Türkiye’de yapay zeka abiye ve davet giyim için hangi markaları öneriyor?

Tüketicilerin alışveriş yolculuğunda yapay zeka asistanlarının etkisi günden güne artıyor. Herm.io ve Marketing Türkiye iş birliğiyle hazırlanan araştırma; ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity ve Grok’un Türkiye’de abiye ve davet giyim kategorisinde hangi markaları öne çıkardığını ortaya koyuyor. Araştırma, öneri listelerinde yerli markaların belirgin üstünlüğünü gösterirken, “en çok önerilen” ifadesinin “en iyi marka” anlamına gelmediğine de işaret ediyor.

Yapay zeka araçlarıyla keşif süreci; arama motorundan ve pazaryeri ürün listesinden, tüketicinin tek tek bakıp karar verdiği alandan, cevabı hazır sıralanmış biçimde sunan yapay zeka asistanlarına doğru kayıyor. Yapay zeka araçları üç marka önerdiğinde, o üç marka tüketicinin göz hizasındaki rafa yerleşmiş oluyor; geri kalan her şey ise arka raflarda kalıyor.

Neden dikkat etmeye değer?

Abiye ve davet giyim, resmi ticaret verilerinde çoğu zaman ayrı bir kalem olarak görünmese de bölgenin en büyük hazır giyim üretim tabanlarından birinin üzerinde duruyor. Türkiye 2025’te yaklaşık 16,8 milyar dolar hazır giyim ihracatı yaparken, bu sektörün odağı büyük ölçüde Avrupa ve ihracatın yüzde 59,6’sı Avrupa’ya kaydı. (İHKİB) Elbise ve abiye pazarına resmi veride en yakın gösterge olan kadın giyim ihracatı ise yaklaşık 5,5 milyar dolar, yani hazır giyim ihracatının yüzde 29,5’i seviyesinde (İHKİB).

Küresel ölçekte davet giyim, daha geniş bir formal giyim ve gelinlik ekosisteminin içinde daha niş bir alan: Pazar araştırma şirketleri geniş occasionwear kategorisini yaklaşık 25 milyar dolar, daha dar gece elbisesi segmentini yaklaşık 2,3 milyar dolar olarak tahmin ediyor (Verified Market Reports; Cognitive Market Research). Buna yakın konumdaki küresel gelinlik ve düğün giyim pazarı ise yaklaşık 82 milyar dolar seviyesinde gösteriliyor (Grand View Research). Bu tablo, çalışmada görünen yabancı markaların neden günlük elbiseden çok couture ve gelinlik çevresinde toplandığını da açıklıyor.

Yapay zeka ile şekilleniyor

Bu pazarın keşif tarafı dijitalleşiyor ve giderek daha fazla yapay zeka aracılığıyla şekilleniyor. Türkiye’de giyim, ayakkabı ve aksesuar 2025’te 428,7 milyar TL ile en büyük e-ticaret kategorisi oldu; bu kategoride e-ticaretin toplam ticaret içindeki payı yüzde 25,4 seviyesinde (Ticaret Bakanlığı / ETBİS). Aynı sırada keşif katmanı da değişiyor: Adobe, Mayıs 2026’da ABD perakende sitelerine gelen yapay zeka kaynaklı trafiğin yıllık bazda yüzde 138 arttığını, ilk çeyrekteki artışın ise yüzde 393 olduğunu açıkladı. Aynı çalışmada tüketicilerin yüzde 39’u alışveriş için bir yapay zeka asistanı kullandığını, bunu kullananların yüzde 85’i deneyimin iyileştiğini, yarısı ise asistanın gösterdiği linklere tıkladığını söylüyor (Adobe; Adobe). Türkiye’de de davranış ölçülebilir hale geliyor: TÜİK’e göre 2025’te bireylerin yüzde 19,2’si üretken yapay zeka kullandı. (TÜİK) McKinsey ise yapay zeka ajanlarının 2030’a kadar 3-5 trilyon dolarlık tüketici ticaretinde aracılık edebileceğini öngörüyor (McKinsey).

Peki, tüketiciler yapay zeka asistanlarına yöneldiğinde, Türkiye’de abiye ya da davet elbisesi arayan birine bu asistanlar hangi markaları söylüyor?

Yerli ağırlıklı ve pazaryeriyle açılan bir öneri rafı

En net bulgu şu: Bu pazar yapay zeka yanıtlarında çok güçlü biçimde yerli ağırlıklı. Türk ve yabancı markaları adil biçimde karşılaştırmak için yalnızca 20 köken kısıtı olmayan soruyu izole ettiğimizde, bahsedilmeler yüzde 82 yerli / yüzde 18 yabancı dağıldı. Bu, şimdiye kadar ölçtüğümüz kategoriler içinde en tek taraflı dengelerden biri. Görünen yabancı isimler daha çok premium bir nişte toplanıyor: Pronovias, Chanel, Elie Saab ve Valentino gibi gelinlik ve couture evleri; ayrıca Zara ve Forever New gibi hızlı moda/perakende istisnaları. Soruda açık bir şekilde yerli marka talep edildiğinde, öneri rafı tamamen yerli hale geliyor; bu görünümde barajı geçen 33 markanın tamamı Türk markası olarak araştırmaya yansıyor.

Öte yandan öneri rafı tek bir marka tarafından değil, pazaryerleri tarafından açılıyor. Trendyol, tüm yanıtların yüzde 47,7’sinde görünüyor ve genel sıralamanın zirvesinde yer alıyor. Bir diğer pazaryeri olan Sefamerve de üst sıralarda kendine yer buluyor. En görünür bağımsız marka ise genel sıralamada ikinci olan Carmen olurken; onu adL ve AlfaBeta gibi Türk abiye/davet giyim uzmanları izliyor. Liderlerin altında ise liste hızla inceliyor.

Yapay zeka görünürlük puanı sıralaması

Araştırmanın metodolojisi

Yapay zekanın Türkiye’deki abiye ve davet giyim kategorisinde nasıl bir “öneri rafı” oluşturduğunu ölçmek amacıyla gerçekleştirilen çalışma, 4 Temmuz 2026 tarihinde yürütüldü. GPT-4o-mini, Gemini, Claude, Perplexity ve Grok’a aynı 40 Türkçe soru beşer kez yöneltildi ve abiye ile davet giyim hakkında toplam 997 kullanılabilir yanıt analiz edildi.

746 yanıt, 5 asistan, sıkı bir ilk 3: Yapay zeka hangi Türk mobilya markalarını öne çıkarıyor?