“Tünelin ucunda ışık var” diyen CEO’ların sayısı azalıyor
PwC’nin Dünya Ekonomik Forumu’nun yıllık toplantısında açıkladığı 29. Küresel CEO Araştırması, iş dünyasında “iyimserliğin” her geçen yıl düştüğünü ve belirsizliklerin giderek derinleştiğini ortaya koyuyor. Türkiye dahil 95 ülkeden 4 bin 454 CEO’nun katılımıyla gerçekleştirilen araştırmaya göre, önümüzdeki 12 ayda gelir büyümesine “çok güvenen” CEO’ların oranı küresel ölçekte yüzde 30’a gerilemiş durumda. Bu oran geçen yıl yüzde 41, 2024’te ise yüzde 50 seviyesindeydi. Türkiye’deki CEO’lar cephesinde tablo daha da dikkat çekici: Gelir büyümesine güven oranı yüzde 24.
Araştırma, artan jeopolitik riskler, enflasyon baskısı ve yapay zeka yatırımlarının henüz somut finansal çıktılara dönüşmemesinin, CEO’ların beklentilerini aşağı çektiğini gösteriyor. PwC verilerine göre 2025’te yüzde 38 olan küresel güven oranının bu yıl sert bir düşüş yaşaması, iş dünyasının “bekle-gör” döneminden ziyade zorlu bir adaptasyon sürecinden geçtiğine işaret ediyor.
Araştırmanın öne çıkan bulguları
- Araştırmaya göre CEO’ların yüzde 30‘u önümüzdeki 12 ayda gelir büyümesi konusunda iyimser ancak bu oran geçtiğimiz sene yüzde 41 ve 2024 yılında yüzde 50’ydi; bu oran Türkiye’deki CEO’lar için yüzde 24 seviyesinde.
- CEO’ların yüzde 42’si, iş modellerinin teknolojik değişimin hızına yetişememesinden endişe duyuyor.
- CEO’ların yalnızca yüzde 12’si gelir veya maliyet tarafında yapay zeka kullanımından fayda gördüğünü belirtiyor. Buna karşın, yüzde 56’sı yapay zekadan hiçbir fayda görmediğini söylüyor.
- CEO’ların yüzde 24‘ü, mevcut inovasyon kapasitelerinin belirsiz bir geleceğe hazır olmak için yeterli olup olmadığını sorguluyor.
- Siber riskler (yüzde 30), enflasyon (yüzde 25) ve jeopolitik gerilimler (yüzde 23) en büyük tehditler olarak öne çıkıyor.
- CEO’ların yüzde 19’u, şirketlerinin orta ve uzun vadede ayakta kalmasını güvence altına almak için yaptıkları çalışmaların yeterli olduğundan emin değil.
- CEO’ların yüzde 20‘si, yükselen ticaret tarifelerinin önümüzdeki dönemde işlerini olumsuz etkileyeceğinden endişe ediyor.
CEO’ların gündeminde “dönüşüm kaygısı” var
Araştırma, CEO’ların teknolojik değişimin hızına ayak uydurma konusunda ciddi bir baskı hissettiğini ortaya koyuyor. Küresel CEO’ların yüzde 42’si, iş modellerinin yapay zeka dahil olmak üzere teknolojik dönüşümün hızına yetişip yetişemediğini en büyük endişe başlığı olarak tanımlıyor. CEO’ların yüzde 24’ü mevcut inovasyon kapasitelerinin belirsiz bir geleceğe hazır olup olmadığını sorgularken, yüzde 19’u şirketlerinin orta ve uzun vadede ayakta kalmasını güvence altına almak için atılan adımların yeterli olduğundan emin olmadığını ifade ediyor.
Yapay zeka var, finansal karşılığı henüz sınırlı
Yapay zeka yatırımları hız kesmeden devam etse de, bu yatırımların finansal sonuçlara yansıması henüz beklentilerin gerisinde. Araştırmaya göre CEO’ların yalnızca yüzde 12’si, yapay zekakullanımının hem gelir artışı hem de maliyet avantajı yarattığını belirtiyor. Buna karşın, yüzde 56’lık kesim yapay zekadan henüz somut bir fayda elde edemediğini söylüyor. Küresel ölçekte CEO’ların yüzde 30’u ise yapay zeka yatırımlarından net bir geri dönüş alamadığını dile getiriyor. Bu tablo, yapay zekanın yaygınlaşmasına rağmen “lider” şirketlerle geri kalanlar arasındaki farkın açıldığını gösteriyor.
En büyük tehditler: Siber riskler, enflasyon ve jeopolitik gerilimler
CEO’ların önümüzdeki 12 aya ilişkin risk algısında siber riskler yüzde 30 ile ilk sırada yer alıyor. Onu yüzde 25 ile enflasyon, yüzde 23 ile jeopolitik gerilimler takip ediyor. Yükselen ticaret ve gümrük tarifeleri de CEO’lar için önemli bir endişe kaynağı. CEO’ların yüzde 20’si artan tarifelerin işlerini olumsuz etkileyeceğini düşünüyor. Özellikle Çin’deki CEO’ların yüzde 28’i, ABD’deki CEO’ların ise yüzde 22’si bu riskten doğrudan etkileneceklerini belirtiyor. Küresel CEO’ların yüzde 29’u ise gümrük tarifelerinin kâr marjlarını aşağı çekeceği görüşünde.
Araştırma, güven başlığının da CEO gündeminde üst sıralarda yer aldığını ortaya koyuyor. Son 12 ayda küresel CEO’ların yüzde 33’ü veri kullanımı ve gizliliği, yüzde 29’u ise yapay zeka güvenliği ve “Sorumlu Yapay Zeka” konularında paydaşlarından gelen sorularla karşılaştığını ifade ediyor.
Dönüşümün hızı, stratejinin önüne geçmemeli
Araştırmayı değerlendiren PwC Türkiye Kıdemli Ortağı Cenk Ulu, CEO’ların asıl sınavının hız ve yön arasında doğru dengeyi kurmak olduğuna dikkat çekiyor. Ulu, ““29. Küresel CEO Araştırmamız, iş dünyasının bir ‘bekle-gör’ döneminden ziyade ‘hızlı adaptasyon’ sınavı verdiğini gösteriyor. Türkiye’deki CEO’larımızın gelir büyümesine olan güveninin yüzde 24’e gerilemesi, makroekonomik belirsizliklerin ve teknolojik dönüşüm baskısının bir yansıması. CEO’ların yüzde 42’sinin dile getirdiği ‘hız’ endişesi, yapay zeka yatırımlarının somut bir büyüme motoruna dönüşmesi için doğru liderlik ve yetkinlik dönüşümüyle yönetilmelidir. Belirsizlik çağında fark yaratacak olan; sadece teknolojiye yatırım yapmak değil, bu teknolojiyi operasyonel çeviklikle birleştirip sürdürülebilir bir iş modeline dönüştürebilmektir” diyor.
