Modern çağın ejderhası “yapay zekâ” nasıl eğitilir?
Cressida Cowell’ın, “Ejderhanı Nasıl Eğitirsin” kitabını hatırlayarak, yapay zekânın günümüz ve gelecek için önemli, eğitilebilir bir güç olduğunu söyleyebiliriz. Yapay zekâyı nasıl anlamamız gerektiğiyle ilgili hem bireysel olarak hem de şirket olarak neler yapabileceğimizi kısaca değerlendirelim. Yapay zekâ dünyasını kendi hayatımıza ve işimize katmak, bu gücü eğitmek diğer bir deyişle doğru yararlanmak için yapılabilecekleri konuşalım.
Yapay zekânın temelinde verilerin yattığını duymuş olabilirsiniz. Biraz daha ileriye gidersek, basitçe herhangi bir durumla ilgili nedensellik ilişkisini verileri kullanarak ve algoritmalarla kurarak sonuca ulaşmamızı sağlayan bir dünyadan bahsediyoruz. Hem bireysel olarak hem de işimizle ilgili yapay zekânın nasıl değer yaratacağını ifade etmeden önce, çok miktarda doğru verinin varlığının yapay zekânın kurgusu için gerekli olduğunu belirtmek isterim.
Bireysel olarak yapay zekânın günümüz koşullarında ilk yardımını örneklendirirsek, istediğimiz bilgiye daha net ve sonuç odaklı erişebilmemizi sağlamasıdır. Herhangi bir konu ile ilgili ChatGPT, Bard (yeni adıyla Gemini) vb. yazılımlarla çok net olarak öğrenmek ve uygulamak istediğimiz konu ile ilgili hızlı dönüşler alabiliyoruz. Örnek vermek gerekirse “X pazarında hangi şirketler var?” sorusunu herhangi bir uygulamaya sorduğumuzda veriler incelenerek bize bir dönüş sunuyor.
Ancak yapay zekânın çalışma evreninin genişliğini düşündüğümüzde bize çok daha detaylı bir bilgi sunabilecektir. Bunun için belirtilen soru yerine tam olarak almak istediğiniz bilgileri ve durumumuzu net olarak tanımlamalıyız. Arkadaki sistemin değişkenlerle çalışma mantığı gereği sorunuzu oluşturan mevcut durumunuzu iyi bir şekilde analiz etmelisiniz. Yapay zekâya sizin durumunuzu doğru tanımlamadığınız sürece alacağınız cevap sonuç odaklı olmayabilir. Örneğin “X sektöründe X yıldır faaliyet göstermekteyiz, X özelliklerimiz bizim için çok değerli, X ürünlerini üretmekteyiz, X ülkesinde, X pazarına giriş yapmak istiyoruz, bu pazara yeni girecek X satış hacmini hedefleyen bir şirket için pazarda hangi rakipler yer almaktadır. “diye soru tasarlanabilir.
Verdiğim örneğe gelecek cevabın önce de belirttiğim gibi, verilerin varlığı ve doğruluğu ile sınırlı olduğunu unutmamalıyız. Bireysel olarak en kolay şekilde yapay zekânın kullanılabileceği ilk akla gelen örneklerden biri bu olabilir. Kendi ihtiyacınıza göre sorunuzu geliştirebilirsiniz.
Bireysel olarak yapay zekânın ikinci yardımı çıktı odaklı değer yaratmasıdır. Sunumdan tutun logoya, şarkıya, görsele vb… ihtiyacınız olan birçok çıktı, yapay zekâ destekli uygulama tarafından üretilebiliyor. Her ne kadar yazı amacımız olmasa da yapay zekâ çıktılarının kullanımında etik davranılması zorunluluğunun altını çizmek gerekmektedir.
Buzdağının görünmeyen kısmını anlamak…
Yapay zekâyı doğru kullanmak için arka planda çalışan yapının nedensellik ile ilgili olduğunu bilerek doğru yönlendirmeyi yapacak şekilde kurguyu oluşturmalıyız. Yani herhangi bir çıktı ya da bilgi almak istiyorsak mevcut durumumuzu net bir şekilde tanımlamalıyız.
Şirketler için ise, yazılımcı olmasak bile bir çalışan olarak kendi iş süreçlerimize katabileceğimiz bir yapay zekâya dayalı uygulama olabileceğini bilmek ve bu farkındalıkla kendi işimize bakmaktır. Şirketler için doğru verinin varlığı ile özetle üç ana önemli konuda yapay zekânın fayda yarattığını söyleyebiliriz.
Strateji ve yön belirlemek: Verilerden hareketle finansal veya şirketin stratejisi ile ilgili kısa, orta ve uzun vadeli kararların verilmesi için yapay zekâ ile destek sunulmakta, doğru değişkenler belirlendiğinde yönetim kurullarının bile yapay zekâya dayalı karar vermesi sağlanmaktadır.
Satış ve iş geliştirmek: Müşterilerin segmentasyonundan, müşteri analitiğine, pazarlama kampanyalarına, fiyatlamaya, satış yeri seçiminden, ürün ile ilgili kararların verilmesine, sadakat sistemlerine, marka değerini belirleme vb… kadar geniş bir çerçevede satış geliştirmek istediğiniz konularda yapay zekâya dayalı değer yaratılmaktadır. Müşteri deneyimini geliştirecek birçok yapay zekâya dayalı çözüm bulunmaktadır.
Operasyonel verimlilik yaratmak: Süreçlerin doğru, verimli ve hızlı gerçekleşmesini sağlamak için insan kaynakları süreçlerinden, tedarik, depolama, ürün-hizmet üretimindeki süreçlere kadar geniş bir alanda verimlilik ve hız odaklı çözümler sunulmaktadır. Denetim ile ilgili yapay zekâ uygulamaları da bu başlıkta değerlendirilebilir. Özellikle robotik süreç otomasyonlarının yapay zekâ ile daha da geliştirildiği, ERP sistemleri ile entegre çalışan çözümler bulunmaktadır.
Her şirketin kendi dinamiklerine, stratejilerine göre yapay zekâdan yararlanma seviyesi farklı olmaktadır. Yapay zekânın şirketlerde kullanımı için öncelikle ihtiyaçlarınızı anlamakla işe başlıyoruz. Amacınızı, süreci ve verilerinizi inceleyerek yapay zekâdan beklentinizi ve yaratacağı değeri analiz ediyoruz. İhtiyacınıza göre entegre çözüm sunuyoruz veya yol haritasını tasarlıyoruz.
