Seçmen sandığa hangi duygularla gidecek?
Seçime son 4 gün kaldı… Gerçekleştirilen seçim anketlerinin de kaydettiği üzere başka adaylar olsa da temelde rekabet mevcut Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve CHP Genel Başkanı ve Millet İttifakı Cumhurbaşkanı Adayı Kemal Kılıçdaroğlu arasında ilerliyor. Tüm seçim anketleri hangi adayın kazanmaya daha yakın olduğuna odaklanırken Politus Analytics “2023 Seçimleri Analizi: Yapay Zeka ve Kamuoyu Ölçümü” adlı araştırmayla seçmenin duygu dünyasında bir yolculuğa çıkarıyor bizi. Sonuçlar deprem sebebiyle duygu durumlarının karıştığına ancak Kılıçdaroğlu seçmenlerinde “umudun” yükselen bir trend olduğuna işaret ediyor…
Kılıçdaroğlu seçmenlerinin umudu yükseliyor
Umut duygusu Erdoğan seçmenleri arasında istikrarlı bir trend izlerken Kılıçdaroğlu seçmenleri arasında yükselme eğiliminde olduğu dikkat çekiyor. Umut duygusundaki en belirgin artış ise Kılıçdaroğlu’nun adaylığının açıklandığı hafta gerçekleşti…
Şubat’ta mutluluğa veda ettik
Seçmenin mutluluk durumunu belirleyen en önemli olay, kuşkusuz Kahramanmaraş merkezli deprem oldu. Deprem felaketinin her iki seçmen grubunu da benzer şekilde etkilediği görülüyor.
Erdoğan seçmenleri minnettar…
Erdoğan seçmenlerinin minnet duygusunun Kılıçdaroğlu seçmenlerine göre daha yüksek olduğu kaydediliyor.
Öfke salgını başladı
Depremle birlikte (minnet duygusuna paralel olarak) tüm seçmenler arasında öfke duygusunda bir yükseliş yaşadığı gözlemleniyor. Ancak tüm bu süreç boyunca Kılıçdaroğlu seçmenlerinin öfkesi Erdoğan seçmenlerinin üzerinde seyretmekle beraber genel olarak bir azalma trendinden söz edilebilir.
Her iki taraf da umutlu
Kılıçdaroğlu’nun adaylığının açıklandığı hafta ve sonrasında Kılıçdaroğlu seçmenleri arasında oldukça yüksek olan umutsuzluk duygusunun anlamlı ölçüde azaldığı görülüyor. Son haftada Kılıçdaroğlu seçmenleri arasındaki umutsuzluk en düşük seviyesine geriliyor. Erdoğan seçmenleri arasında da umutsuzluk trendinin düştüğü görülüyor.
Herkesin kalbi Maraş’ta
Depremin tüm seçmenlerde derin bir üzüntüye yol açtığı verilere açıkça yansıyor. Üzüntü duygusu açısından Erdoğan ve Kılıçdaroğlu seçmenleri arasında ciddi bir fark görülmüyor.
Kaygı hissiyatı Şubat’ta peak yaptı
Verilere yansıyan önemli detaylardan biri de kaygı hissiyatının, özellikle deprem döneminde, Kılıçdaroğlu seçmenleri arasında daha yüksek olması…
Korku hissi inişli çıkışlı bir trend izliyor
Kılıçdaroğlu seçmenleri arasındaki korku hissiyatının, Erdoğan seçmenlerine göre çok daha inişli çıkışlı bir trend izlediği ve görece yüksek olduğu dikkat çekiyor.
Erdoğan seçmenlerini hiç şaşırtmıyor
Benzer bir şekilde, Erdoğan seçmenleri arasında şaşkınlık düzeyinin görece istikrarlı seyrettiği, Kılıçdaroğlu seçmenlerinin şaşkınlık duygusunun ise oldukça iniş çıkışlı olduğu kayıtlara geçiyor.
Hissedilen öfkenin temel kaynağı “adalet sistemi”
Öfke, seçmenler arasında en yoğun olarak tespit edilen duygu oluyor. Özel olarak, adalet sistemi konusunda duyulan öfke insan hakları ve ekonomiye göre anlamlı derecede yüksek. Ekonomi konusunda duyulan öfke, depremle beraber en düşük seviyesine indi ancak 4 Mart haftasından itibaren doğrusal bir artış kaydetmeye başladı. Son haftada ekonomi konusundaki öfke insan hakları konusundaki öfkenin üzerine çıkıyor. İnsan hakları konusunda duyulan öfkenin İmamoğlu, Kaftancıoğlu, H.K.G. davası gibi dava tarihlerine göre artış eğiliminde olduğu gözlemleniyor.
Emek ve iş gücü gündemde
Aşağıdaki iki grafik, çeşitli konuların ne yoğunlukla konuşulduğunu ve bunun zaman içerisindeki değişimini gösteriyor. Barınma ve sağlık konularının ağırlığı depremle birlikte ciddi bir artış gösterirken Mart ayının başından itibaren oy tercihi ve seçim konularına yönelik ilgide yüksek bir artış yaşandığı kaydediliyor.
Araştırmanın Metodolojisi:
Rapordaki bulgular Twitter API yardımıyla toplanan kullanıcı ve içerik bilgilerinin uygun Doğal Dil İşleme ve Derin Öğrenme teknikleriyle işlenmesi sonucu elde ediliyor. Politus Analytics’in veritabanında an itibarıyla toplamda 310 milyon tweet yer almakta ve bu sayı her geçen gün artıyor. İlgili veriler GDPR ve KVKK kapsamındaki etik ve hukuki sınırlar çerçevesinde muhafaza ediliyor.
Makine öğrenmesi modellerinin girdisi olan veriler, alanlarında uzman sosyal bilimcilerindesteği ile oluşturuluyor. Uzmanlar, kavramlar ile ilgili detaylı tanım rehberleri oluşturduktan sonra, tweet’ler bu rehberlere göre en az iki işaretleyici tarafından işaretleniyor. İşaretleyicilerin ortak ya da farklı olarak işaretlediği tüm tweet’ler tekrar uzmanlar tarafından geliştirilen kavramsallaştırmalar kapsamında değerlendirilerek son haline getiriliyor. Bu kavramsallaştırmalar üzerine çok detaylıca çalışılması sayesinde yapay zeka modelleri nadir rastlanan zor kavramları dahi ayırt edebilecek şekilde eğitildi.
Ayrıca Politus Analytics sonuçları, resmi veriler veya konu bazında yapılmış diğer anketler ile korelasyon değerlendirilmesi yapıldıktan sonra yayınlanıyor.
Duygu endeksleri, bir metnin genel duygusal tonunu yansıtan ölçütlerdir. Öncelikle, duygu analizi araçları ile tweet’lerin içerdiği duygu belirlenerek her hafta için bu tweet’lerin ortalama duygu puanı hesaplanıyor. Bu vesileyle, yalnızca Twitter kamuoyunun duygusal değişimini değil, aynı zamanda konuşulan konuların duygular ile bağlantılı olarak değerlendirilebildiği endeksler haftalık olarak takip ediliyor.
