Türkiye’de Haberler Sosyal Ağlardan çok Whatsapp’tan Paylaşılıyor

Reuters Enstitüsü’nün bu yılki Dijital Haberler Raporu’na ek olarak yayımladığı Özel Türkiye Raporu’nun en önemli bulguları şunlar oldu:

İnsanlar, haberlere karşı yüksek düzeyde güvensizlik duyuyor,
Sosyal medya, haber paylaşım aracı olarak daha az kullanılıyor; WhatsApp benzeri kapalı mesajlaşma sistemleriyse bu amaçla daha çok kullanılıyor,
Online medyanın popülaritesi artıyor ve birçokları tarafından ana haber kaynağı olarak adlandırılıyor,
Haberlere yönelik yüksek bir ilgi var, ancak haberlerden kaçınma isteği de oldukça yüksek.

Güven ve güvensizlik oranları birbirine yakın
Türkiye haber medyasına yönelik güven ve güvensizlik oranları birbirine oldukça yakın: Sırasıyla yüzde 40 ve yüzde 38. Oranların bu kadar yakın olması çarpıcı bir durum. Bu, ülkede kutuplaşmış bir toplum ve haber medyası olduğunun bir göstergesi olarak yorumlanabilir.

Katılımcıların yüzde 40’ı genel olarak haberlere güveniyor. Yüzde 46’sıysa sadece kendi kullandıkları kaynaklara güveniyor. Ancak güvensizlik de bir hayli yüksek; katılımcıların yüzde 38’i haberlere güvenmiyor ve yüzde 31’i ise kendi kullandıkları kaynaklara dahi güvenmiyor.
Haberlere karşı olan güvensizlik televizyona karşı (yüzde 33) ile en düşük iken bu güvensizliğin en yüksek seviyelerine sosyal medya (yüzde 50) ve gazeteler (yüzde 44) sahip.

Haber paylaşma ve sosyal medya mesajları
Facebook’un haberler için kullanımının son yılda yüzde 10 azaldığı göze çarpıyor, Twitter’da ise yüzde 5’lik bir azalma var. Twitter ve Facebook platformlarının haber için kullanımının düşmesindeki bu keskin dönüş devletin bu platformları sıkı bir gözetim altında tutması ve bunun getirdiği korkular olabilir. WhatsApp gibi kapalı mesajlaşma sistemlerinin haber paylaşmak için kullanımının artması (yüzde 17’den yüzde 25’e yüzde sekizlik bir artış göstermesi) kamu çalışanları için, özellikle de devleti sosyal medya üzerinden eleştirmenin tehlikeli olduğu bir zamana ve ortama bağdaştırılabilir.

Türkiye’deki katılımcıların yüzde 56’sı haber paylaşıyor; yüzde 40’ı ise haberlerin altına yorum yapıyor. Haber paylaşımı konusunda Türkiye, Avrupa ülkelerine göre en üst sırada yer alıyor, ve bütün dünyaya bakacak olursak da beşinci sırada yer alıyor, Latin Amerika ülkeleri (Brezilya ve Şili yüzde 64, Arjantin ve Meksika yüzde 63) dünyada birinciliği çekiyor.

Haberi online alıyoruz
Online, sosyal medya da dahil olmak üzere, haftalık haber kaynaklarının en başında geliyor. Haftalık yüzde 89’luk bir erişim ile hemen arkasında TV (yüzde 77), basılı medya (yüzde 47), ve radyo (yüzde 36). Ancak, ana haber kaynakları olarak bakarsak, TV yüzde 47 ile birinci, online, sosyal medya da dahil olmak üzere, yüzde 39 ile ikinci kalıyor. Basılı medya (yüzde 6) ve radyoya (yüzde 6) düşen paylar burada düşük kalıyor.

Online medyadan, ana haber kaynakları olarak bahseden katılımcıların sayısı dikkat çekici bir şekilde iki yılda yüzde 32’den yüzde 39’a artış gösterdi, televizyon ve online medya arasındaki boşluğu bu sürede yüzde 19’dan yüzde 8’e indirmiş oldu.
Sosyal ve dijital medyayı ana haber kaynakları olarak daha çok genç grupların kullanması daha olası gözüküyor, yaşlı gruplar ise büyükleri zamanların teknolojilerinden vazgeçemiyor (TV, radyo, gazete).

Haber alma konusunda en popüler TV kanalı Fox TV

Televizyon kanalları popülaritede başı çekiyor.

Hem haftalık kullanımda, hem de en çok tercih edilen birincil kaynak Fox TV, onun arkasından da CNN Türk, NTV ve Kanal D geliyor.
Hürriyet ve Sözcü en popüler gazeteler, ve CNN Türk, Mynet, Hürriyet ve Sözcü de en popüler online haber markaları arasında geliyor.
Sözcü, iktidarı eleştiren bir gazete olarak online mecrada da, ‘doğru ve güvenilir haber iletme’, ‘güçlü görüş/fikir sunma’ ve ‘komplike konuları anlamamda yardımcı olma’ kategorilerinde açık ara önde gelirken ikincil olarak CNN Türk takip ediyor.

Habere masaüstü bilgisayarlar ve akıllı telefonlarla erişiyoruz
İnternete erişim araçları olarak bakıldığında, masaüstü bilgisayarlar ve akıllı telefonlar en önemlileri, ikisi de ana haber kaynağı olarak (yüzde 43’e karşı yüzde 41 olmak üzere) ve ortalama haftalık erişim bakımındansa bilgisayarlar yüzde 54 ve akıllı telefonlar da yüzde 63 şeklinde karşımıza çıkıyor.

Bu iki yıllık dönemde bilgisayar kullanımının yüzde 55’ten yüzde 43’e düşmesinden ötürü, akıllı telefonların haberlere erişmek için ana cihazlar olarak payları iki yılda yüzde 28’den yüzde 41’e kayda değer bir artış göstermiştir.
Online medyadaki haber kaynaklarının neredeyse yarısı web siteleri ve geleneksel medyanın, başlıca gazete ve televizyonun yaptığı uygulamlardan oluşuyor.
Kişilerin yüzde 57’si haberlere bakmak için akıllı telefonlarını yatakta ve yüzde 40’ı da telefonlarını tuvalette kullanıyor.

Habere olan ilgi yüksek olsa da haberlerden kaçınanlar da var
Haberlere olan ilgi Türkiyede çok yüksek, katılımcıların yüzde 81’i haberlere ‘çok’ veya ‘aşırı’ ilgi gösterdiğini belirtti. Bunun yanı sıra, haberlerden kaçınanların da oranı çok yüksek. Katılımcıların yarısından fazlası Türkiye’de (yüzde 57’si ‘çoğu zaman’ veya ‘bazen’) haberlerden kaçındıklarını söyledi.

Türkiye ve Yunanistan (yüzde 57 ile) 36 pazarda, haberden sakınma listesinin başında yer alıyor.
Sol görüşlü katılımcılar (yüzde 66) sağ görüşlülere (yüzde 48) göre haberlerden ‘sık sık’ veya ‘bazen’ kaçındıklarını söyleme eğilimindeler.
18-24 yaş arası grupların ise açık bir şekilde diğer gruplardan çok daha az ilgili oldukları görüldü.

Kaynak: journo.com.tr