitelikli restoranları da diğer işletmelerden ayırt edebilir. Gıda odaklı yeme içme hizmetlerinin giderek pahalılaştığı bir dönemde tüketicinin tercih ettiği ürünün gerçek içeriğini bilmesi daha da önem kazanıyor. Şeffaf menü yarım kalırsa amacına ulaşamaz” ifadelerini kullandı.
Reklamcılıkta kurallar değişiyor: 1 Ağustos’tan sonra markaları ne bekliyor?
