Market enflasyonunun 2025 karnesi: 41 ürünün 28’ine zam geldi…
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) verileri, 2025 yılı boyunca market raflarında takip edilen 41 temel ürünün 28’inde fiyatların arttığını, sadece 13’ünde ise azalış görüldüğünü ortaya koydu. Söz konusu artış tablosu, tüketici harcamaları ve gıda güvenliği açısından yılın önemli ekonomik göstergelerinden biri oldu.
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, yaklaşık 20 yıldır sürdürülen üretici ve market fiyat farklılıklarını izleyen çalışmanın 2025 sonuçlarını kamuoyu ile paylaştı. Buna göre, marketlerde limon, elma, fındık ve Antep fıstığı gibi ürünlerde çift haneli artışlar dikkat çekti. Özellikle limon fiyatları yıllık bazda yüzde 133,4 artış gösterdi.
Diğer yandan, fiyatı düşen ürünler arasında beyaz lahana, marul, karnabahar ve kuru soğan gibi temel sebzeler yer aldı; beyaz lahana fiyatlarında yüzde 40,6’lık düşüş kaydedildi.
Üretici ile market arasındaki farklar gündemde
Çalışma aynı zamanda üretici ile market fiyatları arasındaki makası da gözler önüne serdi. Aralık ayında havuçta üretici ile market fiyatı arasında yüzde 324,1’i aşan fark görüldü; havuç, mandalina, kabak ve yeşil soğan gibi ürünler market raflarında üretici fiyatının 3-4 katı seviyesinde satıldı. Bu tablo, özellikle tedarik zinciri ve maliyet baskılarının doğrudan tüketiciye yansıdığını ortaya koydu.
Girdi maliyetleri yükseliyor
2025 boyunca artan girdi maliyetleri de fiyatlardaki seyrin belirleyicilerinden biri oldu. Tarım gübreleri, süt ve besi yemleri ile tarım ilaçları gibi temel girdilerde hem aylık hem de yıllık bazda yükseliş görüldü. ÜRE gübresinde yıllık artış yüzde 50,9, tarım ilacı fiyatlarında ise yüzde 27,1 olarak kaydedildi. Elektrik ve mazot fiyatlarındaki artışlar da üretim maliyetlerini yukarı çekti.
