Zam tablosu netleşti: Kimin maaşı ne kadar arttı?

Geçtiğimiz ay çalışanların zihnini meşgul eden soru “Acaba ne kadar zam alacağım?” iken, bu ay merak duygusu yön değiştirdi: “Başkaları ne kadar zam aldı?”. Susam Bülten’in Türkiye Raporu verileriyle hazırladığı analizde; aktif olarak istihdamda yer alan çalışanların ücret artışlarına dair çarpıcı bir tablo ortaya çıkıyor. Zam oranlarının son yıllardaki seyrinden istihdam grupları arasındaki farklara, eğitim seviyesine göre değişen ücret artışlarından asgari ücretle yapılan karşılaştırmalara kadar pek çok başlık, çalışanların gelir beklentilerinin neden yeniden şekillendiğine ışık tutuyor.

Zam oranlarında aşağı yönlü seyir

Karşılaştırmalı grafik incelendiğinde, zam oranlarının dağılımının geçtiğimiz yılla büyük ölçüde benzerlik gösterdiği görülüyor. Ancak daha geniş bir perspektiften bakıldığında, 2024’e kıyasla son iki yılda ücret artışlarının belirgin biçimde gerilediği dikkat çekiyor. Şubat 2026 verilerine göre yüzde 31 ve üzerinde zam alanların oranı yalnızca yüzde 8’de kalırken, bu oran geçtiğimiz yıl yüzde 14, 2024’te ise yüzde 42 seviyesindeydi. Bir diğer dikkat çekici veri ise her üç çalışandan birinin Ocak ayında herhangi bir zam almadığını ifade etmesi.

Karşılaştırmayı daha anlamlı kılmak adına asgari ücret artışları da tabloya eklendiğinde, ücret artışlarındaki yavaşlama daha net görülüyor. Asgari ücret 2024’te yüzde 49, 2025’te yüzde 30 oranında artırılırken, 2026 yılı için bu oran yüzde 27 olarak gerçekleşti.

İstihdam grupları arasındaki farklar belirginleşiyor

Ücret artışları istihdam grupları bazında değerlendirildiğinde, en net ayrışma devlet memurları ile özel sektör çalışanları arasında ortaya çıkıyor. Devlet memurlarının büyük bölümünün yüzde 10–20 aralığında zam aldığı görülürken, bunun temel nedeni olarak yılda iki kez yapılan maaş artışları öne çıkıyor. Buna karşılık asgari ücret, bu dönemde yalnızca yılda bir kez güncellendi.

Özel sektörde ücretli çalışanlar ve yevmiyeli çalışanlar cephesinde ise tablo daha durağan. Bu gruplardaki kayda değer bir kesim Ocak ayında zam almadığını belirtirken, yaklaşık her dört çalışandan biri yüzde 10–20 aralığında ücret artışı aldığını ifade ediyor. Yüzde 31’in üzerinde zam alanların oranı ise tüm istihdam gruplarında oldukça sınırlı kalıyor.

Eğitim seviyesi arttıkça zamlar sınırlı ama öngörülebilir oluyor

Araştırmanın ortaya koyduğu bir diğer önemli bulgu, eğitim seviyesi ile ücret artışı arasındaki ilişki. Eğitim seviyesi yükseldikçe Ocak ayında zam almayanların oranı azalırken, yüzde 10–20 aralığında ücret artışı alanların oranı artış gösteriyor. Buna karşın yüzde 31’in üzerinde zam alanların oranı, eğitim seviyesi fark etmeksizin tüm gruplarda yüzde 8–10 bandında sıkışıyor.

Bu tabloda da, özellikle devlet memurlarına yılda iki kez yapılan ücret artışlarının etkisi belirgin biçimde hissediliyor. Eğitim seviyesi arttıkça ücret artışlarının daha öngörülebilir ve sınırlı aralıklarda gerçekleşmesi, gelir beklentilerinin yeniden tanımlandığı bir döneme işaret ediyor.

Kaynak: Susam Bülten