Küresel şirketlerin Bölgesel üs Planı Değişiyor: İstanbul, Dubai’ye Rakip

Ortadoğu’da artan güvenlik endişeleri, küresel şirketlerin bölgesel merkez haritasını yeniden şekillendiriyor. Uzun yıllardır bölgenin önemli üslerinden biri olan Dubai’ye alternatif arayan teknoloji, enerji ve veri merkezi şirketlerinin rotasında İstanbul öne çıkıyor. Vergi avantajları, coğrafi konum ve büyüyen teknoloji altyapısı da Türkiye’nin elini güçlendiriyor.

Ortadoğu’da yükselen jeopolitik gerilim, küresel şirketlerin yatırım kararlarında yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Maliyet ve pazar potansiyeli önemini korurken güvenlik, bölgesel merkez seçiminde giderek daha belirleyici bir ölçüte dönüşüyor.

Ekonomim’in sektör kaynaklarına dayandırdığı haberine göre özellikle teknoloji, enerji ve veri merkezi alanlarında faaliyet gösteren küresel şirketler, Türkiye’deki yapılanmalarını güçlendirmeye hazırlanıyor. İstanbul ise yalnızca yatırım yapılacak bir pazar olarak değil, Ortadoğu ve çevre ülkelerdeki operasyonların yönetilebileceği alternatif bir bölgesel merkez olarak değerlendiriliyor.

Teknoloji yatırımları İstanbul’un iddiasını güçlendiriyor

Türkiye, son dönemde küresel teknoloji şirketlerinin yatırım planlarında daha görünür hale geldi. Amazon Web Services’ın İstanbul’daki AWS Local Zone altyapısını genel kullanıma açması, bu hareketliliğin önemli adımlarından biri oldu.

Google da Turkcell iş birliğiyle Türkiye’de yeni bir Cloud Region kurulacağını açıklamıştı. Söz konusu proje, şirketin Türkiye’ye yönelik 10 yıllık ve 2 milyar dolarlık yatırım planının bir parçasını oluşturuyor.

Sektör kaynakları, iki şirketin planlarının açıklanan teknoloji yatırımlarıyla sınırlı kalmayabileceğini belirtiyor. Amazon’un Dubai’de yürüttüğü bazı bölgesel faaliyetleri Türkiye’ye kaydırdığı, Google’ın da benzer bir hazırlık içerisinde olduğu ileri sürülüyor. Ancak Amazon ve Google, bölgesel yapılanmaların taşınacağı yönündeki iddialara ilişkin yorum yapmadı.

Yatırım arayışı teknoloji şirketleriyle sınırlı değil

İstanbul’a yönelik ilginin yalnızca Amazon ve Google gibi teknoloji şirketlerinden gelmediği belirtiliyor. Dubai’de bölgesel merkezleri bulunan bazı Japon, Çinli, Hintli ve ABD’li şirketlerin de İstanbul seçeneğini değerlendirdiği; yönetici ve uzman kadrolarının bir bölümünü Türkiye’ye kaydırmaya başladığı ifade ediliyor.

Körfez ve Asya merkezli yatırım grupları da Türkiye’deki fırsatları yakından izliyor. Suudi Arabistan merkezli bazı büyük grupların yatırım ekiplerini Türkiye’ye göndererek farklı bölgelerde incelemeler yaptığı, Çinli büyük bir grubun ise Kırklareli’nde yatırım hazırlığında olduğu öne sürülüyor. Şirketin kimliği ve yatırımın büyüklüğüne ilişkin henüz kamuoyuna açıklanmış bir bilgi bulunmuyor.

Veri merkezi yatırımlarında Trakya öne çıkıyor

Yeni yatırım arayışının merkezindeki alanlardan birini veri merkezleri oluşturuyor. Yapay zeka ve bulut teknolojilerinin hızla büyümesi, küresel ölçekte veri işleme ve depolama kapasitesine duyulan ihtiyacı artırıyor.

Bu tablo İstanbul ve çevresinin yanı sıra Trakya’yı da teknoloji yatırımları açısından öne çıkarıyor. Bölgenin coğrafi konumu, Avrupa pazarına yakınlığı ve yeni altyapı yatırımlarına elverişli alanları, veri merkezi yatırımcılarının ilgisini destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.

20 yıllık vergi avantajı devrede

İstanbul’un Dubai karşısındaki rekabet gücünü artırabilecek bir diğer unsur ise bölgesel yönetim merkezlerine yönelik yeni vergi teşvikleri. Açıklanan düzenlemeye göre küresel şirketlerin İstanbul Finans Merkezi’nden yönetilen yurt dışı operasyonlarından elde ettiği kazançların tamamı, İFM dışındaki merkezlerden yönetilen faaliyetlerden sağlanan kazançların ise yüzde 95’i, 20 yıl boyunca kurumlar vergisine esas kazançtan indirilebilecek. Belirli koşulları karşılayan nitelikli çalışanlara da ücret istisnası sağlanacak.

Güvenlik kaygıları, teknoloji altyapısı, coğrafi konum ve vergi avantajları aynı denklemde buluşurken İstanbul, küresel şirketlerin bölgesel üs arayışında Dubai’nin karşısına daha güçlü bir alternatif olarak çıkıyor. Ancak bu ilginin kalıcı bir dönüşüme dönüşüp dönüşmeyeceğini, şirketlerin önümüzdeki dönemde açıklayacağı somut yatırım ve taşınma kararları gösterecek.

Kaynak: Ekonomim