Yönetim kurullarının gündemi ekonomi ve jeopolitik kriz

EY Türkiye ve Yönetim Kurulu Üyeleri Derneği iş birliğiyle hazırlanan Türkiye Yönetim Kurulu Barometresi’nin sonuçları açıklandı. Araştırma, Türkiye’deki yönetim kurullarının gündeminde kısa vadeli finansal ve operasyonel konuların ağırlığını koruduğunu, uzun vadeli risk ve dönüşüm başlıklarının ise görece geri planda kaldığını ortaya koyuyor.

Bu yıl üçüncüsü gerçekleştirilen araştırmaya; halka açık şirketler, aile şirketleri, bağımsız yönetim kurulu üyeleri ve üst düzey yöneticiler katıldı. Çalışmada özellikle “kurumsal risk yönetimi” ve “yönetim kurulu kompozisyonu” temaları öne çıktı.

Araştırma kapsamında 1-5 aralığında yapılan değerlendirme sonucunda, Türkiye Yönetim Kurulu Etkinlik Skoru 3,67 olarak ölçüldü. Bu skorun, en son 2023 yılında gerçekleştirilen önceki araştırmayla benzer seviyede kaldığı belirtildi. Başlıklara göre değerlendirildiğinde “değer yaratma” skoru 4’ten 3,92’ye, “yönetim kurulu yapısı” 4,1’den 3,9’a, “yapılanma ve süreçler” 3,9’dan 3,86’ya, “liderlik ve kültür” ise 3,7’den 3,4’e geriledi. “Performans” başlığında ise 2,8’den 3,1’e yükseliş kaydedildi.

Yönetim kurullarının gündemleri belli oldu

Araştırmada yönetim kurullarının en fazla zaman ayırdığı başlıklar arasında yüzde 93 ile “finansal ve operasyonel performans” ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 75 ile “şirket misyonu, vizyonu ve stratejisi”, yüzde 70 ile “katma değerli projelerin ilerleyişi” izledi. Bu başlıkların, 2023 yılında gerçekleştirilen çalışmada olduğu gibi ilk üç sıradaki yerlerini korudukları görüldü. Buna karşılık yönetim kurullarının en az zaman ayırdığı konular ise “siber güvenlik” (yüzde 25), “kriz yönetimi” (yüzde 34) ve “hissedar/yatırımcı ilişkileri” (yüzde 34) oldu. 2023 yılında ise bu başlıkların sırasıyla “Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Karbon Vergisi” ve “yönetim kurulu çeşitliliği”  olduğu görülüyor.

Yönetim kurullarının en önemli risk başlıkları

Kurumsal risk yönetimi odağında gerçekleştirilen çalışmada, yönetim kurullarının en önemli risk başlıkları arasında ekonomik, jeopolitik ve politik riskler öne çıktı. Bu risklerin 2023 yılında gerçekleştirilen çalışmada ilk üç sırada yer alan “iklim krizi ve sosyal riskler”, “finansman ve nakit yönetimi” ve “sektörel ve politik belirsizlikler” risklerine kıyasla farklılaştığı açıkça görülüyor.

Katılımcıların yarısından fazlası, yönetim kurulu seviyesinde risk yönetimine ayırdıkları sürenin aylık 1 ila 10 saat arasında olduğunu ifade etti. Araştırmada ayrıca halefiyet planlaması, uzun vadeli vizyon oluşturma ve ölçülebilir performans hedefleri belirleme alanlarında gelişim ihtiyacına dikkat çekildi.

Barometre sonuçlarına göre yönetim kurullarının sürdürülebilir başarı için yönetim kurulu kompozisyonu, şirketleri bekleyen riskler, yönetim kurulu gündemlerine odaklanması gerekiyor.

Bulgular şunlara işaret ediyor:

1. Gerçekleştirilen anketin bulgularına göre; yönetim kurulu kompozisyonunun genel olarak olgun olarak değerlendirildiği, ancak bağımsız üye yapısının ve yetkinlik çeşitliliğin güçlendirilmesine, halefiyet planlamasının yapılmasına, orta ve uzun vadeli stratejik vizyonun netleştirilmesine, stratejinin daha ölçülebilir hale getirilmesine ilişkin gelişim alanları olduğu öne çıkıyor.
   
2. Risk yönetiminin stratejik karar alma süreçlerine entegre edilmesi, risk ve performans metrikleri için gerçek zamanlı izleme ve değerlendirme kabiliyeti geliştirilerek, kurum genelinde veri odaklı ve proaktif bir risk kültürü oluşturulması bir diğer önemli başlık olarak ön plana çıkıyor.
   
3. Mevcut durumda yönetim kurulu gündeminde kısa vadeli finansal ve operasyonel performans odaklı yapısının, uzun vadeli riskler ve dönüşüm başlıkları ile daha dengeli hale getirilmesi kritik önem taşıyor. Ayrıca, jeopolitik ve teknolojik risklere yönelik senaryo çalışmaları, düzenli risk değerlendirmeleri ve kriz/siber tatbikatları ile daha proaktif bir yaklaşım geliştirilmesi gerekiyor.