Türkiye’nin en pahalı ve en ucuz şehirleri hangileri?
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı 2024 Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi sonuçları, Türkiye’de yaşam maliyetlerinin iller ve bölgeler arasında belirgin biçimde farklılaştığını ortaya koydu. Veriler, özellikle büyükşehirlerde fiyatların ülke ortalamasının üzerinde seyrettiğini, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da ise daha erişilebilir bir maliyet yapısının öne çıktığını gösteriyor.
Bölgesel fiyat düzeyi endeksleri incelendiğinde, Türk Lirası’nın farklı şehirlerdeki satın alma kapasitesi arasındaki fark çarpıcı bir tablo çiziyor. Endeks değeri en yüksek bölge İstanbul olurken, en düşük değer Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt’i kapsayan bölgede kaydedildi.
İstanbul’da fiyat düzeyi endeksi 112,6 olarak hesaplanarak Türkiye ortalamasına kıyasla yüzde 12,6 daha pahalı bir yaşam maliyetine işaret etti. Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt’i kapsayan bölge ise 91,5 endeks değeri ile ortalamanın yüzde 8,5 altında kalarak en uygun maliyetli bölge oldu. İstanbul’u yüzde 10,1 ile İzmir, yüzde 8 ile Balıkesir–Çanakkale bölgesi takip etti.
Maliyet ayrışması tüketicinin günlük yaşamına doğrudan yansıyor
Ana harcama gruplarına bakıldığında tablo daha netleşiyor. Gıda ve alkolsüz içecekler ile giyim ve ayakkabı grubunda en pahalı bölge Balıkesir ve Çanakkale oldu. Konut harcamalarında ise İstanbul açık ara öne çıktı. Şehrin 147,3’lük endeks değeri, barınma maliyetlerinin diğer bölgelerden ciddi şekilde ayrıştığını ortaya koydu. Konutta en düşük maliyet ise 73,8 endeks değeriyle Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan bölgesinde görüldü.
Ulaştırmada en yüksek maliyet yine İstanbul’da ölçülürken, lokanta ve oteller grubunda İzmir öne çıktı. Sağlık ve eğitim harcamalarında da megakent en pahalı şehir olarak kaydedildi. Buna karşın Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri pek çok kalemde daha düşük seviyeleriyle dikkat çekti.
Eğitimde İstanbul zirvede
Eğlence ve kültür harcamalarında en yüksek fiyat düzeyi Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’nın yer aldığı bölgede gerçekleşti. Aynı kategoride en uygun maliyet Hatay, Kahramanmaraş ve Osmaniye’de belirlendi. Eğitim harcamalarında zirvede yine İstanbul yer alırken, en düşük maliyetli bölge Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan oldu.
TÜİK’in yayımladığı bu veriler, tüketici davranışlarından hane bütçelerine, markaların fiyatlama ve strateji planlamalarından bölgesel ekonomik dinamiklere kadar pek çok alan için önemli bir referans niteliği taşıyor. Türkiye’de yaşam maliyetlerinin homojen olmadığı gerçeğini bir kez daha ortaya koyan çalışma, bölgesel farklılıkların önümüzdeki dönemde de hem tüketiciler hem de markalar açısından kritik bir parametre olmaya devam edeceğini gösteriyor.
Kaynak: Cumhuriyet
