Yapay zeka hangi tur acentelerini ve araç kiralama şirketlerini öneriyor?

Tüketicilerin arama alışkanlıkları geleneksel arama motorlarından yapay zeka asistanlarına doğru evrilirken, seyahat sektörünün dijital vitrini de yeniden şekilleniyor. Marketing Türkiye ve Herm.io iş birliğiyle beş farklı yapay zeka asistanına yönelik sorular sorularak gerçekleştirilen araştırma, tur acentelerinde yerli markaların baskın bir görünürlük elde ettiğini, araç kiralama tarafında ise uluslararası oyuncuların öne çıktığını gösteriyor.

Günümüzde seyahat planlaması yapan tüketiciler, onlarca web sitesi arasında kaybolmak yerine doğrudan yapay zeka asistanlarına yöneliyor. “Bana güvenilir bir Türk tur acentesi öner” ya da “İstanbul’da araç kiralayabileceğim en iyi firma hangisi?” sorularına saniyeler içinde net ve rafine listeler sunan bu asistanlar, markalar için artık yeni bir rekabet meydanı anlamına geliyor.

Bir yapay zeka asistanının yanıtında ilk sıralarda yer almak markalar için önemli bir ayrışma nedeni olarak öne çıkarken Herm.io, Haziran 2026 tarihli güncel raporunda tam olarak bu dijital rafı mercek altına alıyor. Beş önde gelen yapay zeka asistanına (ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity ve Grok) yöneltilen 30 farklı Türkçe soru ve toplamda 750 yanıtın analiziyle oluşturulan çalışmada 177 marka takip edilirken, 52 marka yüzde 5 anılma eşiğini geçerek sıralamaya girdi.

Yapay zeka asistanlarında görünmek neden önemli?

Yapay zeka asistanlarının yönlendirmelerinin bu denli kritik olmasının arkasında, Türkiye seyahat pazarının ulaştığı devasa hacim yatıyor. TÜİK verilerine göre 2025 yılında yurt içi turizm harcamaları yıllık bazda yüzde 32,4 artışla 555 milyar TL seviyesine ulaşırken, bu dönemde yaklaşık 67,9 milyon yurt içi seyahat gerçekleşti. Türkiye’nin turizm geliri, 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 6,8 artışla 65,2 milyar dolara yükseldi.

Seyahat keşfi ise giderek daha dijital bir yapıya evriliyor. IMARC verilerine göre Türkiye online seyahat pazarı 2025 yılında 5,46 milyar dolar büyüklüğe ulaşırken, 2034’e kadar yıllık ortalama yüzde 9 civarında büyüme öngörülüyor. Bu büyümenin temel dinamikleri arasında mobil öncelikli rezervasyonlar ve yapay zeka destekli seyahat planlama sistemleri yer alıyor. Türkiye’de 16–74 yaş aralığında internet kullanım oranının 2025 itibarıyla yüzde 90,9 seviyesine yükselmesi de bu büyümede etkili oluyor. Bu çalışmanın ikinci pazarı olan araç kiralama pazarı da günlük kiralama sözleşmeleri ve devasa filo alımlarıyla bu ekosistemin en dinamik ayaklarından birini oluşturuyor.

Tur acentelerinde yerli güç, araç kiralamada küresel dominasyon

Bu durum kritik bir soruyu öne çıkarıyor: Seyahat planlama yapay zeka asistanlarına kaydıkça, bu sistemler bir tur acentesi ya da araç kiralama hizmeti sorulduğunda hangi markaları öne çıkarıyor?

Herm.io raporunun en net bulgularından biri, Türkiye seyahat sektörü, yapay zeka rafında aslında iki farklı pazar gibi görünmesi oldu. Araştırma, tur acenteleri segmentinde AI yanıtlarının neredeyse tamamının yerli markalar etrafında şekillendiğini gösterirken, araç kiralama segmentinde ise tablonun tersine döndüğünü; uluslararası zincirlerin daha yüksek görünürlük elde ettiğini ortaya koydu.

Yapay zeka asistanları tur acentesi tavsiyelerinde ezici bir çoğunlukla Türk markalarını öne çıkarıyor. Bu kategoride Jolly Tur, beş asistanın tamamında verilen yanıtların yüzde 70’inde görünerek AI görünürlük skorunda (93,2) zirveye oturdu. Jolly Tur’u sırasıyla Setur, ETS Tur, Prontotour ve MNG Turizm gibi pazarın köklü yerli oyuncuları takip ediyor.

Yüzde 5 anılma eşiğini geçen Türk tur acenteleri AI Visibility Score

Araç kiralama kategorisinde ise yapay zekanın algoritması küresel markalardan yana refleks gösteriyor. Listenin ilk iki sırasını Avis (93,2) ve Sixt (77,6) alırken, yapay zekanın en çok andığı yerli marka üçüncü sıradaki Garenta (76,7) oldu. Garenta’yı küresel oyunculardan Enterprise ve Budget takip ederken; Enuygun, Ziraat Filo ve Yolcu360 gibi karşılaştırma ve kiralama platformları da yapay zeka radarına girmeyi başardı.

Grok cömert, ChatGPT seçici

Rapora göre yapay zeka asistanlarının liste oluşturma karakterleri birbirinden oldukça farklı. X (Twitter) entegrasyonuyla bilinen Grok, bir soruya yanıt verirken neredeyse on markaya kadar uzanan geniş listeler sunarak küçük ve yeni ölçekli operatörlerin görünürlüğü için kapı aralıyor. Buna karşın ChatGPT ve Claude çok daha seçici davranarak ortalama dört marka öneriyor.

Yapay zekâ modellerinin bu yanıtları nasıl ürettiği sorusu, pazarlamacılar için en önemli teknik ipucunu barındırıyor. Araştırmada yapay zeka asistanlarının verdiği yanıtların yüzde 98’inin canlı web aramasıyla (gerçek zamanlı veriyle) oluşturuluyor. Daha da önemlisi, asistanların kaynak olarak atıfta bulunduğu sitelerin neredeyse yarısını markaların kendi resmi web siteleri oluşturuyor. Bu veri; güncel, SEO uyumlu ve iyi organize edilmiş bir web altyapısına sahip olmanın, sadece Google sıralamaları için değil, yapay zeka asistanlarının yanıt motorlarına seçilmek için de hayati olduğunu gösteriyor.

Ancak yapay zeka tarafından sık önerilmek, bir markanın daha iyi olduğu anlamına gelmiyor. Yapay zeka görünürlüğü, bir markanın performansını değil, dijitalde ne kadar görünür olduğunu ölçüyor.

Araştırmanın metodolojisi

750 yanıt üzerinden tek bir zaman noktasında yapılan çalışmada, beş büyük dil modeli (GPT-4o-mini, Gemini, Claude, Perplexity, Grok), her birine Türkçe 30 soru beşer kez soruldu. Veriler 12 Haziran 2026’da toplandı.

Türkiye’de yapay zeka hangi iç giyim, çorap ve plaj giyim markalarını öneriyor?