“Hayalet mutfak” salgını yayılıyor…

Gastronomi gibi geleneksel bir kültürün dijital yansımalarından olan “hayalet mutfak”, kısaca fiziki restoranı olmadan, paket servis usulüyle çalışan işletmeleri tanımlıyor. Ortak kullanımlı mutfaklarda pek çok farklı restoranı tek çatı altında toplayan hayalet mutfakların sayısı ise her geçen gün artıyor. Peki, hayalet mutfak trendinin ivme kazanmasının sebebi ne? Hayalet mutfak işletmeleri neden ve nasıl öne çıkıyor? İşte yanıtlar…

Ghost kitchen (hayalet mutfak), cloud kitchen (bulut mutfak), virtual kitchen (sanal mutfak), shadow kitchen (gölge mut­fak), dark kitchen (karanlık mutfak) gibi farklı isimlerle anılan bu işletme modelinin ortaya çıkması esasında 2010’lu yıllara dayanıyor. Hayalet mutfakların yaygın­laşmaya başlaması ise restoranların çevrim içi yemek dağıtım hizmetlerini hızlıca benimse­mesini zorunlu kılan pandemi dönemine teka­bül ediyor… Sosyal mesafeler ortadan kalkalı ve restoranlar kapılarını yeniden açalı epey za­man oldu ancak hayalet mutfak modeli adeta bir salgın gibi sektörde yayılmaya devam edi­yor. Öyle ki Statista’nın Kasım 2022 verilerine göre hayalet mutfak pazarının büyüklüğü 2027 yılına kadar 112,53 milyar dolara ulaşacak.

Birçok farklı girişimcinin ve işletmenin kat­kısıyla ortaya çıkan bu modelin yaygınlaşma­sının ardında elbette bir dizi faktör var… Ön­celikle artık vücudumuzun bir uzantısı haline gelen akıllı telefonların kullanımındaki artış bulut mutfak pazarının büyümesinde de iti­ci bir güç konumunda. We Are Social 2022 verilerine göre nüfusunun yaklaşık yüzde 92’si akıllı telefon kullanan ABD’nin, ha­yalet mutfak pazarının ortaya çıkmasına öncülük eden ülke olması da bu gerçeği destekliyor.

Hayalet mutfak salgını ABD’de başladı Çin’de daha hızlı yayıldı

Market Research’in hayalet mutfak paza­rının küresel sektör büyüklüğüne ilişkin Aralık 2022’de yayınladığı rapora göre hala pazarın önemli bir yüzdesini işgal eden ABD’de yaklaşık bin 500 hayalet mutfak var. Ancak aynı rapora göre ABD, 7 bin 500’den fazla hayalet mutfak işletmesi olan Çin’in bu anlamda gerisinde kalıyor. Ayrıca 3 bin 500’den fazla hayalet mutfak işletmesi olan Hindistan ise sektörün hı­zını yakalayan ülkeler arasında yer alıyor.

Hayalet mutfaklarda kira, mekan dekoras­yonu ve mobilya gibi maliyetler ortadan kalkıyor. Dolayısıyla hayalet mutfakları geleneksel restoranlara kıyasla nispeten daha düşük maliyetlerle işletmek müm­kün. Hayalet mutfaklar, çeşitli restoran markalarını bir araya getirerek çoklu kon­septler sunabiliyor, farklı kitlelere hitap edebiliyor. Ayrıca, işletmeler kolayca me­nülerini ve işletme konseptlerini değişti­rip, talebe hızla uyum sağlayabiliyor.

TikTok’un da hayalet mutfağı var

Hayalet mutfak trendini yakalayan şirket­lerden biri de TikTok… Kârının bir kısmını yemek servisi sektörüne yatırmaya karar veren sosyal medya şirketi Mart 2022’den bu yana “Virtual Dining Concepts” iş bir­liğinde ABD’de açtığı “TikTok Kitchens” adlı hayalet mutfaklarda hizmet veriyor. Restoranların menüsünde, fırında beyaz makarna, ezme burger, makarna cipsi gibi platformdaki kullanıcılar tarafından popü­ler hale getirilen yemekler yer alıyor.

Marketing Türkiye Temmuz-Ağustos sayısını okumak için TIKLAYIN